III SA/Wa 51/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2009 r., 2010 r., 2011 r., 2012 r. postanawia 1) zwolnić skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł (sto złotych), 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący – M.W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci w wieku przedszkolnym. Żona skarżącego nie pracuje. Ma problemy zdrowotne. Skarżący uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 3.350 zł netto. Wynagrodzenie skarżącego obciążone jest zajęciem komorniczym na kwotę 420.000 zł. Dochód rodziny stanowią również alimenty na córkę w wysokości 750 zł. Skarżący wraz z rodziną mieszka w wynajmowanym mieszkaniu. Z oświadczeń skarżącego wynika również, że jego rodzina nie posiada żadnych oszczędności. Skarżący posiada natomiast udziały w dwóch spółkach, przy czym spółki te są zadłużone. Miesięczne zobowiązania rodziny to: ok. 2.100 zł potrącenia komornicze, 1.050 zł czynsz za wynajem, 210 zł i 400 zł opłaty za przedszkola, 60 zł spłata pożyczki, 65 zł opłata za energię elektryczną, 27 zł opłata za gaz. Do wniosku skarżący załączył: odcinki wynagrodzenia, stan zaległości, umowę najmu, dowody opłat za przedszkole, kartę leczenia szpitalnego żony, kopie dowodu osobistego żony, kopie skróconych aktów urodzenia dzieci, dowód spłaty pożyczki. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz złożenia wyjaśnień dotyczących sytuacji finansowej i majątkowej, skarżący nadesłał: zeznanie podatkowe za 2014 r., umowę o pracę, umowy o świadczenie usług przedszkolnych, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji , wyciąg z rachunku bankowego, zestawienie dochodów i wydatków rodziny. Skarżący wyjaśnił, że jego żona nie pracuje od połowy roku 2010. Na przełomie 2010/2011 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych. Obecnie żona skarżącego nie uzyskuje żadnych dochodów. Otrzymuje pomoc od swojej matki w wysokości 500 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącego oraz jego zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 500 zł. Z oświadczeń złożonych przez skarżącego wynika, że dochód jego czteroosobowej rodziny stanowi: wynagrodzenie za pracę skarżącego w wysokości 3.350 zł, alimenty na córkę 750 zł, pomoc teściowej 500 zł, średnie miesięczne dodatkowe dochody 713 zł (tj. trzynaste wynagrodzenie, dofinasowania z ZFŚS, zwrot podatku, pożyczka od brata). Łącznie, średnie miesięczny dochód rodziny skarżący określił na 5.313 zł. Z kolei zobowiązania i wydatki rodziny to: potrącenia komornicze 2.100 zł, czynsz za wynajem mieszkania 1.050 zł, opłaty za przedszkola dzieci 175 zł i 400 zł, wyprawki przedszkolne 25 zł, spłata raty pożyczki 60 zł, spłata weksla 100 zł, internet 53 zł, doładowanie telefonów 35 zł, opłata z energię elektryczną 60 zł, opłata za gaz 26 zł, darowizna na rzecz U. 30 zł, lekarstwa 80 zł, środki czystości 100 zł, koszty eksploatacji samochodu 100 zł, obuwie i odzież 65 zł, wyżywienie 700 zł, inne niezbędne 150 zł. Łącznie wydatki te wynoszą 5.309 zł. Analizując sytuację finansową rodziny skarżącego uznać należy, że jest ona dość skomplikowana. Jedynym żywicielem rodziny jest skarżący, przy czym jego wynagrodzenie obciążone jest zajęciem komorniczym na kwotę 420.000 zł. Żona skarżącego ma problemy zdrowotne, nie pracuje. Korzysta ze wsparcia finansowego swojej matki. Rodzina skarżącego nie posiada majątku, ani oszczędności. W związku z powyższym, zdaniem referendarza sądowego, sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi – ponad kwotę 100 zł. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dokonując natomiast oceny danych zawartych we wniosku oraz na podstawie akt sprawy uznać należy, że skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja finansowa dawała podstawy do zwolnienia go z ponoszenia kosztów sądowych w większym zakresie. Zauważyć bowiem trzeba, że prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu. Skarżący natomiast uzyskuje stałe dochody ze stosunku pracy. W konsekwencji, nawet mimo znaczących wydatków związanych z utrzymaniem rodziny i spłatą zobowiązań, ma on możliwość chociażby częściowego (symbolicznego) partycypowania w kosztach wszczętego postępowania. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.