III SA/Wa 533/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2010, 2011 i 2012 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący T.W. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na brak środków na uiszczenie wpisu sądowego. Powołał się na zajęcia rachunków bankowych. Wskazał, że zamieszkuje z partnerką życiową oraz synem. Natomiast syn z poprzedniego związku przebywa w domu Skarżącego przez połowę miesiąca. Skarżący posiada dom o powierzchni 180 m² obciążony kredytem oraz działkę o powierzchni 2.950 m². Ponadto Skarżący wskazał, że posiada oszczędności w kwocie [...] zł. Z tytułu wynagrodzenia Skarżący otrzymuje [...] zł, a jego partnerka z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje dochód [...] zł. Do miesięcznych wydatków Skarżący zaliczył: kredyty: 3.130 zł, utrzymanie domu – 1.143 zł, wyżywienie – 1.900 zł, alimenty – 1.500 zł, utrzymanie młodszego syna – 500 zł. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego w niniejszej sprawie, Skarżący nadesłał: wyciągi z rachunku bankowego, zeznania podatkowe PIT-37, z których wynika, ze w 2016 r. Skarżący uzyskał dochód w kwocie [...] zł, a w 2017 r. dochód w kwocie [...] zł. Ponadto Skarżący nadesłał rachunki miesięcznych opłat, umowy kredytowe oraz zaświadczenie o niewypłaceniu Skarżącemu wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej jako: "P.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 21 maja 2015 r. (II FZ 428/15) wprowadzono ją do porządku prawnego w celu zapewnienia możliwości realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu tym osobom, które, ze względu na trudną sytuację materialną, zmuszone byłyby do rezygnacji z obrony swych praw przed Sądem z powodu kosztów sądowych przekraczających ich możliwości finansowe. Udzielenie prawa pomocy w konkretnej sprawie uzależnione jest od spełnienia ustawowo określonych przesłanek takich jak: brak zdolności do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub brak zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym) – zob. art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. W niniejszej sprawie Skarżący ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zdaniem referendarza sądowego wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawione dokumenty wykluczają bowiem Skarżącego z grona osób uprawnionych do uzyskania wsparcia w formie prawa pomocy. Wynika z nich mianowicie, że łączne miesięczne dochody Skarżącego i jego partnerki wynoszą [...] zł. Ponadto Skarżący mimo przedstawionych miesięcznych kosztów na poziomie 8.173 zł poczynił oszczędności w wysokości [...] zł. Wskazać przy tym należy, że miesięczne koszty nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi. Jak się podkreśla w orzecznictwie prawo pomocy ma służyć osobom, w przypadku których uiszczenie kosztów sądowych wywoła negatywny wpływ na możliwość utrzymania siebie i rodziny. Nie chodzi tu przy tym o utrzymanie na określonym poziomie, zwykłym dla wnioskodawcy i o wpływ polegający na obniżeniu tego poziomu. Ustawodawca utrzymanie, jakie nie może doznać uszczerbku, określił jako "konieczne". Oznacza to, że prawo pomocy może być przyznane, jeżeli uiszczenie kosztów sądowych zagrozi możliwości zaspokojenia potrzeb życiowych, rozumianych jako obiektywnie niezbędne. Uiszczenie tychże kosztów, jak każdy wydatek finansowy powodować może konieczność poczynienia pewnych zmian i oszczędności w wydatkach. Prawo pomocy przysługuje jedynie osobom, które w istocie rzeczy zmian tych i oszczędności nie mają możliwości dokonać, a wygospodarowanie środków na pokrycie kosztów sądowych odbędzie się kosztem wydatków na konieczne utrzymanie (por. postanowienie WSA w Warszawie z 20 października 2009 r., III SA/Wa 1359/09). W ocenie referendarza sądowego taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Tym samym referendarz sądowy nie widzi powodu, aby koszty prowadzonego przez Skarżącego postępowania przerzucać na podatników. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.