III SA/Wa 539/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnić od kosztów sądowych. Skarżąca, E.K., złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wskazała, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Nie może prowadzić działalności gospodarczej, ponieważ ma zablokowane konta bankowe przez Urząd Skarbowy. Skarżąca z córką pozostały bez środków do życia dlatego korzystają z pomocy rodziny. Skarżąca stwierdziła, że nie stać jej obecnie na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 4423 zł. W odpowiedzi na wezwanie Referendarza sądowego Skarżąca złożyła dokumenty zawierające wyjaśnienie aktualnej sytuacji majątkowej tj. kserokopie zeznań podatkowych za 2010 i 2011 rok, kserokopię wypisu aktu notarialnego umowy o wyłączeniu wspólności ustawowej, kserokopię zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego, wyciąg z rachunków bankowych oraz z księgi przychodów i rozchodów. Ponadto wskazała na swoje zobowiązania kredytowe względem banków powstałe w czasie prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto Skarżąca wskazała na swój zły stan zdrowia (choroby [...] po utracie [...]). Postanowieniem z 23 marca 2012 r. Referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy. Pismem z 19 kwietnia 2012 r. Skarżąca złożyła sprzeciw na to postanowienie. W załączeniu przesłała kserokopie wypowiedzenia umowy o limit debetowy oraz ostatecznego przesądowego wezwania do zapłaty zadłużenia wynikającego z rachunku bankowego. Skarżąca wskazała, iż obecnie nie spłaca zaciągniętych zobowiązań, czego konsekwencją są wystosowane przez banki wezwania do zapłaty oraz możliwość postawienia całej kwoty kredytu w stan natychmiastowej wykonalności. Aby zapobiec windykacji został spisany tymczasowy aneks do umowy kredytu na tymczasową spłatę rat kapitałowych po 500 zł, które to raty opłacają rodzice Skarżącej, w związku z nieosiąganiem przychodu przez Skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 ww. ustawy, obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy zarówno w zakresie całkowitym, jak i w zakresie częściowym jest możliwe w sytuacji, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść odpowiednio: jakichkolwiek kosztów postępowania bądź pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy). Okoliczności przedstawione przez Skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z akt pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy, co oznacza, iż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca w sposób wystarczający uprawdopodobniła, iż poniesienie kosztów sądowych przekracza jej możliwości finansowe. Przedstawiła szczegółowe wyjaśnienie jej aktualnej sytuacji majątkowej, ze wskazaniem zestawienia przychodów i rozchodów związanych z działalnością gospodarczą. Wynika z nich, że w 2010 r. Skarżąca poniosła stratę w wysokości 22052,24 zł, w 2011 r. osiągnęła dochód 32628,87 zł, który po odliczeniu strat z lat ubiegłych wynikającej z działalności gospodarczej wyniósł 2728,41 zł. W 2012 r. nie osiągnęła żadnych dochodów. Ponadto Skarżąca przedstawiła aktualne zestawienie ponoszonych co miesiąc wydatków i uzyskiwanych dochodów, z których wynika iż ponosi wydatki mieszkaniowe w kwocie 400 zł, wydatki na podstawowe utrzymanie swoje i dziecka w kwocie 600 zł, wydatki na leczenie – w kwocie ok. 250 zł, wydatki na edukację dziecka w kwocie 150 zł, a także wydatki na spłatę kredytów wynoszące ok. 1650 zł miesięcznie. Podkreślić należy, że na Skarżącej ciąży obowiązek spłaty kredytu (64400 zł) w Banku [...], karty kredytowej (12900 zł), kredytu w P.(2400 zł). Zważywszy na fakt, że jedynym źródłem dochodu Skarżącej jest prowadzona działalność gospodarcza, (co potwierdzają załączone wyciągi z rachunków bankowych firmy), która obecnie nie przynosi dochodu, należy stwierdzić, że uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 4.423 zł przekracza jej możliwości finansowe. W tym stanie rzeczy, wskazać należy, iż sytuacja finansowa Skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała bowiem, iż nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów sądowych. Z tej przyczyny, na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 2 ustawy procesowej postanowiono jak w sentencji.