III SA/Wa 527/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką oraz drugim członkiem zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych, podatku dochodowym od osób prawnych, podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2007 i 2008 r. postanawia: 1. uchylić postanowienie z dnia 20 marca 2013 r. (sygn. akt III SA/Wa 527/13); 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżący – S. M., pismem z 25 stycznia 2013 r. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] grudnia 2012 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką oraz drugim członkiem zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych, podatku dochodowym od osób prawnych, podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2007 i 2008 r. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji twierdząc, że podjęcie przez organy podatkowe czynności zmierzających do wyegzekwowania należności wynikających z zaskarżonej decyzji w kwocie ponad 100.000 zł w sytuacji uznania zarzutów podniesionych przez Skarżącego za zasadne, wyrządziłoby mu znaczną i niepowetowaną szkodę. Postanowieniem z 20 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując że Skarżący nie przedstawił okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Pismem z 2 kwietnia 2012 r. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem o braku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że uzasadnienie takie przedstawił, ale oparł je przede wszystkim na całokształcie okoliczności podniesionych w skardze oraz na fakcie, że obciążenie finansowe skierowanego w stosunku do niego jest bardzo wysokie, bowiem przekracza kwotę 100.000 zł. Środki pieniężne we wspomnianej wysokości nie są dla przeciętnego człowieka - jakim jest Skarżący - normalnie dostępne, w efekcie czego uruchomienie egzekucji przez organ administracji w tym zakresie, spowoduje po jego stronie znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Jego zdaniem, doświadczenie życiowe wskazuje, że organ egzekucyjny rozpocznie egzekucję ze wszystkich dostępnych składników majątku Skarżącego, a wysokość należności świadczy o tym, że egzekucja ta zostanie skierowana do takich składników majątku, które przedstawiają znaczną wartość. Jeżeli zatem doszłoby do wykonania egzekucji w tym zakresie, organ zostałby zaspokojony, a wniesiona skarga, nawet w przypadku jej uwzględnienia, nie uchroniłaby Skarżącego przed utratą wartościowych składników majątku. Odzyskanie tych samych składników majątku, w świetle obowiązujących przepisów egzekucyjnych, jest niemożliwe, a zatem wystąpią skutki, których odwrócenie będzie niemożliwe. Ponadto, Skarżący podniósł, że jest przeciętnym obywatelem, zarabiającym od 4.000 zł do 5.000 zł netto miesięcznie z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Jest zmuszony pracować w oparciu o tzw. samozatrudnienie, bowiem jedno z jego dzieci - małoletni syn cierpi od urodzenia na [...], w związku z którą zaliczony jest do osób niepełnosprawnych. Obecne orzeczenie obowiązuje do dnia [...] października 2015 r. Dziecko to wymaga stałej opieki lekarskiej, częstych wizyt w szpitalu (nawet kilku miesięcznych) oraz stałej rehabilitacji [...]. Ponadto nie przyjmuje pokarmów zawierających [...]. Syn Skarżącego przyjmuje leki, których miesięczny koszt to 200 - 300 zł, odbywa po 8 wizyt miesięcznie u rehabilitanta, co stanowi koszt 90 zł za wizytę, oraz przyjmuje dietę [...], której koszt to około 1.000 zł miesięcznie. Synowi Skarżącego został przyznany od października 2010 r. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł, który nie pokrywa znacznej części miesięcznych kosztów utrzymania chorego dziecka. Żona Skarżącego pracuje, przy czym jej wynagrodzenie wynosi 2.500 zł brutto. Skarżący ma dwoje dzieci. Powyższe wskazuje zatem, że egzekucja należności wynikających z decyzji ostatecznej skierowana do wierzytelności należnych Skarżącemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej spowoduje, że zabraknie środków finansowych na leczenie syna Skarżącego bądź inne, zwykłe potrzeby rodzinne, które to skutki nie będą możliwe do odwrócenia po uznaniu przez Sąd wniesionej skargi za uzasadnioną. Ponadto może także wystąpić szkoda w postaci pogorszenia bądź utraty zdrowia syna Skarżącego. Skarżący do zażalenia dołączył kserokopie orzeczenia o niepełnosprawności syna oraz postanowienie o przyznaniu mu zasiłku pielęgnacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." postanowienia niekończące postępowania mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zatem na podstawie tego przepisu Sąd, który wydał np. postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może rozpoznać sprawę na nowo i w zależności od okoliczności sprawy - uchylić (zmienić) to postanowienie lub oddalić wniosek o jego zmianę (uchylenie). Warunkiem uchylenia (zmiany) postanowienia niekończącego postępowania w sprawie jest zmiana okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, jakie Sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Kierując się powyższym uregulowaniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał ponownej oceny stanu sprawy, z uwzględnieniem nowych okoliczności podniesionych przez Skarżącego. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z kolei z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu Sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z analizy przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że przesłankami wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Rozpoznając niniejszy wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Podkreślić należy, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Wniesienie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący w zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2013 r. opisał swoją sytuację rodzinną i materialną. Wyszczególnił kwoty jakie ponosi na opiekę nad dziećmi, w tym na opiekę nad małoletnim synem cierpiącym na [...], która wymaga stałej opieki lekarskiej oraz rehabilitacji. Analiza całości nadesłanych do Sądu dokumentów oraz oświadczeń daje podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a., umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim wysokość zobowiązania podatkowego zestawionego z sytuacją materialną i rodzinną Skarżącego. Wykonanie zaskarżonej decyzji bezsprzecznie mogłoby narazić go na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W szczególności egzekucja wymienionej kwoty skierowana do składników majątku Skarżącego oraz jego wynagrodzenia mogłaby wyrządzić Skarżącemu i jego rodzinie znaczną szkodę, poprzez ryzyko pogorszenia stanu zdrowia niepełnosprawnego dziecka. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 p.p.s.a., art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.