III SA/Wa 547/16

Dnia 27 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Przybysz, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu B. L. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2016 r. o sygn. akt III SA/Wa 547/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi B.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. postanawia zmienić zaskarżone postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2016 r. o sygn. akt III SA/Wa 547/16 i przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 złotych. Postanowieniem z dnia 31 marca 2016 r. o sygn. akt III SA/Wa 547/16 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącej – B.L. , przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - w sprawie ze skargi Skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. Referendarz sądowy WSA w Warszawie wskazał, że Skarżąca, uzasadniając konieczność przyznania jej prawa pomocy wskazała, iż jest osobą bezrobotną, próbującą bezskutecznie znaleźć pracę, rozwiedzioną, mającą na utrzymaniu studiującą córkę. Wyjaśniła, że z otrzymanej w 2014 r. odprawy pokryła przede wszystkim zobowiązania kredytowe i podatkowe. Podała, iż aktualnie dysponuje kwotą 10.000 zł, która ma wystarczyć "na nie wiadomo jak długi czas". Bieżące zobowiązania Skarżąca pokrywa z tych oszczędności oraz wynagrodzenia córki, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Wynagrodzenie to wynosi 1.500 zł brutto. Do majątku Skarżąca zaliczyła dom jednorodzinny o pow. 86 m2 oraz wspomniane oszczędności, do wydatków zaś koszty ponoszone na mieszkanie. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przedstawiła szczegółowe zestawienie wydatków, wśród których wymieniła takie pozycje jak: czynsz (701,61 zł), opłata ryczałtowa za media i wywóz śmieci (28 zł), gaz (134,40 zł), energia elektryczna (487,07 zł), najem miejsca garażowego (200 zł), telefon stacjonarny (21,53 zł), telefon mobilny i Internet (105 zł), karta miejska Skarżącej (196 zł), karta miejska córki (105 zł), koszty paliwa (100 zł), koszty wyżywienia, środków czystości i higieny osobistej (700 zł), koszty utrzymania zwierząt domowych (200 zł). Wskazała, iż tytułem całkowitej spłaty kredytu uiściła kwotę 240.100 zł oraz 4.813,15 zł tytułem prowizji. Skarżąca wyjaśniła ponadto, że po rozwodzie ciężar utrzymania mieszkania i córki spoczywa przede wszystkim na niej. Natomiast jej majątek został znacznie uszczuplony wskutek uregulowania w kwietniu 2015 r. "drugiej części podatku dochodowego" w kwocie 52.963 zł. Skarżąca nie wypłaciła dotychczas żadnego wynagrodzenia pełnomocnikowi. Kwotę tego wynagrodzenia ustalono na 123 zł. Przedłożyła zeznania podatkowe, wyciągi bankowe, rozliczenie czesnego córki, dokumenty obrazujące wydatki, kserokopię dowodu rejestracyjnego i legitymacji studenckiej. Uzasadniając odmowę przyznania prawa pomocy referendarz sądowy WSA w Warszawie podkreślił, że wezwał Skarżącą do nadesłania dodatkowych informacji, a także wskazał jakie to mają być informacje. W odpowiedzi Skarżąca przesłała szereg dokumentów źródłowych, niemniej ich lektura doprowadziła referendarza do wniosku, że Skarżąca nie ujawniła wszystkich istotnych – z punktu widzenia oceny możliwości płatniczych - okoliczności. Referendarz sądowy powziął mianowicie wątpliwości co do zupełności przesłanych wyciągów bankowych, uznając, że Skarżąca przedłożyła wyciągi z jednego tylko rachunku, tymczasem z jego analizy wynika, że na rachunek ten wpływają środki z innego jeszcze rachunku, którego właścicielem jest Skarżąca. Historii tego rachunku Skarżąca jednak nie przedstawiła. W ocenie referendarza sądowego wyciągi z tego rachunku pozwoliłyby również zweryfikować, czy istotnie Skarżąca – jak oświadczyła - posiada na rachunku bankowym jedynie kwotę 10.000 zł. Referendarz sądowy zauważył ponadto, że nie jest też jasne kto ponosi i na jakim poziomie się kształtują koszty utrzymania domu jednorodzinnego wymienionego w formularzu PPF jako składnik majątku Skarżącej. W konkluzji uznał, że koszt zainicjowanego przez Skarżącą postępowania jest obciążeniem przekraczającym możliwości finansowe jej i jej rodziny. W sprzeciwie Skarżąca podniosła, iż nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem referendarza sądowego, gdyż zatajenie rachunku byłoby w sytuacji Skarżącej bezcelowe. Ponadto konieczność przedstawienia historii tego rachunku nie wynikała z zarządzenia referendarza sądowego. Dalej Skarżąca wyjaśniła, że omawiany rachunek to subkonto – rachunek oszczędnościowy, wydzielony w ramach konta podstawowego Skarżącej. Wskazała także, iż ze wskazanego powyżej subkonta dokonywała zasileń konta podstawowego oraz spłaty zobowiązania podatkowego za 2014 r. Skarżąca podkreśliła przy tym, że na dzień 6 kwietnia 2016 r. na rachunku podstawowym Skarżącej znajdowało się 1.600 zł, natomiast subkonto - rachunek oszczędnościowy został wyzerowany w dniu 1 kwietnia 2016 r. Końcowo Skarżąca wyjaśniła, iż to ona pokrywa koszty utrzymania domu jednorodzinnego, a ich wysokość jest uzależniona od pory roku. Do sprzeciwu Skarżąca załączyła zestawienia operacji rachunku podstawowego i oszczędnościowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.", stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie natomiast do treści art. 259 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 P.p.s.a.). W pierwszej kolejność stwierdzić należy, iż zaskarżone sprzeciwem Skarżącego postanowienie referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2015 r. było na etapie postępowania przed referendarzem wydane zasadnie, w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Referendarz sądowy słusznie zważył bowiem, iż w niniejszej sprawie Skarżąca – mimo przedłożenia szeregu dokumentów - nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Trafne było spostrzeżenie referendarza, iż nie sposób nie zauważyć niespójności w przedstawionych przez Skarżącą informacjach, w szczególności w zakresie kwestii przesłanych wyciągów bankowych, a także w kwestii kosztów utrzymania domu jednorodzinnego wymienionego w formularzu PPF jako składnik majątku Skarżącej. W ocenie Sądu referendarz prawidłowo uznał zatem, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącej z uwagi na niepełne przedstawienie jej sytuacji majątkowej. Tym niemniej na obecnym etapie postępowania zaskarżone postanowienie należało zmienić i orzec o częściowym przyznaniu Skarżącej prawa pomocy. Skarżąca wraz ze sprzeciwem wyjaśniła bowiem w sposób wyczerpujący, budzące wątpliwości referendarza, kwestie. Złożyła ponadto wspierające jej argumentacje dokumenty - zestawienie operacji rachunku podstawowego i oszczędnościowego. Odnosząc się zatem do całokształtu sytuacji majątkowej Skarżącej Sąd zauważa, że istotnie jej sytuacja majątkowa jest stosunkowo zła. Skarżąca jest osobą bezrobotną, mającą na utrzymaniu studiującą córkę. Z otrzymanej w 2014 r. odprawy pokryła przede wszystkim zobowiązania kredytowe i podatkowe. Skarżąca ponosi przy tym stałe comiesięczne koszty, zaś na jej rachunku bankowym znajduje się kwota 1.600 zł. Zestawiając zatem dochody i oszczędności oraz wydatki Skarżącej, a w konsekwencji wolną kwotę środków pieniężnych, jakimi może dysponować, z wymaganymi na tym etapie postępowania kosztami sądowymi w kwocie 1.983 zł (wpis od skargi), Sąd stwierdził, iż Skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu Skarżąca spełniła więc przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. i należało przyznać jej prawo pomocy w zakresie jedynego wymagalnego na chwilę obecną kosztu sądowego – wpisu sądowego od skargi. Zdaniem Sądu, z uwagi jednak na posiadane przez Skarżącą oszczędności w kwocie 1.600 zł, zasadne będzie zwolnienie jej z konieczności uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł. Zrealizowana zostanie w ten sposób zarówno, wynikająca z art. 199 P.p.s.a., zasada odpłatności postępowania sądowo-administracyjnego, jak i gwarantowane w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawo do sądu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 259 i art. 260 § 1 P.p.s.a., zmienił zaskarżone postanowienie i postanowił o przyznaniu prawa pomocy.