III SA/Wa 573/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu I.C. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 22 marca 2017 r. w sprawie ze skargi I.C. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 22 marca 2017 r. (sygn. akt III SA/Wa 537/17) w ten sposób, że przyznać Skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata Skarżący – I.C. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku powołał się na brak zatrudnienia, zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej oraz nieuzyskiwanie zasiłku dla bezrobotnych. Z informacji podanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również z nadesłanych do tego wniosku dokumentów wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i synem. Syn skarżącego jest studentem na [...], gdzie otrzymuje stypendium socjalne. Natomiast zarówno Skarżący, jak i jego małżonka nie osiągają żadnych dochodów. Żadne z nich nie zadeklarowało dochodu do opodatkowania za rok 2015 (zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. w aktach sądowych sprawy). Skarżący został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, co znajduje potwierdzenie w nadesłanym orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z [...] marca 2014 r. Stan zdrowia utrudnia skarżącemu podjęcie zatrudnienia, dlatego utrzymuje się z pomocy rodziny oraz korzysta ze świadczeń w ramach pomocy społecznej. Decyzją z [...] sierpnia 2016 r. M. w J. przyznał Skarżącemu zasiłek stały od dnia [...] sierpnia 2016 r. do dnia [...] kwietnia 2017r. Jako jedyny składnik majątku rodziny skarżący wskazał ½ domu jednorodzinnego o powierzchni 90 m². Skarżący oświadczył też, że nie posiada żadnych rachunków bankowych, ani oszczędności. Ponadto wyjaśnił, że jego żona z uwagi na trudną sytuację finansową jest domownikiem w swego brata. Referendarz sądowy, zaskarżonym postanowieniem z 22 marca 2017 r., zwolnił Skarżącego od wpisu od skargi oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący, w sprzeciwie od ww. postanowienia wniósł o jego zmianę. Wskazał, że ograniczenie zwolnienia z kosztów tylko do wpisu od skargi, pomimo jak wskazał referendarz, Sąd we wcześniejszym postępowaniu uznał za zasadne całkowite zwolnienie z kosztów sądowych jest dla niego niezrozumiałe, gdyż rzetelnie prowadzone postępowanie przez niezawisły Sąd nie sprowadza się tylko do złożenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na podstawie art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Natomiast według art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie zawodowych pełnomocników) jest wykazanie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Oceniając wniosek Skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie w całości. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów jednoznacznie wynika, iż Skarżący nie jest w stanie poczynić oszczędności celem pokrycia kosztów postępowania sądowego. W szczególności decyzja o przyznaniu Skarżącemu zasiłku stałego, wydana na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.), potwierdza trudną sytuację materialną Skarżącego i jego rodziny. Podkreślić należy, iż stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia jest zobowiązana na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania przesłanek, o których mowa wyżej spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu. Zdaniem Sądu, Skarżący w sposób wystarczający wykazał, iż nie posiada środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych. Instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 p.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego a jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka do przyznania Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 § 1 P.p.s.a., należało zatem orzec jak w sentencji