III SA/Wa 541/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych III SA/Wa 541/11 UZASADNIENIE: Skarżący, D. G., na urzędowym formularzu PPF wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, iż Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z konkubiną , córką (ur. w 2006 r.), synem konkubiny oraz, że posiada działkę budowlaną o powierzchni 1020 m². Z oświadczenia wynika także, że Skarżący nie posiada oszczędności, dochodów ani przedmiotów wartościowych. Konkubina Skarżącego z tytułu zatrudnienia uzyskuje miesięczne dochody w wysokości 1.300 euro. Z uwagi na fakt, że oświadczenia Skarżącego okazały się niewystarczające dla pozytywnego załatwienia wniosku strony, referendarz sądowy wezwał Skarżącego do przedstawienia dokumentów obrazujących sytuację majątkową Skarżącego. W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik Skarżącego r. pr. G. K. poinformował, że Skarżący przebywa na utrzymaniu konkubiny oraz rodziców i nie posiada zeznań podatkowych oraz oszczędności. Z wyjaśnień pełnomocnika wynika również, że Skarżący na stałe przebywa za granicą. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść III SA/Wa 541/11 pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 232 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Należało uwzględnić również, że Skarżący w sprawie o sygn. akt III SA.Wa 542/11 jest zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 208 zł Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Skarżący będąc zobowiązany do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową jego oraz jego rodziny, takich dokumentów nie przesłał. Co prawda pełnomocnik Skarżącego wyjaśnił, że Skarżący przebywa na utrzymaniu rodziny i nie posiada zeznań podatkowych oraz oszczędności, to jednak w ocenie referendarza sądowego te informacje są niewystarczające dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. III SA/Wa 541/11 Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Skarżący, nie posiada dochodów, a jedynym jego majątkiem jest działka budowlana. Nie można zatem na tej podstawie wyjaśnić faktycznej sytuacji majątkowej Skarżącego. Skarżący bowiem nie przedstawił np. wyciągów z rachunków bankowych ani też ewentualnych (jeśli znajduje się w trudnej sytuacji) informacji o korzystaniu z jakichkolwiek form pomocy społecznej. Ponadto na uwagę zasługuje fakt, że Skarżący korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest radca prawny. Okoliczność ta wskazuje zatem, że Skarżący posiada środki na wypłatę wynagrodzenia pełnomocnikowi. Ponadto wątpliwości potęguje fakt, iż – jak wynika z akt sprawy - w stosunku do Skarżącego prowadzone było postępowanie w zakresie podatku od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Nie można zatem na podstawie samych tylko oświadczeń Skarżącego ocenić w jakiej faktycznie sytuacji finansowej obecnie znajduje się Skarżący i jego rodzina. Podniesione okoliczności, przemawiają za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych – wpisu od skargi. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.