III SA/Wa 535/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2006, 2007, 2008, 2009 i 2010 rok postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego Skarżący A. G. , wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Od dwóch lat jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Żona Skarżącego jest zatrudniona w zakładzie pracy chronionej ([...] grupa inwalidzka). Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, posiada mieszkanie komunalne o powierzchni 70 m². Ponadto z oświadczenia wynika, że żona Skarżącego z tytułu zatrudnienia uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 1.500 zł. Z uwagi na fakt, że oświadczenia Skarżącego okazały się niewystarczające dla pozytywnego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy wezwał Skarżącego do przedłożenia dodatkowych informacji i dokumentów obrazujących sytuację majątkową swoją oraz żony. Skarżący jednak wymaganych dokumentów i informacji nie przesłał. W dniu 26 marca 2012 r. Skarżący uiścił wymagany w sprawie wpis sądowy w wysokości 100 zł. (k. 25 akt sądowych). Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 100 zł (uiszczony 26 marca 2012 r.) jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Skarżący będąc zobowiązany do przedłożenia informacji obrazujących sytuację majątkową swoją oraz żony takich informacji nie przedłożył. Natomiast – jak wynika z akt sądowych – Skarżący 26 marca 2012 r. uiścił należny w sprawie wpis sądowy w kwocie 100 zł (k. 25). W sprawie należało wziąć również pod uwagę, że wpis sądowy był jedynym kosztem, do którego uiszczenia Skarżący był zobowiązany na obecnym etapie postępowania. Zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy należało rozpoznać w oparciu o informacje znajdujące się w aktach sprawy. Po rozpoznaniu wniosków i oświadczeń Skarżącego, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Informacje i oświadczenia Skarżącego wskazują, że Skarżący wraz z żoną utrzymują się z kwoty 1.500 zł miesięcznie, uzyskiwanej z tytułu zatrudnienia żony Skarżącego. Z uwagi na fakt, że Skarżący, mimo, ze było do tego zobowiązany, nie przedstawił żadnych dokumentów obrazujących sytuację materialną, kwoty dochodów rodziny nie można było zestawić z wydatkami jakie ponosi rodzina na miesięczne utrzymanie. Nie można było zatem, na podstawie informacji zawartych w urzędowym formularzu PPF oraz aktach sprawy, ustalić jakie są faktyczne możliwości płatnicze Skarżącego. Samo natomiast subiektywne przekonanie Skarżącego, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Skarżący powinien uprawdopodobnić swoją sytuację finansową zawierając stosowne informacje w urzędowym formularzu PPF lub odpowiadając na wezwanie o przedłożenie dokumentów lub informacji obrazujących sytuację materialną Skarżącego i jego żony. Podniesione okoliczności, przemawiają za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych oraz kosztów usług doradcy podatkowego. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.