III SA/Wa 552/15

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 17.04.2015 r. po rozpoznaniu wniosku R. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...].12.2014 r Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne p o s t a n a w i a odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy 1) Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie lub rodziny. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj o prawo pomocy w zakresie częściowym. 2) R.G. , w skardze do Sądu z 2.03.2015 r, a następnie w formularzu PPF, zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 30.03.2015 r - o przekazanie formularza PPF, wykazanie dochodów osiągniętych przez stronę i osoby ze wspólnego gospodarstwa domowego w 2014 i 2015 r, odpisów zeznań podatkowych, kalkulacji kosztów życia, wyciągu z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące – skarżący przekazał wypełniony formularz PPF, w którym zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Pozostałych informacji nie przekazał. W uzasadnieniu formularza PPF skarżący powołał się na: brak środków finansowych; - ma na utrzymaniu siebie, żonę, dzieci (trójka ur [...] r, [...] r, [...] r) oraz pomaga teściom; - toczy się przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne na kwotę ok 500 tys. zł; - jest zadłużony wobec ZUS na kwotę ok 150 tys zł; - w wyniku kilkunastu postępowań podatkowych został zajęty jego majątek; - nie jest w stanie przedstawić wyciągu z banku z uwagi na zajęcie rachunku bankowego. Zgodnie z oświadczeniem R.G. na wspólny dochód jego gospodarstwa domowego składają się dochody miesięczne brutto, osiągane z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w wysokości, odpowiednio, około 8.900 zł Nadto Strona skarżąca wskazała, iż nie posiada żadnego majątku ruchomego, żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro 3) Wymagalne koszty sądowe w sprawie sprowadzają się, na obecnym etapie postępowania, do kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi. Sytuacja majątkowa strony, zbliżona do obecnie przedstawionej w formularzu PPF, była już – wielokrotnie – rozważana nie tylko przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, ale także przez Naczelny Sąd Administracyjny. Referendarz sądowy fakt ten odnotowuje, choć nie ma on znaczącego wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Należy jednak nadmienić, ze sytuacja strony została uznana za "stabilną". Wezwanie o wyjaśnienie sytuacji finansowej strony skarżący uzyskał 3/4/2015 r. Od tej daty miał siedem dni na nadesłanie żądanych informacji, wymienionych przykładowo w części historycznej powyżej. Skarżący ograniczył się jednakże do ogólnikowych stwierdzeń, zawartych w treści formularza PPF. Stwierdzenia te nie tylko nie zostały potwierdzone innymi dokumentami, o które wzywał referendarz sądowy, ale także – nie zostały udzielone w ogóle dodatkowe, wnioskowane informacje (kalkulacja kosztów życia, stan rachunków bankowych, potwierdzenie uzyskanych dochodów i oszczędności i in.). Tym samym referendarz sądowy został pozbawiony możliwości rozstrzygnięcia – poprzez analizę materiałów źródłowych - niektórych niejasności na korzyść strony i jest zobowiązany do poprzestania na uznaniu, że nie zostały wykazane przesłanki z art. 246 u.p.p.s.a. uzasadniające przyznani prawa pomocy. Wobec braku przekazania zakreślonych w wezwaniu informacji o sytuacji życiowej strony referendarz sądowy nie znajduje sposobu pogodzenia nękających go wątpliwości, co do rzeczywistej sytuacji finansowej strony z postulatem działania urzędnika zgodnie z prawem, a z regułami dyscypliny finansowej w szczególności. Uwzględniając reguły doświadczenia życiowego stwierdza, że z kwoty kilku tysięcy zł, którymi strona dysponuje co miesiąc, powinna ona mieć możliwość wygospodarowania 100 zł tytułem kosztów sądowych – zwłaszcza, ze nie wykazała żadnych wydatków korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia względem zobowiązań wobec Sądu. 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.