III SA/Wa 525/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić stronę od wpisu od skargi ponad kwotę 500,- zł 2. odmówić przyznania stronie prawa pomocy w pozostałym zakresie E. G. (dalej "Skarżąca" lub "Wnioskodawca" albo "strona") zwróciła się na formularzu PPF z 22 marca 2013 r. o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała na następujące okoliczności: - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze wspólnikiem A. S.; - spłaca decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] września 2011 r. dotyczącą podatku VAT za 2006 i 2007 r. (miesięczne spłaty wynoszą ok. 10 tys. zł); - strona nie posiada własnych środków finansowych na spłatę należności i poszukuje źródeł zewnętrznych; - przychody z działalności nie są na poziomie umożliwiającym pokrycie zobowiązań wobec US; -wraz z partnerem strona złożyła cztery skargi do WSA; - posiada ½ działki o pow 2,22 ha wraz z budynkiem w stanie surowym; - samochód osobowy [...] 2000 r. jest wąskością partnera; - partner posiada 1/6 działki rekreacyjnej we wsi G. wraz z domem 150 m kw., 1/6 mieszkana w P., ½ działki o pow 2,22 ha; - samochód [...] 2003 r. wchodzi w skałd majątku firmy; - strona osiąga z tytułu działalności gospodarczej wraz ze wspólnikiem ok. 2562 zł miesięcznie brutto; - strona oświadczyła, że w styczniu Br powinna zrobić badanie [...] z uwagi na wykrycie [...]; Do formularza PPF strona załączyła pismo z 21 marca 2013 r. zawierające zestawienie wydatków z tytułu alimentów, podatków prądu, dojazdów, oleju opałowego oraz zestawienie należności wynikających z decyzji wobec Urzędu Skarbowego. Nadto strona przekazała wyciągi z rachunku bankowego, faktury VAT za olej opałowy, prąd, wywóz śmieci, kserokopie zeznań podatkowych, oświadczenie o otrzymaniu pomocy publicznej (rozłożenie na raty podatku, odroczenie terminu płatności), zaświadczenie o pomocy de minimis, zaświadczenie lekarskie oraz wynik badania [...], [...]. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie lub rodziny. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj o prawo pomocy w zakresie częściowym. Referendarz sądowy zauważa, że jedynym wymagalnym kosztem sądowym na obecnym etapie postępowania jest obowiązek uiszczenia wpisu od skargi (w badanych sprawach ok. 2000 zł i 1789 zł). Do wymagalnego kosztu sądowego należy odnosić wniosek skarżącej, ponieważ powstały każdorazowo obowiązek zapłaty zależności należy rozważać z uwzględnieniem aktualnej (z daty zapłaty należności) sytuacji finansowej strony, która to sytuacja może zmieniać się. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na związek sporu z prowadzona przez stronę działalnością gospodarczą. Z tego powodu koszt sporu należy traktować jako jeden z kosztów działalności gospodarczej. Zarazem, zdaniem referendarza sądowego, z nadesłanych przez stronę dokumentów wynika istnienie licznych przepływów finansowych i posiadanie przez stronę – zwykle - środków umożliwiających wygospodarowanie na poczet kosztów sądowych kwot oznaczonych w sentencji. Zarazem strona nie wskazała żadnych okoliczności uniemożliwiających jej przeznaczenie tych środków na potrzeby postępowania sądowego, nie wspominając o wydatkach korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia przed wydatkami na poczet postępowania sądowego. Co więcej, z nadesłanych dowodów księgowych i oświadczeń wynika, że nieprzerwanie prowadzi działalność gospodarczą, działalność ta przynosi jej przychody (w wysokości oznaczonej w deklaracjach podatkowych), do których można odnieść koszty osiągnięcia tych przychodów. Należy zauważyć, że strona przeprowadza liczne transakcje i dokonuje przepływów finansowych w różnych sferach życia gospodarczego (zapłata za materiały grzewcze, telewizję cyfrową, środki napędowe, i in). Miarkując zdolność do wygospodarowania środków na potrzeby postępowania w pełnej wysokości (tj. 2000 zł i 1789 zł), referendarz sądowy wskazuje na konieczność regulowania należności z tytułu alimentów przez partnera strony, jak tez na wymagalność zobowiązań wymienionych w decyzjach podatkowych, wyszczególnionych w piśmie z 21 marca 2013 r. Podsumowując, z zestawienia wysokości środków finansowych, którymi dysponuje strona wynika, że wygospodarowanie należności z tytułu kosztów sądowych w wysokości wpisów wymaganych w sprawach, wyrażonych w sentencji postanowień nie spowoduje naruszenia zasad gospodarki finansowej prowadzonej przez stronę, w szczególności poprzez spowodowanie powstania zagrożenia dla jej koniecznego utrzymania. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.