III SA/Wa 571/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-05-09

Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona wnioskuje o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, a jej sytuacja finansowa jest trudna, sąd powinien przyznać prawo pomocy?
Ratio decidendi
Sąd powinien przyznać stronie prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego, jeśli wykaże ona trudną sytuację finansową, która uniemożliwia jej poniesienie tych kosztów. Ograniczenia finansowe strony nie mogą stać na przeszkodzie kontroli sądowej działalności organów administracji publicznej.
Stan faktyczny
Skarżąca M. J. wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Powołała się na trudną sytuację finansową, samotne wychowywanie dzieci, brak dochodów i majątku. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżąca wniosła sprzeciw. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi oraz ustanowienia doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, , po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi oraz ustanowienia doradcy podatkowego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego Skarżąca – M. J. zwróciła się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Powołała się na takie okoliczności jak: wymagane leczenie szpitalne, brak dostępu do publicznej służby zdrowia, rozstrój nerwowy, brak pracy, brak pomocy rodziny, samotne wychowywanie córek, brak alimentów na dzieci, śmierć poprzedniego partnera, niemożność spłaty długu. Poza mieszkaniem Skarżąca nie posiada żadnego majątku. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, że nie może przesłać zeznania podatkowego za 2013 r., gdyż urząd skarbowy w tak krótkim czasie nie wystawia pism. Dodała, że dochodów nie było. Skarżąca nie posiada źródeł dochodów. Nie korzysta z pomocy społecznej. Jako niezarejestrowana nie może się leczyć, gdyż nie ma ubezpieczenia. Rachunki bankowe są zerowe. Mieszkanie jest zadłużone. Pełnomocnik nie pobierał opłat. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2014 r. odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z dnia 15 kwietnia 2014 r. Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu wyjaśniła, że zaległości czynszowych chwilowo nie posiada, ponieważ w zamian za spłatę długów zamieniła się z sąsiadami na mniejsze mieszkanie. Wskazała, że z opieki społecznej nie może korzystać, ponieważ "U.S. powiadomił o rzekomych bajońskich dochodach ze sprzedaży mieszkania przy ul. P.". Końcowo Skarżąca stwierdziła, że bez pomocy Sądu działania U.S., który chce podatku od pieniędzy za spłatę kredytu, ją "wykończą". Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, jeżeli nie został on odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu spowodowało zatem usunięcie z obrotu prawnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 kwietnia 2014 r. Pod względem skutków prawnych jest ono traktowane jako nieistniejące. Stosownie do art. 245 § 1 p.p.s.a. stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje tylko i wyłącznie, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyjętą zasadą postępowania sądowego jest bowiem, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. M. J. wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego z urzędu. W ocenie Sądu, Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Skarżąca jest matką samotnie wychowującą dwie niepełnoletnie córki [...]. Jedynym składnikiem majątku Skarżącej jest mieszkanie, które na skutek problemów finansowych zmuszona była zamienić na mniejsze. Skarżąca wyjaśniła, że nie uzyskuje żadnego dochodu, rachunki bankowe są zerowe. Nie posiada ubezpieczenia, w związku z czym nie może się leczyć. W świetle tych danych Sąd doszedł do przekonania, że Skarżąca nie jest w stanie uiścić należnego w sprawie wpisu od skargi w kwocie 886 zł, a także, że nie posiada środków wystarczających na sfinansowanie wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Ograniczenia natury finansowej Skarżącej nie mogą uniemożliwiać kontroli, przez niezawisły sąd, działalności organów administracji publicznej. Z tej przyczyny, na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło