III SA/Wa 566/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-04-17

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoby fizyczne ubiegające się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, posiadające stałe dochody z emerytur i oszczędności, mogą zostać uznane za osoby, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona posiada stałe dochody z emerytur, znaczące oszczędności, a ujawnione wydatki nie wskazują na niemożność poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania. Udzielenie prawa pomocy powinno być ograniczone do przypadków obiektywnej niemożności pokrycia kosztów, co nie zachodzi, gdy posiadane zasoby finansowe, nawet po uwzględnieniu bieżących wydatków, pozwalają na partycypację w kosztach.
Stan faktyczny
Skarżący B. i J.S. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wskazali, że utrzymują się z łącznych emerytur, posiadają majątek w postaci ½ domu oraz oszczędności. Powołali się również na zły stan zdrowia i wydatki na leki. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że posiadane dochody, oszczędności i ujawnione wydatki nie uzasadniają zwolnienia od kosztów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. i J.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odsetek w związku z dokonaniem zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego Skarżący B. i J.S. zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazali, że utrzymują się z emerytur wynoszących łącznie [...] zł. Do majątku zaliczyli m. in. ½ domu. Stan oszczędności określili na kwotę [...] zł. Skarżący powołali się ponadto na zły stan zdrowia. Wskazali, że na leki i opiekę szczególną wydają 1.200 zł. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący nadesłali zeznania podatkowe, rachunki obrazujące wydatki. Nadto wyjaśnili, że na leki wydają ok. 350 zł. Mieszkanie, w którym zamieszkują jest ich wspólną własnością. Ponownie powołali się na zły stan zdrowia. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżący ubiegają się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Owo wykazanie polegać będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że poniesienie kosztów postępowania nie jest możliwe. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 5 sierpnia 2013 r., II FZ 616/13; 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych (osoby bezrobotne, samotne, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku), które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem. Zdaniem referendarza sądowego Skarżących do takich osób nie można zaliczyć. Po pierwsze posiadają oni stałe źródło dochodów jakim jest emerytura. Po drugie posiadają zaoszczędzone środki finansowe w kwocie [...] zł. Jakkolwiek Skarżący prowadzą równolegle trzy inne sprawy, a zatem są zobligowani do równoczesnego opłacenia czterech wpisów od skarg (jedynych wymaganych na tym etapie postępowania kosztów sądowych) w łącznej wysokości 2.000 zł, to jednak z akt sprawy nie wynika, by zapłata tej kwoty przekraczała ich możliwości finansowe (zadeklarowane oszczędności są dwudziestokrotnie wyższe niż wspomniana wysokość wpisów sądowych). Skarżący nie wykazali poprzez wskazanie konkretnych okoliczności, że ich obecna sytuacja rodzinna lub zdrowotna (szczegółowo wymienione dolegliwości) wymaga takich nakładów finansowych, w zestawieniu z którymi powyższe wpisy od skarg mogłyby być ocenione jako prowadzące do uszczerbku w ich utrzymaniu. Należy uwzględnić, że Skarżący uzyskują stały dochód z tytułu emerytur w kwocie [...] zł. Z regularnych kosztów utrzymania ujawnili jedynie opłaty za usługi telekomunikacyjne (137,50 zł) i za energię elektryczną (320,44 zł), podatek od nieruchomości (227 zł za bieżący rok), opłaty za dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków (80,29 zł). Dodatkowo oświadczyli, że na leki wydają 350 zł. Z powyższego wynika, że kwota uzyskiwanego dochodu w zestawieniu z ujawnionymi wydatkami pozwala na poczynienie oszczędności. Tym samym partycypacja Skarżących w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego, nawet jeżeli wymagałaby sięgnięcia po zadeklarowane na kwotę 40.000 zł zasoby, mogłaby być wyrównana w drodze bieżących oszczędności. Ubocznie jedynie referendarz sądowy zauważa, że Skarżący nie przesłali wyciągów z rachunków bankowych, nie wskazali też jakoby ich nie posiadali. Z tych względów uznać należało, że wniosek Skarżących nie zasługuje na uwzględnienie, wobec czego na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 1 i § 3 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło