III SA/Wa 53/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-29

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna może uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli nie wykaże w sposób należyty swojej sytuacji majątkowej i finansowej, mimo wezwania do uzupełnienia dokumentacji?
Ratio decidendi
Osoba prawna ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym musi wykazać, że nie posiada wystarczających środków na ich pokrycie. Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która powinna udokumentować swoją sytuację finansową. Brak dostarczenia wymaganych dokumentów, mimo wezwania, uniemożliwia sądowi obiektywną ocenę i prowadzi do odmowy przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka R. sp. z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym podatku VAT, powołując się na utratę płynności finansowej, toczące się postępowania egzekucyjne i stratę za ubiegły rok. Referendarz sądowy wezwał spółkę do uzupełnienia dokumentacji, jednak spółka nie odpowiedziała na wezwanie. W związku z tym referendarz odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od marca do sierpnia 2011 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca – R. sp. z o.o. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, iż wskutek zmniejszenia się liczby zleceń, straciła płynność finansową i nie wykonuje ciążących na niej zobowiązań. Powołała się nadto na toczące się wobec niej postępowania egzekucyjne i dokonane na jej majątku zabezpieczenia. Podała stan zobowiązań i należności oraz stan środków na rachunkach i w kasie. Za ubiegły rok Skarżąca poniosła stratę w wysokości 669.341,68 zł. Do wniosku dołączyła bilans. Pismem z 9 lutego 2016 r. (doręczonym 10 lutego 2016 r.) referendarz sądowy wezwał Skarżącą do nadesłania dodatkowej dokumentacji dotyczącej jej stanu majątkowego, na które jednak nie odpowiedziała. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z użytego w tym przepisie zwrotu "gdy wykaże" wynika, iż ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tymczasem okoliczności, na których Skarżąca oparła swój wniosek o przyznanie prawa pomocy zostały w głównej mierze opisane, a nie wykazane. Wiąże się to z tym, że Skarżąca nie dostarczyła dokumentów uzupełniających wniosek. Nie przesłała mianowicie zeznania podatkowego, rachunku zysków i strat, deklaracji VAT, zestawienia wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania osiągniętych w latach 2015-2016, wyciągów z rachunków bankowych, informacji o posiadanych wierzytelnościach i zobowiązaniach, czy udziałach w innych jednostkach, informacji o wypłaconym pełnomocnikowi wynagrodzeniu, dokumentów potwierdzających fakt zajęcia majątku. To wszystko sprawia, że referendarz sądowy ma do dyspozycji jedynie oświadczenia Skarżącej. Oświadczenia te nie są jednak wystarczające aby podjąć obiektywne i niepozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii jej możliwości płatniczych. Jak to już wskazano wyżej strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy powinna przekonać sąd administracyjny o swojej sytuacji majątkowej i finansowej i ją odpowiednio uwiarygodnić, sąd zaś ma dokonać jedynie oceny tej sytuacji. Niewątpliwie im bardziej strona zobrazuje, udokumentuje tę sytuację, tym większe możliwości wnikliwej oceny ma sąd administracyjny. W przeciwnym razie strona musi się liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami braku wykazania przesłanek z art. 246 P.p.s.a. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło