III SA/Wa 55/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Asesor WSA Alojzy Skrodzki, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (spr.), Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2006 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III SA/Wa 55/06 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 roku, Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] września 2005 roku, w którym odmówiono P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące IX i XI 2004 roku. Spółka wnioskiem z dnia 21 czerwca 2005 roku zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o umorzenie zaległego zobowiązania pieniężnego w kwocie [...] złotych wraz z odsetkami. Wskazując na złą sytuację finansową, skarżąca wraz z wnioskiem złożyła bilans, rachunek zysków i strat za rok 2003 i 2004 rok, a także aktualny wynik finansowy. Podniosła także, że przedmiotowa zaległość powstała na skutek oszustwa dokonanego przez kontrahenta spółki, J. S. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. w dniu 22 sierpnia 2005 roku wydał decyzję, w której odmówił umorzenia zaległości. Od tej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie, w którym wniosła o wstrzymanie wykonania tego aktu. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] września 2005 roku odmówił wstrzymania wykonania decyzji wskazując na niespełnienie przez Skarżącą zawartych w przepisie art. 224 §2 ord. pod. przesłanek do pozytywnego rozpatrzenia wniosku w tym zakresie. W szczególności organ stwierdził, iż Spółka nie przedstawiła żadnych dowodów uprawdopodobniających, iż zapłata podatku VAT zagrozi Jej egzystencji. W zażaleniu na to rozstrzygnięcie Spółka podniosła, iż organy podatkowe dysponowały dokumentami finansowymi dowodzącymi o jej niewypłacalności. Wskazała, iż do wniosku załączone zostały między innymi: bilans, deklaracje CIT, czy wyciąg z rachunku bankowego. Podniosła także, iż organy nie przeprowadziły merytorycznej analizy Jej sytuacji finansowej, doprowadzając tym samym do konieczności likwidacji Spółki w razie negatywnego rozstrzygnięcia. Dyrektor Izby Skarbowej w W. w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] listopada 2005 roku utrzymał postanowienie z dnia [...] września 2005 roku w mocy i stwierdził brak podstaw do jego uchylenia. Dyrektor Izby Skarbowej zważył, iż w myśl przepisu art. 224 § 2 ord. pod., przesłankę wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu stanowi szczególnie ważny interes strony. Organ argumentował także, iż stosownie do tego przepisu organ podatkowy może wstrzymać zaskarżoną decyzję po spełnieniu wymienionej w nim przesłanki, co oznacza, że nawet jeżeli w ocenie organu została ona spełniona, organ może odmówić wstrzymania. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził także, że art. 224 ord. pod. nie określa rodzaju decyzji organu podatkowego, wobec których można zastosować instytucję wstrzymania wykonania decyzji. W dalszej kolejności organ argumentował, iż Spółka nie wykazała, że kwota należnego podatku stanowi zbyt duży ciężar finansowy dla Spółki oraz zagraża egzystencji podmiotu. W ocenie organu, przedłożone przez podatniczkę dokumenty, to jest CIT-2, VWT-7, PIT-4 oraz pisma do policji jak również zawiadomienia do prokuratury nie stanowią dowodów uprawdopodobniających, iż zapłata podatku zagrozi egzystencji spółki. Nie stwierdzono także, aby sytuacja finansowa i płatnicza Spółki nosiła cechy nadzwyczajności i wyjątkowości uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2005 roku Spółka zarzuciła Dyrektorowi Izby Skarbowej w W. wydanie postanowienia z dnia [...] listopada 2005 roku z naruszeniem prawa. Wniosła o uchylenie tego rozstrzygnięcia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej w W., stosownie do którego w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga ma usprawiedliwione podstawy i zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności zgodzić należy się z organem, iż przepis art. 224 ord. pod. nie określa rodzaju decyzji, wobec których zastosowanie ma zawarta w tym przepisie regulacja odnosząca się do wstrzymania wykonania decyzji. Brak jest zatem podstawy prawnej do wprowadzenia ograniczenia stosowania tej regulacji co do rodzaju decyzji, ze względu na przedmiot ich regulacji. Stosownie do art.3 § 2 punkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) dalej u.p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na wszystkie postanowienia, na które służy zażalenie, a ponadto postanowienia kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty. Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2005 roku utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za IX i XI 2004 roku. Przepis art. 224 § 5 ord. pod., w stanie prawnym obowiązującym w sprawie, przewidywał natomiast, iż na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy zażalenie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż rozpoznając zażalenie Strony, Dyrektor Izby Skarbowej, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia, zastosował przepis art. 224 § 2 ord. pod. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2004r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, organ analizując treść rzeczonego przepisu wskazał bowiem , iż organ podatkowy może wstrzymać wykonanie decyzji z uwagi na szczególnie ważny interes Strony, co oznacza, iż nawet jeżeli w ocenie organu spełniona jest przesłanka wstrzymania, to może on odmówić uwzględnienia wniosku Strony. Uszło uwadze Dyrektora Izby Skarbowej, iż z dniem 1 września 2005r. omawiany przepis zaczął obowiązywać w zmienionym brzmieniu, w myśl którego organ podatkowy z urzędu lub na wniosek wstrzymuje wykonanie decyzji w całości lub w części, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem Strony, lub interesem publicznym. W zasadniczy sposób zmieniła się zatem dyspozycja rzeczonego przepisu, zwrot " może wstrzymać" zastąpiony został zwrotem "wstrzymuje". Oznacza to, iż wyłączona została możliwość uznaniowego rozstrzygania przez organ w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, w tym sensie, iż w sytuacji zaistnienia choćby jednej z przesłanek, o których mowa w tym przepisie, organ ma obowiązek orzec zgodnie z dyspozycją tego przepisu. Zmienił się także zakres przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji - zwrot "szczególnie ważny interes Strony" zastąpiony został sformułowaniem " ważny interes Strony", Nadto jako alternatywna dodana została przesłanka "interesu publicznego". Skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji wszczęte zostało wnioskiem zawartym odwołaniu z dnia 9 września 2005r. to nie może ulegać wątpliwości, iż w sprawie winien znaleźć zastosowanie przepis art. 224 § 2 ord. pod., w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005r. Rozstrzygnięcie to nie mogło więc zostać wydane, tak jak to wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w W. w postanowieniu z dnia [...] listopada 2006 roku, w oparciu o uznanie administracyjne. Brzmienie przepisu art. 224 § 2 ord. pod. w stanie prawnym obowiązującym w sprawie na to nie pozwalało. Tym samym Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ zobowiązany będzie zastosować jako materialną podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 224 § 2 ord. pod. w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005r. i w oparciu o ten przepis dokonać analizy zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. Zwrócić należy także uwagę, iż dotychczasowa przesłanka " szczególnie ważnego interesu Podatnika" zastąpiona została przesłanką " ważnego interesu Podatnika". Co prawda przy sformułowaniu omawianych pojęć w formie klauzuli generalnych odsyłających do pozaprawnych reguł, zasad, czy wartości, trudno w sposób kategoryczny stwierdzić jaki wpływ na wynik sprawy mogła mieć wskazana wyżej zmiana, nie ulega jednak wątpliwości, iż zmiana ta w znacznym stopniu złagodziła omawiane kryterium, dając możliwość objęcia dyspozycją tego przepisu takich okoliczności faktycznych sprawy, które w świetle poprzednio obowiązującej regulacji przepisu art. 224 § 2 ord. pod. , nie mogły zasługiwać na uwzględnienie. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. c) u.p.p.s.a, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania postanowiono natomiast w oparciu o art. 200 tej ustawy. .