III SA/Wa 569/13

WyrokWSA w Warszawie2013-08-20

Skład orzekający: Grzegorz Nowecki, Marek Krawczak, Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji ustalającą podatek od nieruchomości, nie odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących niezgodności danych w ewidencji gruntów i budynków ze stanem faktycznym i prawnym nieruchomości, a także nie badając zastosowania zwolnienia podatkowego?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasadę dwuinstancyjności oraz zasadę prawdy obiektywnej, nie dokonując merytorycznej analizy zarzutów skarżącej dotyczących niezgodności danych ewidencyjnych z rzeczywistym stanem nieruchomości oraz nie badając zastosowania zwolnienia podatkowego. W konsekwencji, organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w sposób prawidłowy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca M. D. kwestionowała decyzję ustalającą podatek od nieruchomości za 2012 r. Organ pierwszej instancji ustalił podatek w kwocie 329 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, powołując się na dane z ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca podnosiła, że jej działka jest zadrzewiona, zakrzewiona, mniejsza niż wskazano w ewidencji i znajduje się na VI klasie gleboznawczej gruntu, co powinno skutkować zwolnieniem z podatku. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. D. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Nowecki (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Marek Krawczak, sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant referent stażysta Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za 2012 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. D. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Burmistrz Miasta i Gminy P. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. ustalił M. D. (dalej: "Skarżąca") wymiar podatku od nieruchomości na 2012 r położonej w P. dz. ew. 11 obręb 0026, w kwocie 329 zł. Skarżąca w odwołaniu od powyższej decyzji podniosła, iż jej działka jest zadrzewiona i zlokalizowana na VI klasie gleboznawczej gruntu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymało w mocy ww. decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej: "u.p.o.l.") oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm., dalej: "u.p.g.k."). Następnie podał, że w myśl orzecznictwa sądowego, podatek od nieruchomości, rolny i leśny ustalany jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków (dalej także "egib") do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1994 r. SA/KA 2592/93, z dnia 11 kwietnia 1995 r., SA/Wr 1703/94., z dnia 18 maja 1994 r., III SA 1685/93). Wskazał także, że jeżeli osoba kwestionuje zawarte tam dane, najpierw powinna wystąpić o ich korektę w trybie przewidzianym w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne. Następnie, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 maja 2011 r. sygn. akt I SA/We 111/13). Organ odwoławczy wskazał, że z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wynika, iż sporna nieruchomość jest oznaczona, jako tereny mieszkaniowe, kl. B, pow. 0,10 ha. W ocenie organu, skoro nieruchomość ta oznaczona jest jako tereny mieszkaniowe, to organ I instancji prawidłowo naliczył podatek, poprzez zastosowanie stawek dla terenów mieszkaniowych na podstawie uchwały nr 1577/LII/2010 Rady Miejskiej w P. z dnia 10 listopada 2010 r. zmienionej uchwałą nr 335/XIV/2011 z dnia 23 listopada 2011 r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości na 2012 r (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 209 poz. 6727 ze zm.). Ponadto stwierdził, że w niniejszej sprawie nie może też mieć zastosowania art. 7 ust. 1 pkt 8 u.p.o.l., bowiem nieruchomość jest zlokalizowana na terenie parku krajobrazowego. W świetle zaś orzecznictwa sądowego, "Obszary ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej ustawodawca przewidział dla parków narodowych i rezerwatów przyrody, a nie dla parków krajobrazowych. Wobec treści art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy z 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych bez znaczenia prawnego pozostaje okoliczność czy przedmiot opodatkowania jest położony na terenie objętym inną formą ochrony przyrody, poza parkiem narodowym, rezerwatem przyrody" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Lu 438/07). Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca w skardze wskazała, że w decyzji podatkowej organ podatkowy powołał się na Obwieszczenie Marszałka Sejmu AP nr 613 z dnia 17 maja 2010 r. opublikowanym w Dz.U. nr 95 z 2010 r.; zał. do tego Obwieszczenia jest ustawa podatkowa z dnia 12 stycznia 1991 r. Podała, że zmiana dotyczy wprowadzenia opodatkowania budynków usytuowanych na gruntach, które nie podlegają opodatkowaniu. Zaznaczyła, że należność za budynek za 2012 r. uregulowała. Natomiast przedmiotowa działka jest zadrzewiona, zakrzewiona., mniejsza od 0.1000 ha i jest położona na VI klasie gleboznawczej gruntu. W ocenie Skarżącej, gdyby dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków były prowadzone przez Starostwo Powiatowe w P. zgodnie z obowiązującymi przepisami sprawa byłaby bezsporna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowienia) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego Skarżącej w podatku od nieruchomości za 2012r. Skarżąca zakwestionowała dokonany wymiar podatku, w argumentacji skargi podnosząc w szczególności dokonaną z urzędu zmianę oznaczenia jej nieruchomości w egib, w konsekwencji powodującą zmianę wysokości zobowiązania podatkowego z tego tytułu. Zmiana ta ma zasadniczy charakter, gdyż nieruchomość gruntowa była zwolniona z podatku jako VI klasa gruntów rolnych, na podstawie art. 12 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 o podatku rolnym ( Dz.U. z 2006 r. Nr 136 poz. 969 ze zm.), w zw. z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. Na mocy tych przepisów zwolnienie z opodatkowania dotyczy także gruntów zadrzewionych oraz zakrzewionych ustanowionych na użytkach rolnych. Taki właśnie stan faktyczny sprawy przedstawia Skarżąca domagając się wskazania podstawy prawnej opodatkowania jej nieruchomości gruntowej podatkiem od nieruchomości. W ocenie Sądu dokonane w tym zakresie ustalenia organów podatkowych – rozbieżne ze stanowiskiem Skarżącej - nie pozwoliły na jednoznaczne stwierdzenie, iż w sposób prawidłowy ustalono stan faktyczny sprawy. Zmiana oznaczenia nieruchomości Skarżącej w egib (z symbolu B/R na B) oznaczała w istocie zmianę klasyfikacji gruntu rolnego zabudowanego na zurbanizowany, której cel oraz podstawa prawna nie zostały w sposób należyty wyjaśnione w ramach postępowania dowodowego rozpatrywanej sprawy. Nie tłumaczy tego w szczególności zawarte w aktach sprawy wyjaśnienia organu administracji odpowiedzialnego za prowadzenie egib dla wskazanego obrębu miejscowości P.. Należy wskazać, iż ogólny przepis art. 21 u.p.g.k. na który powołuje się organ podatkowy nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego, zwłaszcza w sytuacji powstania istotnych wątpliwości co do zgodności stanu faktycznego oraz prawnego nieruchomości i ujawnionego w egib i nie pozbawia tego organu możliwości badania (dokonywania samodzielnych ustaleń) w ramach rozstrzygania stanu faktycznego sprawy, do czego obliguje organy podatkowe zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 122. ustawy Ordynacja podatkowa. Należy także wskazać, iż dla ustalenia elementów stanu faktycznego, w tym danych dotyczących przedmiotu opodatkowania decydujące znaczenie maja informacje zawarte w ewidencji podatkowej nieruchomości prowadzonej przez organy podatkowe gminy, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie ewidencji podatkowej nieruchomości ( Dz. U. nr 107 poz. 1138). Ponadto w ocenie Sądu w sposób uproszczony (niepełny) został zgromadzony materiał dowodowy pozwalające oddalić zarzut Skarżącej podlegania jej nieruchomości zwolnieniu z opodatkowania przewidzianego w art. 7 ust.1 pkt 8 u.p.o.l. W aktach sprawy brak jest stosownych dokumentów potwierdzających fakt, iż w tym przypadku przepis ten w zakresie zwolnienia obszarów chronionego krajobrazu nie będzie miał zastosowania. Podsumowując powyższe należało stwierdzić, iż bez należytego odniesienia się do zarzutów Skarżącej nie można w sposób merytoryczny rozstrzygnąć niniejszej sprawy przez organ odwoławczy w ramach nadzoru instancyjnego, w ramach którego następuje ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem zarzutów strony Skarżącej i oceną ich wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W zakresie tym - w ocenie Sądu - zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa, gdyż narusza zasadę dwuinstancyjności wyrażoną w art. 127 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tą zasadą organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i orzec w sprawie, a nie jedynie ograniczyć się do formalnej kontroli zaskarżonej decyzji ( patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 1997r. sygn. akt III SA 515/96). Organ odwoławczy w skarżonej decyzji zaaprobował jedynie twierdzenia zawarte w decyzji organu pierwszej instancji, nie dokonując w istocie analizy stanu faktycznego sprawy i nieodnosząc się do argumentacji Skarżącej wskazującej na niezgodność twierdzeń organu podatkowego gminy ze stanem faktycznym oraz prawnym sprawy. Brak faktycznej analizy przez organ podatkowy wszystkich istotnych okoliczności sprawy stanowi także naruszenie ogólnych zasad postępowania podatkowego, w szczególności jest niezgodne z zasadą zaufania do działań organów podatkowych, określonej w art. 121 Ordynacji podatkowej oraz z zasadą prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 122 tej ustawy. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę weźmie pod uwagę dokonane przez Sąd ustalenia oraz przedstawioną ocenę prawną. Reasumując, Sąd w ramach sprawowanej kontroli organów administracji pod względem legalności stwierdził naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na powyższe, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, orzekając w jakim zakresie nie może ona być wykonana stosownie do treści art. 152 p.p.s.a. oraz o kosztach postępowania w zw. z art. 200 p.p.s.a. ----------------------- 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło