III SA/Wa 512/07
WyrokWSA w Warszawie2007-09-10
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Sylwester Golec, Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły przesłanki umorzenia odsetek za zwłokę z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, uwzględniając ważny interes podatnika oraz interes publiczny?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji nie przeprowadziły wszechstronnej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej ani nie rozważyły w sposób przekonujący kwestii interesu publicznego związanego z utrzymaniem miejsc pracy. Uznanie administracyjne w zakresie umorzenia odsetek wymaga szczegółowego uzasadnienia, które powinno uwzględniać całokształt materiału dowodowego i argumenty strony, a nie opierać się na subiektywnych przekonaniach organu.Stan faktyczny
Spółka P. sp. z o.o. złożyła wniosek o umorzenie odsetek od wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, uzasadniając go trudną sytuacją finansową wynikającą ze spadku obrotów i konkurencji rynkowej. Organy administracji (Prezes Zarządu PFRON, Minister Pracy i Polityki Społecznej) odmówiły umorzenia, uznając, że nie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego, wskazując na osiągane przez spółkę zyski. Spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska (spr.), Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2007 r. sprawy ze skargi P. sp. z o. o. z siedzibą w L. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej, działając na podstawie art. 49 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) oraz art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. Spółki z o.o. z siedzibą w L. – Skarżącej w niniejszej sprawie, utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] odmawiającą umorzenia odsetek w kwocie 32.820,15 zł za okres od czerwca 2002 r. do września 2004 r. na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Decyzja została oparta na następująco ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. odmówił umorzenia odsetek w kwocie 32.820,15 zł za okres od czerwca 2002 r. do września 2004 r. na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że Skarżąca wnioskiem z dnia [...] listopada 2004 r. wystąpiła o umorzenie odsetek, uzasadniając swoją prośbę trudną sytuacją finansową, wynikającą ze spadku obrotów o ponad 50%, co skutkowało likwidacją placówek nierentownych oraz powstaniem znacznych zobowiązań wobec budżetu i kontrahentów.
W dalszej części uzasadnienia w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, to jest: kserokopie bilansu za rok 2005, sprawozdania finansowego za IV kwartał 2005 r., informacji zawartych w dokumentach i oświadczeniu o korzystaniu z pomocy publicznej – stwierdził, iż nie zachodzą przesłanki do udzielenia ulgi z tytułu wpłat na PFRON na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez umorzenie odsetek. Wskazał, iż podjęcie działalności gospodarczej, w każdej dziedzinie gospodarki, zawsze wiąże się z ryzykiem, co do osiąganych wyników i zawsze winno uwzględniać obciążenia publicznoprawne, w tym także terminowe wywiązywanie się z tych zobowiązań. Stąd każda osoba podejmująca i prowadząca działalność gospodarczą musi ją tak kalkulować, aby mogła sprostać, w wymaganych prawem terminach, wiążącym się z tą działalnością zobowiązaniom publicznoprawnym. Natomiast instytucja umorzenia stosowana jest wyjątkowo, w przypadkach szczególnych. Organ powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 stycznia 1994 r., sygn. akt SA/Łd 51/93, w którym stwierdzono, że "(...) niepowodzenia finansowe działalności gospodarczej nie mogą skutkować obowiązkiem umorzenia należności podatkowych. Gdyby przyjąć odmienne stanowisko, budżet, a w konsekwencji całe społeczeństwo ponosiłoby skutki nierozważnych bądź nieumiejętnych działań podmiotów gospodarczych."
Ponadto organ podkreślił, iż uwzględnienie wniosku prowadziłoby do uszczuplenia środków Funduszu, które w konsekwencji uniemożliwiłyby finansowanie przez ten Fundusz szerokiego zakresu zadań związanych z pomocą dla osób niepełnosprawnych.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca wniosła o zmianę tej decyzji i udzielenie ulgi w postaci umorzenia odsetek z uwagi na trudną sytuację finansową.
Skarżąca podniosła, że przejściowe trudności finansowe nie pozwalają jej na zapłacenie odsetek. Zobowiązanie powstało z przyczyn od niej niezależnych. Trudności płatnicze spowodowane zostały sytuacją rynkową jaka wystąpiła na łódzkim rynku od 2000 r., w związku z powstaniem nowych sieci sprzedaży. To w znaczny sposób ograniczyło jej obroty. W wyniku spadku obrotów poniosła straty w okresie przystosowania do nowych warunków rynkowych. Koniecznym była likwidacja szeregu placówek i zwolnienie większości pracowników. Wskazała, że prowadzi działalność w ramach trzech placówek handlowych. Zmierza do tego, aby utrzymać się na tym samym poziomie i stopniowo regulować zobowiązania. Uzyskanie pomocy pozwoli jej przetrwać i spłacić podstawowe zobowiązania. Bez pomocy w postaci umorzenia należności odsetkowych trudno będzie funkcjonować jej na rynku.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r. organ odwoławczy wezwał Skarżącą do złożenia sprawozdania finansowego za drugi kwartał 2006 r. Sprawozdanie to przesłano przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2006 r.
Wskazaną na wstępie decyzją Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. Powołując się na przepis art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej podkreślił uznaniowość decyzji w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę. Wskazał, iż przesłankami umorzenia są tylko sytuacje uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Za ważny interes podatnika należy uznać taką sytuację, w której świadczenie podatkowe nie może zostać spełnione bez doraźnej pomocy organów podatkowych. Pomoc taką w postaci umorzenia zaległości podatkowej lub odsetek za zwłokę uzasadniać mogą sytuacje wyjątkowe, takie jak klęski żywiołowe lub inne zdarzenia losowe ( ... ).
W ocenie organu odwoławczego analiza materiału dowodowego nadesłanego przez organ pierwszej instancji oraz argumentów przedstawionych przez Skarżącą zarówno w odwołaniu, jak i w pismach kierowanych do organu pierwszej instancji, prowadzi do wniosku, że nie istnieją przesłanki, warunkujące umorzenie odsetek za zwłokę... Podkreślił, że instytucja umorzenia, przewidziana w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej stosowana jest wyjątkowo, w przypadkach szczególnych. Z analizy sytuacji finansowej Skarżącej wynika, że w 2005 r. osiągnęła ona zysk netto w wysokości 18.553,46 zł, co potwierdza rachunek zysków i strat sporządzony na dzień 31 grudnia 2005 r. Natomiast w 2006 r. osiągnęła zysk netto w wysokości 760 tys. zł, co potwierdza sprawozdanie o przychodach, kosztach i wyniku finansowym za okres od początku roku do końca II kwartału 2006 r.
Wskazał także, że zasadą jest ponoszenie obciążeń publicznoprawnych. W myśl wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2000 r. (sygn. akt I SA/Lu 326/99) trudności w funkcjonowaniu spółki, związane z wysokimi kosztami bieżącej działalności, nie stanowią same w sobie podstawy do umorzenia odsetek. Ponadto: "odmowa umorzenia zaległości podatkowej nie może być traktowana jako złamanie konstytucyjnej zasady państwa prawnego, ani tez zasady równości wobec prawa. Przeciwnie, obie zasady pozwalają wyprowadzić wniosek, że każdy obywatel powinien płacić podatek od otrzymywanych dochodów." - wyrok NSA z dnia 23 grudnia 1999 r. (sygn. akt III SA 8276/98).
Przedstawione przez Skarżącą okoliczności organ odwoławczy uznał za niewystarczające do zastosowania instytucji wyjątkowej, jaką jest umorzenie zaległości.
Minister uznał, że mając na względzie prawidłowe i pełne wykonanie zadań Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, a także interesy pracodawców dokonujących prawidłowo i terminowo wpłat na Fundusz – decyzja organu pierwszej instancji jest uzasadniona stanem faktycznym i prawnym niniejszej sprawy. Rozstrzygając sprawę był bowiem zobowiązany wziąć pod uwagę ważny interes publiczny, jakim jest gromadzenie środków finansowych przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz osób niepełnosprawnych, mających problemy z uzyskaniem zatrudnienia i stałego źródła utrzymania. W ocenie organu, jest to okoliczność bez wątpienia również przemawiająca za ważnym interesem publicznym, tym bardziej, że strona może skorzystać z ulg i przywilejów z tytułu zatrudniania osób niepełnosprawnych. Z przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych dla pracodawców zobowiązanych do dokonywania wpłat na PFRON wynika bowiem możliwość zwolnienia z w/w obowiązku poprzez zatrudnienie odpowiedniej liczby osób niepełnosprawnych. Organ odwoławczy rozpatrując sprawę uznał, że mając na względzie prawidłowe i pełne wykonanie zadań Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, a także interesy pracodawców wnoszących prawidłowo i terminowo wpłaty na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, decyzja organu pierwszej instancji jest uzasadniona zarówno faktycznym, jak i prawnym stanem niniejszej sprawy.
Zobowiązany był też do wzięcia pod uwagę nie tylko interesu strony, ale także interesu społecznego, wyrażonego w ustawowych celach działalności Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Nadmierne uszczuplenie środków Funduszu mogłoby doprowadzić do znacznego ograniczenia finansowania zadań w zakresie rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych i ich integracji ze społeczeństwem. Finansowanie ze środków Funduszu – między innymi – przystosowania stanowisk pracy, kosztów tworzenia i funkcjonowania warsztatów terapii zajęciowej i zakładów aktywności zawodowej dla osób niepełnosprawnych, jest ważnym interesem publicznym, uzasadniającym nie zmniejszanie tych środków w sposób nadmierny. Ponadto stwierdził, że zastosowanie tej ulgi wobec Skarżącej byłoby niesprawiedliwe w stosunku do innych przedsiębiorców, którzy regulują zobowiązania publicznoprawne i samodzielnie ponoszą ryzyko prowadzonej działalności gospodarczej.
W skardze na powyższą decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej Skarżąca wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 67 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej przez błędne przyjęcie braku ważnego interesu do umorzenia w całości odsetek za zwłokę.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że w obszernej korespondencji oraz w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podnosiła swoją trudną sytuację finansową, prowadzącą do obniżenia kosztów również przez zmniejszenie stanu zatrudnienia. Podniosła, że odmowa umorzenia odsetek prowadzi do dalszego pogłębienia jej trudnej sytuacji finansowej z konsekwencją podjęcia postępowań zmierzających do upadłości. Trudna sytuacja finansowa wynika z przyczyn obiektywnych w szczególności konkurencji na rynku sprzedaży artykułów spożywczych zagranicznych sieci sprzedaży tych artykułów oraz w związku z tym wejścia w straty pogłębionego kosztami zmniejszenia liczebności punktów sprzedaży. Podkreśliła, że w jej przypadku ważnym interesem podatnika jest okoliczność, że w przypadku braku umorzenia zaległości popadnie w dalsze trudności finansowe z konsekwencją jej upadku, co doprowadzi do dalszego wzrostu bezrobocia. Skorzystanie z innej ulgi np. przez zatrudnienie osób niepełnosprawnych jest w jej sytuacji nie do przyjęcia, gdyż jej działalność podlega kurczeniu się z uwagi na trudną sytuację finansową.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, że w świetle przesłanych przez Skarżącą sprawozdań finansowych, argumenty dotyczące trudnej sytuacji finansowej nie znajdują potwierdzenia. Z dokumentów tych wynika, że osiąga ona zyski z prowadzonej działalności gospodarczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Zarzuty podniesione w skardze nakazują uczynić przedmiotem rozstrzygnięcia kwestię istnienia przesłanek będących warunkiem sine qua non umorzenia odsetek za zwłokę z tytułu wpłat na PFRON. Podstawą prawną umorzenia odsetek za zwłokę z tytułu wpłat na PFRON jest art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, który stosuje się do umarzania wpłat na PFRON na podstawie art. 49 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
Zgodnie z powołanym wyżej art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej – w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199) – organ podatkowy może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Zatem umorzenie zależy od wystąpienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Zaznaczyć należy w tym miejscu, iż użyte przez normodawcę pojęcia nieostre, niedookreślone, takie jak "ważny interes podatnika", "interes publiczny", nie mogą być interpretowane w sposób subiektywny, a więc nie może o tym decydować przekonanie podatnika. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują kryteria zobiektywizowane, które są zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. "Interes podatnika, w rozumieniu art. 67 § 1 Op, należy widzieć bardzo szeroko, mając na uwadze nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale także normalną sytuację ekonomiczną ..." (Ordynacja podatkowa. Komentarz, S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004). Natomiast "interes publiczny" należy rozumieć jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa.
Wskazać ponadto należy, że rozstrzygnięcie o umorzeniu zaległości podatkowej należy do organów podatkowych. Wynika to z konstrukcji przepisu art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, który jest zbudowany na zasadzie uznania administracyjnego. Zawarty w omawianym przepisie zwrot "może" oznacza, że w każdym wypadku decyzja będzie wydana w ramach uznania organu podatkowego. Owo uznanie administracyjne pozwala organowi administracji publicznej na wybór konsekwencji prawnych powstałej sytuacji, do której odnosi się hipoteza normy prawnej. Organ podatkowy zatem może, ale nie musi, umorzyć zaległość podatkową lub odsetki za zwłokę. Uznanie to jest ograniczone kierunkowymi dyrektywami wyboru, jakimi są użyte w treści przepisu zwroty: ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności odpowiadające takiej lub innej kierunkowej dyrektywie wyboru może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia sprawy pozytywnego dla wnioskodawcy. Podkreślenia wymaga, że uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny okoliczności, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu ważnego interesu podatnika.
Kontrola sądowa decyzji uznaniowej sprowadza się do badania, czy postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami proceduralnymi i czy rozważono wszystkie zgłoszone okoliczności w sposób przekonywający.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie Sąd zważył, iż ustalając przesłanki umorzenia zaległości podatkowych, ustawodawca użył w przepisie art. 67 Op zwrotów niedookreślonych "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny", co można uznać za swoistą klauzulę generalną odsyłającą do systemu ocen pozaprawnych. W utrwalonym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że ocena, czy przesłanki umorzenia istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 191 Op), a poprzedzać je powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Op) oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (art. 122 Op). Ustalenia poczynione w toku postępowania wyjaśniającego winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Prawidłowe i zgodne z wymogami określonymi w art. 210 § 4 Op uzasadnienie jest szczególnie ważne przy decyzjach wydawanych w oparciu o uznanie administracyjne. Uzasadnienie, szczególnie decyzji negatywnych dla podatnika, powinno szczegółowo wskazywać przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia. Należyte uzasadnienie decyzji pozwala na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Należyte uzasadnienie decyzji pełni oczywiście także inne funkcje – służy realizacji zasad zaufania stron do organów orzekających oraz przekonania stron.
Zaznaczyć również należy, że instytucja przyznawania ulg podatkowych – w tym umorzenia zaległości – nie może być nadużywana prze organy podatkowe, ponieważ ulgi podatkowe są odstępstwem od powszechności opodatkowania. Okoliczność ta nie zwalnia jednak organów podatkowych od zgodnego z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Op rozpatrywania spraw indywidualnych prowadzonych na podstawie art. 67 § 1 Op oraz od należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wyrażenia tego w treści decyzji.
Tak jak przyczyną umorzenia należności podatkowych nie powinno być subiektywne przekonanie strony o zasadności jej wniosku, tak też podstawą decyzji administracyjnej nie powinno być subiektywne przekonanie organu podatkowego o trafności rozstrzygnięcia, lecz przekonanie potwierdzone w zebranym materiale dowodowym.
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca składając wniosek o umorzenie odsetek w kwocie 32.820,15 zł za okres od czerwca 2002 r. do września 2004 r. na PFRON wskazała jako uzasadnienie wniosku przejściowe trudności finansowe i ogólną złą sytuację w regionie. Ponadto w pismach z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz [...] maja 2006 r. Skarżąca podnosiła, że z uwagi na dużą konkurencję na rynku wynikającą z powstania hipermarketów nastąpił znaczny spadek obrotów. Wzrost kosztów stałych oraz trudności w uzyskaniu kredytu kupieckiego zmusiły ją do likwidacji wielu placówek handlowych i zwolnienia pracowników, co powodowało konieczność zapłaty odpraw tym pracownikom. Spowodowało to pogłębiający się brak środków finansowych co uniemożliwiło wywiązanie się z wielu zobowiązań. Jednocześnie wskazywała na konieczność podjęcia działań w celu utrzymania przedsiębiorstwa i niepozbawienie całej załogi pracy.
Analiza treści zaskarżonej decyzji, jak też dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy dowodzi, że organ nie sprostał obowiązkowi dokładnego określenia ważnego interesu podatnika i pełnego rozważenia na tym tle jego konkretnej sytuacji finansowej, istniejącej w czasie podejmowania rozstrzygnięcia. Bezspornie ocena ważnego interesu podatnika wiąże się z koniecznością ustalenia jego sytuacji finansowej w stopniu nie budzącym wątpliwości.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy oceniając sytuację finansową Skarżącej nie dokonał pełnej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym sprawozdania o przychodach, kosztach i wyniku finansowym za okres od początku roku do końca II kwartału 2006 r. Organ poprzestał na stwierdzeniu, że Skarżąca w 2005 r. osiągnęła zysk netto w wysokości 18.553,46 zł, a do końca II kwartału 2006 r. osiągnęła zysk netto w wysokości 760 tys. zł. Organ nie odniósł się natomiast do tego, że zgodnie z treścią powołanego sprawozdania o przychodach, kosztach i wyniku finansowym za okres od początku roku do końca II kwartału 2006 r., ciążą na niej zobowiązania, w tym z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń i innych świadczeń w wysokości 3.772 tys. zł (dział 3 sprawozdania). Organ nie odniósł się także do zaległości Skarżącej z tytułu obowiązkowych wpłat na Fundusz za okres od czerwca 2002 r. do kwietnia 2006 r. (należność główna – 264.746,23 zł, odsetki na dzień 5 czerwca 2006 r. – 48.618,00 zł). W konsekwencji stwierdzić należy, że organ nie rozważył dokładnie sytuacji finansowej Skarżącej.
Organ nie odniósł się także do kwestii konieczności ograniczania zatrudnienia z uwagi na trudności finansowe i związanym z tym wzrostem bezrobocia. Kwestia ta ma natomiast istotne znaczenia dla oceny istnienia przesłanki interesu publicznego, która stanowi samodzielną przesłankę umorzenia zaległości podatkowych (odsetek). Interes publiczny to sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgnięcia przez podatnika do środków pomocy państwa lub też pewnego rodzaju dyrektywa postępowania, nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego ogółu mieszkańców, co w rozpoznawanej sprawie może oznaczać likwidację lub utrzymanie określonej liczby stanowisk pracy (zob. wyrok NSA z 31 października 2000 r., sygn. akt III SA 660/99, publ. LEX nr 81350). Wskazać należy, że organ nie odniósł się do tej kwestii pomimo, iż decyzją z [...] kwietnia 2006 r., nr [...] uchylił decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] stycznia 2006 r. z uwagi na brak odniesienia się przez organ pierwszej instancji między innymi do wskazanego przez Skarżącą szeroko pojętego interesu publicznego jakim jest problem niwelowania bezrobocia. Podkreślić należy, że kwestia ta nie została rozważona ani przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r., ani przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Organ szeroko rozwodził się natomiast na temat ubocznych skutków umorzenia zaległości dla ustawowych celów działalności PFRON, przy jednoczesnym braku pełnego rozważenia sytuacji finansowej Skarżącej oraz zupełnym braku odniesienia się do kwestii zmniejszenia zatrudnienia i zapobiegania dalszemu zwalnianiu pracowników.
Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności sprawy, należało uznać zaskarżoną decyzję za wydana z naruszeniem zasad postępowania wyrażonych w art. 121, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Op, w stopniu który miał istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponowna decyzja powinna zostać wydana po dokładnym wyjaśnieniu i rozważeniu wszystkich okoliczności dotyczących aktualnej indywidualnej sytuacji Skarżącej.
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art... 152 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło