III SA/Wa 524/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od lipca do grudnia 2013 r. postanawia - przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł - We wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca – M. B., wniosła o zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł. Wniosek uzasadniła brakiem środków pozwalających na uiszczenie opłaty sądowej we wskazanej w wezwaniu wysokości. Skarżąca oświadczyła, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Jedynym żywicielem rodziny jest matka skarżącej, która uzyskuje dochód ze stosunku pracy w wysokości 1.459 zł netto. Na utrzymaniu matki skarżącej jest również młodszy brat skarżącej. Brat zatrudniony jest na podstawie umowy zlecenia do prac porządkowych do dnia 31 sierpnia 2017 r. Wynagrodzenie brata za wykonanie pracy w całości wynosi 7.500 zł. Skarżąca wskazała ponadto, że wszystkie rachunki bankowe skarżącej zostały zajęte przez prokuraturę i urząd skarbowy. Ruchomości skarżącej (samochody osobowe) zostały również zajęte. Skarżąca oświadczyła, że posiada wierzytelności w wysokości 68.500 euro z tytułu pożyczki z terminem zwrotu na dzień 3 kwietnia 2017 r. Jednakże, mimo upływu terminu jej zwrotu, nie została ona spłacona. Spółka – dłużnik od ponad 2 lat wykazuje ujemny wynik finansowy. Z oświadczeń skarżącej wynika, że miesięczny dochód trzyosobowej rodziny wynosi 2.396 zł netto. Z kolei wydatki to: czynsz najmu 1.580 zł, opłaty za media ok. 300 zł, wyżywienie ok. 1.650 zł. Wydatki finansowane są również z odszkodowania przyznanego bratu skarżącej decyzją PZU z 2 grudnia 2015 r. oraz dzięki pomocy dalszych członków rodziny. Do wniosku skarżąca załączył dokumenty dotyczące sytuacji finansowej spółki – dłużnika. W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania dodatkowych dokumentów i wyjaśnień dotyczących sytuacji finansowej skarżąca złożyła: zeznania podatkowe, wyciąg z rachunków bankowych, umowy o pracę, umowę zlecenia. Jednoczenie skarżąca wyjaśniła, że podjęła zatrudnienie. Aktualnie, łączne dochody netto rodziny wynoszą 3.866,46 zł, a niezbędne wydatki 3.780 zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej – "P.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącej oraz jej zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 49.543 zł. Oceniając aktualną sytuację finansową skarżącej, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że powyższa kwota przekracza możliwości finansowe jej rodziny. Referendarz sądowy zauważa, iż odmienna niż dokonana postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2017 r. (utrzymanym w mocy postanowieniem z 11 maja 2017r sytuacji finansowej skarżącej jest wynikiem zmiany okoliczności w sprawie. Podstawą odmowy przyznania prawa pomocy wyrażoną w postanowieniu z dnia 4 kwietnia 2017 r. były okoliczności związane z posiadaniem przez skarżącą wierzytelności w kwocie 68.500 zł euro oraz nieścisłości w przestawionej sytuacji finansowej rodziny. Okoliczności te na obecnym etapie postępowania straciły na aktualności. Jak wynika z wyjaśnień skarżącej mimo upływu terminu spłaty pożyczki skarżąca nie odzyskała długu, co jest konsekwencją trudnej sytuacji finansowej spółki – dłużnika. Z kolei z oświadczeń skarżącej, które zostały złożone przez skarżącą ze świadomością odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia (pkt 13 formularza), wynika, że miesięczny dochód jej rodziny w zasadzie w całości przeznaczany jest na zaspokojenie podstawowych jej potrzeb. Aktualnie dochód trzyosobowej rodziny skarżącej wynosi netto 3.866,46 zł (dochód ze stosunku pracy skarżącej 1.464,84 zł, dochód ze stosunku pracy matki 1.464,48 zł, dochód brata 937,50 zł). Ponadto rodzinę wspiera babka oraz ciotka na kwoty od ok. 1.000 do 2.000 zł miesięcznie. Z kolei niezbędne miesięczne wydatki rodziny to: czynsz najmu 1.850 zł, wyżywienie ok. 1.650 zł, opłata za prąd i gaz ok. 166 zł, fundusz remontowy 50 zł, wywóz śmieci 28 zł, opłata za ścieki 36 zł, tj. łącznie 3.780 zł. Jak wynika natomiast z nadesłanych dokumentów i złożonych wyjaśniań rachunki bankowe skarżącej oraz jej ruchomości zostały zajęte przez prokuraturę i urząd skarbowy. W ocenie referendarza sądowego, przedstawiona i udokumentowana przez skarżącą sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy. Referendarz sądowy przychyla się do wniosku skarżącej o zwolnienie jej z wpisu sądowego ponad kwotę 500 zł. Jednocześnie jednak referendarz sądowy zauważa, że zgodnie z art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.