III SA/Wa 573/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-03-23

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Strona może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. W przypadku, gdy strona wykaże ograniczoną zdolność do partycypowania w kosztach, ale jest w stanie wygospodarować część kwoty należnej tytułem wpisu, sąd może przyznać częściowe zwolnienie, uwzględniając konieczność utrzymania rodziny i możliwość partycypowania w kosztach.
Stan faktyczny
Skarżący E. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatku VAT. Skarżący uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, wskazując na brak własnego mieszkania, zamieszkiwanie z schorowanym ojcem, niskie dochody z emerytury ojca, brak oszczędności oraz problemy z prowadzeniem działalności gospodarczej z powodu zajęcia rachunku bankowego. Po analizie przedstawionych dokumentów i oświadczeń, referendarz sądowy uznał, że skarżący ma ograniczoną zdolność do partycypowania w kosztach sądowych, ale nie jest w stanie ponieść ich w całości bez uszczerbku dla utrzymania ojca.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od opłat sądowych. 2. Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2012 r po rozpoznaniu wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2001, 2002 i 2003 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od opłat sądowych 2. odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. 2) E. K., dalej jako skarżący albo strona, wpierw w skardze, a następnie na urzędowym formularzu PPF z 9 stycznia 2012 r., wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że: - nie posiada własnego mieszkania; - zamieszkuje ze schorowanym 85-letnim ojcem w jednym mieszkaniu; - jedynym źródłem utrzymania jest emerytura jego ojca w wysokości 2273 zł, z której utrzymują się trzy osoby (skarżący, brat, ojciec); - nie posiada żadnych oszczędności ani majątku ruchomego; - - firma nie przynosi dochodu od półtora roku; - Urząd Skarbowy zajął rachunek bankowy związany z działalnością gospodarczą, co utrudnia jej prowadzenie; - zwolnienie od wpisu od skargi jest jedynym sposobem na zapewnienie stronie dostępu do Sądu; - skarżący mieszka wraz z bratem i ojcem w mieszkaniu brata; - brat nie uzyskuje żadnych dochodów. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 29 lutego 2012 r. zaadresowanego na adres z rubryki 2.2 wskazany jako adres do korespondencji w formularzu PPF, strona przekazała oświadczenia E., J. i P.K. w przedmiocie dochodów za 2011 r. i 2012 r., zeznania podatkowe E. K. i J. K. za 2010 r. i 2011 r., historie rachunków bankowych P. K. w [...] i [...] SA, oświadczenie J.K. z 12 marca 2012 r. na okoliczność braku rachunku bankowego, oświadczenie na okoliczność wysokości miesięcznych kosztów utrzymania, wymiar opłat za mieszkanie, fakturę za energie elektryczną, fakturę za gaz, oświadczenie E.K. o braku dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, wyciąg z rachunku bankowego związanego z działalnością gospodarczą za ostatnie szesć miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej. 3) Referendarz sądowy wskazuje, że jedynym kosztem sądowym wymaganym w sprawie jest 500,- zł należne z tytułu wpisu od skargi do sądu i do tej sumy należy odnieść zdolność wygospodarowania środków z posiadanych przez skarżącego środków. Referendarz sądowy daje wiarę oświadczeniom skarżącego złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej, niezależnie już od tego, że niektóre z nich mają potwierdzenie w aktach administracyjnych (choćby zeznanie PIT-28 na karcie 14, oświadczenie o sytuacji finansowej na stronie 16, s. 17). Z dokumentów nadesłanych przez stronę , tj z zeznań PIT11 za 2010 i 2011 r. oraz PIT-37 (ojca), potwierdzenia odbioru świadczenia z ZUS oraz z odpisów z rachunków bankowych referendarz sądowy, mając także na uwadze przedmiot spraw, wnosi o ograniczonej zdolności strony do partycypowania w kosztach sądowych. Zdaniem referendarza sadowego strona, chociaż jest w stanie wygospodarować z kwoty 2068,26- zł netto, uzyskiwanej z tytułu emerytury przez ojca będącego w dojrzałym wieku, kwotę 1500,- zł należnych tytułem wpisu od skarg w badanych sprawach – to nie jest w stanie tego uczynić bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego swojego ojca. Przyznając prawo pomocy w tym zakresie referendarz sądowy wyważa tak konieczność poniesienia przez wstępnych strony wydatków na podtrzymanie stanu zdrowia, jak możliwości utrzymania ze wskazanej kwoty trzech osób. Referendarz sądowy zaznacza, że, niezależnie już od istnienia obowiązków alimentacyjnych syna względem ojca, przekazywanie środków z zabezpieczenia społecznego strony na wspólny (w istocie) rachunek bankowy z synem, nie uzasadnia traktowania tych środków jako wyłącznego dochodu strony. Zwolnienie od opłat sądowych obejmuje, zgodnie z art. 212 § 1 u.p.p.s.a., zwolnienie o wpisu i opłat kancelaryjnych. 4) Z tych powodów referendarz sądowy zadecydował, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło