III SA/Wa 56/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-03-21
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że jej dochód nieznacznie przekracza minimum socjalne, a jednocześnie ponosi znaczne zobowiązania i ma zajętą egzekucyjnie nieruchomość?Ratio decidendi
Referendarz sądowy zwolnił skarżącą od wpisu od skargi, uznając, że jej sytuacja materialna, mimo nieznacznego przekroczenia minimum socjalnego, uzasadnia częściowe przyznanie prawa pomocy ze względu na wysokie zobowiązania i postępowanie egzekucyjne. Jednocześnie odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, gdyż nieznana jest wysokość przyszłych kosztów, a sytuacja materialna strony może ulec zmianie.Stan faktyczny
A. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych. Strona powołała się na złą sytuację materialną, utrzymując się z renty męża i zasiłku chorobowego, łącznie 2127 zł, przy jednoczesnym posiadaniu licznych, niespłacanych zobowiązań i zajętej egzekucyjnie nieruchomości. Referendarz sądowy uznał twierdzenia strony o złej kondycji życiowej za wiarygodne.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono Skarżącą od wpisu od skargi; 2. Odmówiono Skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 21/3/2018 r po rozpoznaniu wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K.. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia z 9/11/2017 r. 0114-KDIP3-2.4011.190.2017.2.AK w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a 1. zwolnić Skarżącą od wpisu od skargi; 2. odmówić Skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona.
A. K., dalej jako strona, wnioskiem z 3/2/2018 r i zawartym na formularzu PPF (data 21/2/2018 r) zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Strona powołała się na złą sytuację materialną, ponieważ utrzymuje się renty męża i swojego zasiłku chorobowego, łącznie 2127 zł. Ciążą na stronie liczne zobowiązania, obecnie niespłacane. Mieszkanie (posiadane) zostało zajęte w drodze postępowania egzekucyjnego, podobnie jak działka i budynki gospodarcze. W wykonaniu wezwana Strona załączyła zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, zajęcia rachunków bankowych, karty informacyjne ze szpitala, wyciągi z rachunku bankowego, itp.
Referendarz sądowy daje wiarę twierdzeniom Strony o zlej kondycji życiowej, potrzebie pomocy i skromnym trybie życia, który prowadzi, jak też realizuje postulat zapewnienia stronie, przy ocenie wniosku o prawo pomocy, stanu dysponowania dochodem adekwatnym do usprawiedliwionych potrzeb, tj. o wysokości przynajmniej minimum socjalnego.
Minimum socjalne to wskaźnik społeczny mierzący koszty utrzymania gospodarstw domowych. Zakres i poziom zaspokajanych potrzeb według tego modelu winny zapewniać takie warunki życiowe, by na każdym z etapów rozwoju człowieka umożliwić reprodukcję jego sił życiowych, posiadanie i wychowanie potomstwa oraz utrzymanie więzi społecznych. Minimum egzystencji (inaczej także minimum biologiczne) jest wskaźnikiem, który określa poziom zaspokojenia potrzeb konsumpcyjnych (w postaci przeliczenia na kwotę) konieczny do przetrwania biologicznego – przeżycia (zob. https://www.ipiss.com.pl/?zaklady=minimum-egzystencji-2). Z informacji nadesłanych przez stronę wynika, że osiągany przez nią dochód (miesięczny) w gospodarstwie domowym nieznacznie tylko przekracza minimum socjalne w wysokości 900 zł na osobę: przy czym z kwoty tej Strona jest zobowiązania zaspokoić zwiększone potrzeby związane z poratowaniem zdrowia- swoim i męża. Również kwota (oczekiwanych) wydatków Strony, niezbędnych do zachowania godziwej egzystencji, zważywszy na toczące się postępowanie oraz zadłużenie, przekracza tą wartość. W tym zakresie referendarz sądowy dał wiarę twierdzeniom Skarżącej, złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej, odnośnie sytuacji materialnej.
Referendarz sądowy zwalnia tylko od kosztów wymagalnych , ponieważ nie znana jest wysokość kosztów mogących wystąpić w przyszłości, jak też sytuacja (materialna) Strony może zmieniać się w czasie.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło