III SA/Wa 542/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-06-14
Skład orzekający: Krystyna Kleiber, Izabela Głowacka-Klimas, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny może zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości, w tym od odpowiedzi na pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni prawa wspólnotowego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zawiesić postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 PPSA, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości, nawet jeśli ETS nie jest wprost wymieniony w tym przepisie. Postępowanie przed ETS jest bowiem postępowaniem sądowym, a jego wynik może mieć decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przed sądem administracyjnym.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty i zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych (p.c.c.), twierdząc, że podatek został pobrany nienależnie przy podwyższeniu kapitału zakładowego aportem niepieniężnym. Spółka argumentowała niezgodność krajowych przepisów z prawem wspólnotowym, w szczególności z Dyrektywą 69/335/EWG. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił stwierdzenia nadpłaty, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów krajowych i wspólnotowych. WSA postanowił zawiesić postępowanie, ponieważ w innej sprawie dotyczącej tożsamego problemu prawnego Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym.Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (sprawozdawca), Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie sądowe
C. Sp. z o.o. - Skarżąca w niniejszej sprawie złożyła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. wniosek z dnia 23 lipca 2009 r. o stwierdzenie nadpłaty i zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 48.966 zł. W związku z dokonaną czynnością podwyższenia kapitału zakładowego Spółki przez wniesienie wkładu niepieniężnego przy sporządzaniu aktu notarialnego notariusz pobrał – w ocenie spółki - nienależnie podatek od czynności cywilnoprawnych ww. kwocie.
We wniosku Skarżąca wskazała, że pomimo że ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nie zwalnia z podatku zmiany umowy spółki kapitałowej przez wniesienie aportu niepieniężnego w postaci przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w zamian za udziały lub akcje, notariusz pobrał podatek nienależnie, ponieważ przepisy prawa krajowego w tym zakresie są niezgodne z prawem wspólnotowym. Z dniem przystąpienia do Unii Europejskiej Polska obowiązana była implementować do polskiego porządku prawnego Dyrektywę Rady UE nr 69/335/EWG z 17 lipca 1969 r. dotyczącą podatków pośrednich od gromadzenia kapitału w brzmieniu nadanym Dyrektywą 85/303/EWG, w związku z art. 7 ust. 1 lit. b) w brzmieniu zmienionym Dyrektywą 73/80/EWG. Mając na uwadze dyspozycję art. 7 ust. 1 Dyrektywy 69/335/ EWG, państwa członkowskie zobowiązane są od dnia 1 stycznia 1986 r. zwolnić od tego podatku te operacje, które w dniu 1 lipca 1984 r. nie były opodatkowane podatkiem kapitałowym, lub były opodatkowane stawką równą lub niższą niż 0,5 % zarówno na podstawie norm prawa unijnego, jak i na podstawie przepisów prawa krajowego. Spółka podkreśla, że w dniu 1 lipca 1984 r. polskie uregulowania w zakresie podatku kapitałowego były zawarte w ustawie z dnia 19 grudnia 1975 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 1975 r. Nr 45, poz. 226 ze zm.) oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 maja 1983 r. w sprawie opłaty skarbowej (Dz. U. z 1983 r. Nr 34, poz. 161 ze zm., dalej: rozporządzenie z 2003 r.). Ustawa o opłacie skarbowej w art. 1 ust 1, stanowiącym zamknięty katalog czynności i dokumentów podlegających opodatkowaniu, nie wymieniała zmiany umowy spółki jako odrębnego przedmiotu opodatkowania. Art. 1 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej wymieniał jako przedmiot opłaty skarbowej jedynie pismo stwierdzające zawiązanie spółki, nie wymieniał natomiast pisma stwierdzającego powiększenie kapitału zakładowego. Natomiast przepis § 54 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z 1983 r. w sprawie opłaty skarbowej wskazywał wprawdzie, iż dla celów obliczenia podstawy opodatkowania opłatą skarbową uwzględnia się wartość podwyższonego kapitału zakładowego, niemniej przepis ten wydany został z naruszeniem delegacji ustawowej określonej w art. 7 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej. Delegacja ta bowiem upoważniała Radę Ministrów do określenia podstawy opodatkowania jedynie tych przedmiotów, które zostały określone w art. 1 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej. Skoro zatem ustawa o opłacie skarbowej wymienia jedynie pismo stwierdzające zawiązanie spółki, to należy uznać, że zmiana umowy spółki (podwyższenie kapitału zakładowego) w dniu 1 lipca 1984 r. była nieopodatkowane na gruncie przepisów prawa krajowego.
Ponieważ w dniu 1 lipca 1984 r. zmiana umowy spółki nie była opodatkowana w prawie krajowym (nie została wymieniona w art. 1 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej) i nie była opodatkowana na mocy Dyrektywy 69/335/EWG, to w konsekwencji na mocy art. 7 ust. 1 Dyrektywy UE także obecnie podwyższenie kapitału zakładowego w drodze wniesienia aportu niepieniężnego nie może być opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. decyzją z dnia [...] września 2009 r. odmówił stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 48.966 zł. Organ podatkowy pierwszej instancji nie podzielił stanowiska Spółki.
Dyrektor Izby Skarbowej w W., po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W..
Skarżąca wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie:
- przepisów art. 72 § 1 pkt 2 oraz art. 75 § 1 O.p. przez bezzasadną odmowę stwierdzenia nadpłaty w podatku p.c.c. w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego Spółki, podczas gdy przepis art. 7 w zw. z art. 4 ust. 1 lit. c) Dyrektywy Rady nr 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 roku dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz.U. L 249 z 1969 r., str. 25; "Dyrektywa 69/335/EWG") przewiduje zwolnienie z opodatkowania podatkiem kapitałowym takiej czynności;
- przepisów art. 1 ust. 3 pkt 2) w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 9) u.p.c.c. przez uznanie, iż zmiana umowy Spółki z dnia 27 czerwca 2008 r., skutkująca podwyższeniem kapitału zakładowego podlega opodatkowaniu podatkiem p.c.c., podczas gdy taka czynność jest zwolniona z opodatkowania na podstawie przepisu art. 7 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 lit. c) Dyrektywy 69/335/EWG;
- przepisu art. 7 Dyrektywy 69/225/EWG przez brak jego bezpośredniego zastosowania w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Postanowieniem z dnia 26 maja 2010 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II FSK 2130/08 Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym związanym z tożsamym - jak ten, który wystąpił w niniejszej sprawie - problemem prawnym, dotyczącym wykładni przepisów prawa wspólnotowego, tj. "czy przy wykładni art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335/EWG sąd krajowy zobowiązany jest uwzględnić postanowienia dyrektyw zmieniających, w szczególności dyrektyw 73/79/EWG i 73/80/EWG, w sytuacji, gdy dyrektywy te nie obowiązywały już w momencie akcesji Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej? W przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie pierwsze, czy wyłączenie aktywów spółki kapitałowej z podstawy opodatkowania podatkiem kapitałowym, określone w art. 5 ust. 3 tiret pierwsze dyrektywy 69/335/EWG dotyczy wyłącznie aktywów spółki kapitałowej, której kapitał ulega podwyższeniu?".
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Mając na uwadze treść powyższego przepisu, Sąd rozważył kwestię dopuszczalności zawieszenia postępowania w związku ze skierowaniem do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości pytania prejudycjalnego w innej - choć dotyczącej tego samego problemu prawnego - sprawie.
Wprawdzie w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie wymieniono wprost Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, jednakże, zdaniem Sądu, nie przesądza to o braku możliwości zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w związku z postawionym w innej sprawie pytaniem prejudycjalnym i toczącym się w związku z nim postępowaniem przed tym właśnie sądem, jeżeli problem prawny w obu sprawach jest identyczny.
Europejski Trybunał Sprawiedliwości jest bowiem sądem wspólnotowym w znaczeniu ustrojowym (A. Wróbel, [w:] pr. zb. Wprowadzenie do prawa Wspólnot Europejskich (Unii Europejskiej), Zakamycze 2002, s. 154), a więc postępowanie prowadzone przed nim jest postępowaniem sądowym, które w ocenie Sądu mieści się w pojęciu "postępowania sądowego" użytym w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W ocenie Sądu, w świetle art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd administracyjny może zatem zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości. Ponadto ustawodawca używając sformułowania "może" pozostawił sądowi swobodę podjęcia decyzji w tym zakresie, pod warunkiem zaistnienia przesłanki wpływu wyniku postępowania przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości na rozstrzygnięcie sprawy przed sądem administracyjnym. W przedmiotowej sprawie taka przesłanka zaistniała, ponieważ wykładnia przepisów prawa wspólnotowego dokonana przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości na użytek sprawy II FSK 2130/08 będzie miała decydujące znaczenie także dla niniejszego postępowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło