III SA/Wa 506/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-10-30
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną?Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom, których sytuacja finansowa uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania. W przypadku, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, a jego dochody są minimalne, a majątek nie istnieje, należy przyznać mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący P. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wskazał, że jest bezrobotny, jego jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek dla bezrobotnych, a jego matka utrzymuje się z emerytury. Skarżący nie posiada majątku ani oszczędności. Po analizie oświadczeń i dokumentów, referendarz sądowy uznał, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowiono na jego rzecz radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 30 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2009 r. postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić na jego rzecz radcę prawnego
We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF Skarżący – P. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osobą bezrobotną i jedynym jego źródłem utrzymania jest zasiłek dla bezrobotnych (652,60 zł). Skarżący wskazał, że nie stać go na zatrudnienie pełnomocnika.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką i nie posiada żadnego majątku. Matka Skarżącego utrzymuje się z emerytury (1.234,68 zł) i nie posiada majątku. Do miesięcznych wydatków Skarżący zaliczył opłaty za czynsz, opłaty eksploatacyjne i media 900 zł, opłatę za aparat słuchowy 89 zł oraz leki 80 zł.
Przy wcześniejszym rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sadowych, Skarżący na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), został wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień i nadesłania dokumentów. W odpowiedzi Skarżący nadesłał zeznania podatkowe za 2016 r., wyciągi z rachunków bankowych swoje i matki oraz zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Ponadto wyjaśnił, że zamieszkuje z matką, która otrzymuje emeryturę w wysokości 1.234,68 zł. Skarżący oświadczył, że w 2016r. osiągnął dochód w wysokości 1.803,96 zł, na rachunku bankowym posiada 20 zł, a jego matka po opłaceniu miesięcznych rachunków 206,02 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W ocenie referendarza sądowego, przyjąć należy, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych we wnioskowanym zakresie oraz do ustanowienia radcy prawnego.
Jak wynika z oświadczeń i dokumentów nadesłanych przez Skarżącego jego dochód stanowi jedynie zasiłek dla bezrobotnych w wysokości ok. 652,60 zł netto miesięcznie. Roczny przychód Skarżącego za 2016 r. wyniósł 2.638,32 zł (zgodnie z PIT-37 k.85 akt sądowych). Skarżący nie posiada majątku ani oszczędności.
Przyjąć w związku z tym należy, że Skarżący nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych – kosztów wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej oraz ponieść kosztów usług radcy prawnego.
Orzekając o zwolnieniu Skarżącego od kosztów sądowych oraz o ustanowieniu radcy prawnego, referendarz sądowy wziął również pod uwagę, że oświadczenia Skarżącego zostały złożone pod rygorem odpowiedzialności za podawanie nieprawdziwych danych lub zatajanie prawdy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło