III SA/Wa 543/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Kozik, Sędziowie sędzia WSA Aneta Lemiesz, sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Katarzyna Nartanowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2017 r. sprawy ze skargi D. P. i A. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2011 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz D. P. i A. U. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Jak wynika z akt postępowania, postanowieniem z dnia [...].06.2014 r. Prezydent W. wszczął z urzędu postępowanie wobec A. P. i D. P. (dalej jako “Skarżacy") w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za miesiące XI - XII 2011r. oraz za rok 2012, 2013, 2014 za udział w lokalu niemieszkalnym - garażu usytuowanym w W. przy ul. [...]. W wyniku tego postępowania, Prezydent W. wydał w dniu [...].07.2014 r. m.in. decyzję nr [...], ustalającą zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na rok 2011 (miesiące XI-XII) za nieruchomość położoną na terenie W. przy ul. [...], na kwotę 25,00 zł. Do opodatkowania przyjęto: grunty pozostałe o powierzchni 13,54 m2, a także lokal niemieszkalny o powierzchni 20,39 m2 przy zastosowaniu stawki podatku właściwej dla budynków pozostałych. W decyzji wskazano, że opodatkowaniu podlega udział w lokalu niemieszkalnym, przy czym nieprecyzyjnie wskazano, że jest to komórka, a nie miejsce postojowe w garażu wielostanowiskowym. Od tej decyzji Skarżący złożyli odwołanie podnosząc, że komórka została zakupiona łącznie z mieszkaniem i ma faktycznie 1,50 m2, a także, że podatnicy nie zakupili garażu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Rozpatrując niniejszą sprawę Kolegium stwierdziło, że z akt sprawy wynika, iż podatnicy są współwłaścicielami udziałów w wyodrębnionym - samodzielnym lokalu niemieszkalnym (użytkowym): garażu wielostanowiskowym (o powierzchni: 4.730,55 m2) w budynku przy ul. [...]. A. P. w udziale 932/270280 co oznacza powierzchnię 16,31 m2, a D. P. w udziale 233/270280, co oznacza powierzchnię 4,08 m2. Oznacza to, zdaniem organu, że w niniejszej sprawie opodatkowaniu podlega powierzchnia tego lokalu wynikająca z posiadanych udziałów, to jest 20,39 m2 wraz z przypadającym na te udziały udziałem w gruncie związanym z tym lokalem, to jest 13,54 m2, a przy opodatkowaniu lokalu niemieszkalnego - garażu wielostanowiskowego - znajdzie zastosowanie stawka od budynków lub ich części pozostałych. W uzasadnieniu organ powołał treść art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj.: Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej jako "u.p.o.l.") oraz uchwałę NSA z dnia 27 lutego 2012r., sygn. akt II FPS 4/11 w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości garaży. W związku z tym organ II instancji stwierdził, że zarzuty odwołania nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących przepisach, a okoliczność, że organ I instancji nieprecyzyjnie określił, że lokalem niemieszkalnym podlegającym opodatkowaniu jest komórka, a nie miejsce postojowe (garaż), nie ma dla sprawy znaczenia skoro przedmiot opodatkowania - powierzchnia wynikająca z udziału w konkretnie wskazanym wyodrębnionym lokalu niemieszkalnym - nie budzi wątpliwości. W konsekwencji SKO stwierdziło, że organ podatkowy I instancji dokonał wymiaru podatku w sposób prawidłowy, a decyzja dotycząca roku 2011 (miesiące XI-XII) została wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu podatkowym. W skardze na powyższą decyzję Skarżący wnieśli o jej uchylenie, a także o uchylenie wszystkich decyzji wyszczególnionych w odwołaniu, dotyczących ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na lata 2012-2014. Skarżący nie zgadzają się z rozstrzygnięciami organów podatkowych, zarówno w odniesieniu do XI i X 2011r. jak i pozostałych okresów. Skarżący podnieśli, że nie są właścicielami garażu, a komórka, która została zakupiona łącznie z mieszkaniem ma faktycznie 1,50 m2.. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 13 marca 2017r. Sąd, działając na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.") postanowił dopuścić dowód z aktu notarialnego z dnia 18 października 2011r., okazanego przez Skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - realizowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności zaskarżonych aktów - art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu była kwestia ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2011r., w szczególności w odniesieniu do ustalenia zobowiązania w tym podatku za udział w lokalu niemieszkalnym. Zdaniem organów podatkowych udział ten dotyczył garażu, znajdującego się w W. przy ul. [...], natomiast Skarżący w toku postępowania podnosili, że nie są właścicielami żadnego garażu, a co najwyżej komórki lokatorskiej. Sąd rozpatrując niniejszą sprawę uznał, iż wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy zauważyć, że organy podatkowe, wydające rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie wskazywały, że z akt sprawy wynika, iż Skarżący są współwłaścicielami udziałów w wyodrębnionym – samodzielnym lokalu niemieszkalnym (użytkowym): garażu wielostanowiskowym. Organy nie podały źródła tej informacji. W aktach sprawy znajduje się natomiast odpis z ewidencji gruntów – wykaz zmian z dnia 27 lipca 2012r. (k. 1-10 akt administracyjnych), z którego wynika powyższa informacja oraz informacja, że podstawę wpisania zmian w ewidencji stanowił akt notarialny z dnia 18 października 2011r., nr Rep. A [...]. Zauważenia wymaga, że Skarżący innym aktem notarialnym, tj. aktem z dnia 3 czerwca 2011r. (nr Rep. A [...] – k. 1-18 akt administracyjnych), nabyli lokal mieszkalny, natomiast sporny lokal - odrębnym aktem notarialnym z dnia 18 października 2011r. W aktach administracyjnych sprawy brak jest aktu notarialnego z dnia 18 października 2011r. Z tego względu tut. Sąd na rozprawie w dniu 13 marca 2017r., działając na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., przeprowadził dowód uzupełniający z tego dokumentu oraz włączył ten dowód do akt niniejszej sprawy. W myśl tego przepisu sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z treści § 1 pkt 1 aktu notarialnego z dnia 18 października 2011r. wynika natomiast, że sprzedający jest współwłaścicielem stanowiącego przedmiot odrębnej własności lokalu niemieszkalnego – garażu o powierzchni użytkowej 4.730,55 m2 obejmującego miejsca postojowe dla samochodów osobowych oraz komórki lokatorskie (...) ("Lokal Garażowy"). Z postanowienia tego wynika, zatem, że pod pojęciem "Lokalu Garażowego" mieści się zarówno garaż jak i komórka lokatorska. Z kolei w § 6 ust. 1 tego aktu notarialnego wskazano, że strony tej umowy dokonują podziału do korzystania z Lokalu Garażowego w ten sposób, że D. P. i A. P. łącznie będzie przysługiwało prawo do wyłącznego korzystania z komórki lokatorskiej oznaczonej stosownym numerem. A zatem stanowisko organów podatkowych, że Skarżący są współwłaścicielami garażu nie znajduje potwierdzenia w treści aktu notarialnego, będącego podstawą nabycia przedmiotowego prawa. W związku z tym wskazać należy, że w art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej: "O.p."). ustanowiono zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Realizacji tej zasady służy przepis art. 187 § 1 powołanej ustawy nakładający na organy podatkowe obowiązek zgromadzenia i wyczerpującego rozważenia całokształtu materiału dowodowego sprawy. Od ustalenia w sposób zupełny stanu faktycznego oraz zgodnie z zasadą prawdy materialnej zależało właściwe zastosowanie norm prawa materialnego. Niepełne, a więc wadliwe ustalenie stanu faktycznego nie może służyć prawidłowej jego subsumcji do odpowiednich norm prawa materialnego. Dopiero gdy stan faktyczny ustalony zostanie z zachowaniem dyrektyw płynących z art. 122 i 187 § 1 O.p., wówczas będzie można ocenić, w jaki sposób skonfrontowano stan faktyczny z normami prawa materialnego, a więc czy dokonano prawidłowej czy też błędnej ich wykładni. Natomiast z powyższego wynika, że zarówno organ I jak i II instancji nie wyjaśnił wskazanej przez Sąd, a podnoszonej w toku postępowania podatkowego przez Skarżących, kwestii należycie. Z przywołanych powyżej postanowień aktu notarialnego z dnia 18 października 2011r. wynika bowiem, że Skarżący nie nabyli udziału w garażu, jak twierdziły te organy. W takiej sytuacji obowiązkiem organu było przeprowadzenie postępowania w tym zakresie, czego w niniejszej sprawie zabrakło. W związku z tym Sąd stwierdza, że organy wydające rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie dopuściły się naruszenia wskazanych powyżej zasad wyrażonych w art. 122 i 187 § 1 O.p. poprzez brak przeprowadzenia stosownego postępowania w zakresie ustalenia przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Ponadto należy wskazać, że podstawę prawną decyzji objętej skargą stanowił art. 233 § 1 pkt 1 O.p., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Przypomnieć w związku z tym należy, że zgodnie z art. 127 O.p. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Oznacza to, że w wyniku złożenia zwyczajnego środka prawnego sprawa podatkowa będzie w całości przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji. Tworzy to obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Organ odwoławczy ponownie rozpatruje sprawę, rozstrzygniętą już przez organ pierwszej instancji i wydaje w tej sprawie własne rozstrzygnięcie, tym samym dokonując jednocześnie kontroli prawidłowości postępowania i rozstrzygnięcia podjętego przez organ pierwszej instancji. Wynikająca z zasady dwuinstancyjności dwukrotność rozstrzygnięcia sprawy oznacza więc konieczność pokrywania się zakresu rozstrzygnięć i postępowań w obu instancjach. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 maja 2012r. sygn. akt I FSK 1114/11 (dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że organy podatkowe mają obowiązek rozstrzygnąć dwa razy to samo. Zdaniem Sądu w zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia tej właśnie podstawowej zasady, wyrażonej w art. 127 O.p. Przede wszystkim, jak wskazano powyżej, obowiązkiem organu drugiej instancji jest ponowne przeprowadzenie postępowania w sprawie. Natomiast SKO w treści zaskarżonej decyzji powieliło stanowisko organu I instancji, nie poddając analizie zarzutów zgłoszonych przez Skarżących ani nie odnosząc zarówno stanowiska organu I instancji jak i Skarżących do akt sprawy. Podsumowując, Sąd stwierdza, że z zaskarżonej decyzji wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wywiązało się z obowiązków organu drugiej instancji, a kontrola prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji była pobieżna i nierzetelna. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdza, że w sprawie doszło naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności doszło do naruszenia art. 122 i 187 § 1 O.p, a także art. 127 O.p., uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ ten będzie zobowiązany uwzględnić powyższe uwagi Sądu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit i c) p.p.s.a należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a.