III SA/Wa 556/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.Z. na czynności w toku postępowania (upomnienie) Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie czynności w toku postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. odrzucić skargę ; 2. zwrócić ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz skarżącego G.Z. wpis w kwocie 200 zł (dwieście złotych). Skarżący G.Z., pismem z 3 stycznia 2024 r., "w związku z przesłanym upomnieniem nr [...] z jednoczesnym wezwaniem do zapłaty, oraz informacją, że w przypadku nieuregulowania należności zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności (...)", wniósł o bezwzględne uchylenie "(...) wskazanego wyżej upomnienia". Prezydent Miasta Z., pismem z 5 stycznia 2024 r. znak [...] w odpowiedzi na pismo G.Z., dotyczące upomnienia nr [...] powołując się na art. 6 § 1 i art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz.U. 1966 nr 24 poz. 151, dalej u.p.e.a.), poinformował, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Wskazał, ze upomnienie nie odpowiada żadnej z form działania administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2023 r., poz 1634 ze zm, dalej: p.p.s.a.). G.Z. wniósł do wsa skargę na "(...) czynności organu, jakim jest Prezydent Miasta Z., w wyniku których organ sporządził i przekazał skarżącemu upomnienie nr [...] z dnia [...] listopada 2023 r., - i (...) wniósł o stwierdzenie bezskuteczności czynności". Przytoczył stan sprawy, z którego wynika, że: - 14 marca 2023 roku - skarżący wniósł do organu podatkowego jakim jest Prezydent Miasta Z. - o zwolnienie z podatku od nieruchomości za 2023 rok. 26 kwietnia 2023 roku organ podatkowy wydał postanowienie o pozostawieniu wniosku strony (z 14 marca 2023 r.) - bez rozpatrzenia. - 7 kwietnia 2023 roku, SKO uchyliło postanowienie Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2023 r. [...] września 2023 roku Prezydent wydał postanowienie o pozostawieniu wniosku skarżącego bez rozpatrzenia.7 października 2023 roku skarżący złożył odwołanie na postanowienie z [...] września 2023 roku. Skarżący wskazał, że do dnia sporządzenia i doręczenia upomnienia nr [...] z [...] listopada 2023 roku - sprawa zwolnienia z podatku od nieruchomości za 2023 rok - nie została ostatecznie rozstrzygnięta., co jest naganne. Powołał się na orzecznictwo. Zdaniem skarżącego, z uwagi na art. 135 p.p.s.a. - sąd winien umorzyć postępowanie egzekucyjne zainicjowane wskazanym upomnieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2023 roku. Przy czym nie jest skarżone w istocie upomnienie, skarżone są czynności skutkiem których zostało sporządzone i doręczone upomnienie. Wniosek o uchylenie upomnienia jest niezbędny do ostatecznego załatwienia sprawy. Strona nie brała udziału w postępowaniu, nie posiada wiedzy jak zostały określone (nazwane) czynności organu których wynikiem było sporządzenie i doręczenie upomnienia. Prezydent Miasta Z. odpowiadając na skargę zwrócił się o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skarżący, pismem z 11 marca 2024 r. podtrzymał skargę, powołując się na orzecznictwo (III SA/Wa 2507/06, III SA/Wa 2245/19, III SA/Wa 8/22). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 – 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1364, dalej – p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne oraz inne akty i czynności wymienione w tym przepisie. W szczególności, skarga przysługuje na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z akt administracyjnych sprawy wynika jednoznacznie, że to upomnienie z [...] listopada 2023 r., wzywające do uregulowania należności, było powodem reakcji strony wyrażonej w piśmie z 3 stycznia 2024 r., co wynika jednoznacznie z treści tego pisma. Kwestionowane w sposób wyraźny w piśmie z 3 stycznia 2024 r. skarżącego upomnienie Prezydenta, o przywołanym w komparycji oznaczeniu, nie mieści się w żadnej z powyższych kategorii z art. 3 § 2 pkt 1 – 9 p.p.s.a.: upomnienie to nie podlega kognicji sądu administracyjnego (k.1-2 akt adm.). Katalog aktów i czynności sądów administracyjnych z art. 3 p.p.s.a. został zakreślony enumeratywnie. Ustawodawca, redagując treść przepisu w ten sposób (brak zwrotu "w szczególności", "przykładowo") zastosował zamknięty katalog aktów i czynności, którego nie można zatem dowolnie rozszerzać. Podkreślenia wymaga, że celem upomnienia – doręczanego, co do zasady, przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego - jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku. Dzięki temu nie ma konieczności późniejszego wszczynania egzekucji (za: R. Hauser, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, 2 wydanie, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2004, str. 64). Skoro wydanie upomnienia poprzedza wszczęcie egzekucji, to znaczy, że nie zawiera się w tym postępowaniu i nie należy do niego. Biorąc pod uwagę powyższe - sąd nie jest właściwy do rozpatrzenia skargi na upomnienie z trzech powodów: upomnienie nie jest postanowieniem, nie jest ono wydane w postępowaniu egzekucyjnym, a jedynie przed jego wszczęciem, a do tego ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie stanowi, że przysługuje na nie zażalenie. Skoro upomnienie ma na celu jedynie przypomnienie o obowiązku, wobec uwag poczynionych powyżej, oczywiste jest, że nie stwierdza ono, nie potwierdza lub nie odmawia stwierdzenia lub potwierdzenia określonych uprawnień lub obowiązków i tym samym nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Z przytoczonych powyżej argumentów wynika, że skarga na upomnienie nie należy do właściwości sądów administracyjnych, również ani na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., ani na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skoro obowiązek poniesienia wskazanych w upomnieniu opłat nie wymaga konkretyzacji indywidualnym aktem administracyjnym lub czynnością w myśl art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to sąd jest zobowiązany stwierdzić, że nie podlega ono zaskarżeniu do sądu administracyjnego i jest zobowiązany odrzucić skargę, stosując art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (zob. również postanowienia NSA z 19 stycznia 2016 r. II GSK 3531/15; z 6 maja 2016 r. II GSK 1404/16; z 18 stycznia 2017 r., II GSK 5570/16, dostępne w CBOSA). Przy czym orzecznictwo na które powołuje się strona w skardze i w piśmie procesowym dotyczą skarg na decyzje w przedmiocie podatku i odmowy umorzenia zaległości, tj. prawa materialnego, zatem wnioski z tych orzeczeń przytoczone przez skarżącego nie determinują dopuszczalności niniejszej skargi – "na upomnienie". Z doręczeniem upomnienia nie została połączona dopuszczalność wniesienia jakiegokolwiek środka prawnego. Upomnienie jest niezaskarżalną czynnością wierzyciela obowiązku, poprzedzającą wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Powyższe stanowisko jest jednolicie przyjmowane w orzecznictwie sądów administracyjnych por. wyroki NSA: z dnia 7 grudnia 2017 r., II OSK 609/16, z dnia 7 grudnia 2016 r., II FSK 3197/14, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 24 maja 2018 r., II SA/Wr 147/18, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 czerwca 2018 r., II SA/Gl 114/18, wyroki WSA w Kielcach z dnia 11 października 2018 r., I SA/Ke 249/18 i z dnia 8 lutego 2018 r., I SA/Ke 513/18, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 lutego 2019 r., II SA/Go 885/18, postanowienie WSA w Opolu z dnia 18 kwietnia 2016 r., II SA/Op 152/16, CBOSA). W powołanych przez skarżącego wyrokach tut. Sądu wydanych w sprawach III SA/Wa 2507/06, III SA/Wa 2245/19, III SA/Wa 8/22, zostały wydane decyzje, postanowienia, na które ustawodawca wprost w powołanym powyżej przepisie przewidział skargę. Orzeczenia te dotyczyły zatem innego stanu faktycznego i prawnego. . W tym stanie rzeczy sąd odrzucił skargę jako nienależącą do właściwości sądów administracyjnych - na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu zarządził na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.