III SA/Wa 577/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-05-12
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dla osób fizycznych, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawcy wykazali trudną sytuację materialną, opierającą się na niskich dochodach i braku znaczącego majątku, co uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżące H.O. i M.T. wniosły o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. H.O. utrzymuje się z emerytury w kwocie 680,34 zł netto i ponosi wydatki za syna. M.T. uzyskuje dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie 289,20 zł i zasiłek celowy w wysokości 60 zł, a także posiada udziały w nieruchomościach i samochodzie. Obie skarżące przedłożyły dokumenty potwierdzające ich trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dla H.O. oraz przyznano prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych dla M.T.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych H.O. w sprawie ze skargi M. T. i H. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości oraz zaliczenia dokonanej wpłaty na poczet II i III raty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2013 rok postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych sygn. akt III SA/Wa 577/14 POSTANOWIENIE Dnia 12 maja 2014 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych M.T. w sprawie ze skargi M. T. i H. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości oraz zaliczenia dokonanej wpłaty na poczet II i III raty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2013 rok postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi
Skarżąca H. O. na urzędowym formularzu PPF wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, ze utrzymuje się z emerytury uzyskiwanej w kwocie 680,34 zł natto (844,45 zł brutto), i od czasu do czasu uiszcza również opłaty za wodę i energię elektryczną za syna. Skarżąca zamieszkuje wspólnie z synem jednak nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżąca oświadczyła również, że zamieszkuje u syna, któremu przekazała udział w gospodarstwie domowym. Ponadto Skarżąca oświadczyła, że ponosi miesięczne wydatki na zakup żywności, obuwia i leków.
Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową, Skarżąca przedłożyła zeznanie podatkowe PIT- 37 z którego wynika, że w 2013 r. Skarżąca uzyskała dochód w kwocie 7.339,14 zł. Skarżąca przedstawiła również wyciągi z rachunków bankowych oraz decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego ustalającą wysokość emerytury.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony.
Zauważa się, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie Skarżąca uprawdopodobniła natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie do których uiszczenia jest zobowiązana. Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, bowiem jedyny dochód jaki uzyskuje stanowi kwota 680,34 zł otrzymywana z tytułu emerytury. Z przedstawionych dokumentów wynika, że Skarżąca nie posiada żadnego majątku i zamieszkuje u syna.
Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącą stwierdzić należy, że Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Syg. akt III SA/Wa 577/14
U Z A S A D N I E N I E
Skarżący M.T. na urzędowym formularzu PPF wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że uzyskuje bardzo niski dochód. Skarżący oświadczył, że zamieszkuje z matką jednak nie prowadzą wspólnie gospodarstwa domowego. Skarżący posiada 1/3 udziału w mieszkaniu o powierzchni 58 m² oraz 1/3 udziału w nieruchomości rolnej o powierzchni 3.300 m², 1/3 udziału w nieruchomościach leśnych o powierzchni 0,3203 m² i 0,89 m². Ponadto Skarżący oświadczył, że posiada ½ udziału we własności samochodu osobowego marki [...] rok prod. 1991.
Skarżący wskazał, że jego miesięczny dochód z gospodarstwa rolnego wynosi 289,20 zł. Ponadto Skarżący uzyskuje zasiłek celowy w wysokości 60 zł.
Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową, Skarżący przedłożył zeznanie podatkowe PIT- 36 z którego wynika, że w 2013 r. Skarżący uzyskał dochód w kwocie 50 zł. Skarżący przedstawił również wyliczenie oraz rachunki miesięcznych opłat, wyciągi z rachunków bankowych oraz umowy pożyczek bankowych: w kwietniu 2014 r. – 250 zł, w maju 2014 r. 150 zł. Ponadto Skarżący przedstawił decyzję przyznającą zasiłek okresowy z powodu bezrobocia.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony.
Zauważa się, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona Skarżący uprawdopodobnił natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie do których uiszczenia jest zobowiązany. Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, bowiem jedyny dochód jaki uzyskuje stanowi kwota 289,20 zł otrzymywana z prowadzonego gospodarstwa rolnego oraz kwota 60 zł uzyskiwana z tytułu zasiłku celowego. Ponadto Skarżący posiada pożyczki w kwocie 250 i 150 zł. Z przedstawionych dokumentów wynika, że Skarżący nie posiada oszczędności ani majątku, którego spieniężenie, w krótkim czasie mogłoby zostać przeznaczone na uiszczenie wpisu należnego w sprawie.
Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącego stwierdzić należy, że Skarżący wykazał, że nie jest obecnie w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi.
Nadmienić również należy, że Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i w takim zakresie prawo pomocy zostało Skarżącemu przyznane. Nie wyklucza to jednak złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy na dalszym etapie postępowania.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło