III SA/Wa 578/10

WyrokWSA w Warszawie2010-10-13

Skład orzekający: Grażyna Nasierowska, Krystyna Kleiber, Barbara Kołodziejczak-Osetek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa zwrotu podatku VAT podmiotowi z państwa trzeciego może być oparta na braku zasady wzajemności, jeśli organ podatkowy nie ustalił jednoznacznie okresu i podstawy prawnej zaprzestania obowiązywania tej zasady?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że odmowa zwrotu podatku VAT podmiotowi z Japonii była przedwczesna i dokonana z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej, ponieważ organ podatkowy nie ustalił jednoznacznie, od kiedy zasada wzajemności przestała obowiązywać oraz nie zgromadził wystarczających dowodów potwierdzających brak tej zasady w 2007 roku. W konsekwencji decyzje organów podatkowych zostały uchylone z powodu naruszenia prawa i niewyjaśnienia stanu faktycznego.
Stan faktyczny
C. Ltd. z siedzibą w Japonii zwróciła się o zwrot podatku VAT za rok 2007, który został odmówiony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego i utrzymany przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. Organ podatkowy uznał, że zasada wzajemności w zakresie zwrotu podatku VAT między Polską a Japonią nie obowiązuje, co było podstawą odmowy. Spółka kwestionowała tę decyzję, powołując się na dokumenty i korespondencję wskazującą, że zasada wzajemności obowiązuje, oraz zarzucając błędną interpretację przepisów i niewyjaśnienie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz C. Ltd. kwotę 5 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. sprawy ze skargi C. z siedzibą w Japonii na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] września 2009 r., nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz C. z siedzibą w Japonii kwotę 5 600 zł (słownie: pięć tysięcy sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] września 2009 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. odmówił C. Ltd. z siedzibą w Japonii zwrotu podatku od towarów i usług w kwocie 139. 375, 29 zł za rok 2007. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że przypadki zwrotu podatku od towarów i usług, naliczonego przy nabyciu towarów i usług podmiotom nie posiadającym siedziby albo stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium RP, niezarejestrowanym na potrzeby podatku od towarów i usług na terytorium kraju określają przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U Nr 89, poz. 851 ze zm.), zwanym dalej rozporządzeniem MF. Z treści ww. rozporządzenia wynika, że zwrot podatku od towarów i usług w odniesieniu do podmiotów z terytorium państw trzecich przysługuje na zasadzie wzajemności. Natomiast na gruncie przedmiotowej sprawy organ podatkowy ustalił, że pomiędzy Rzeczpospolitą Polską, a Japonią zasada wzajemności w odniesieniu do zwrotu podatku od towarów i usług nie obowiązuje. C. Ltd., (zwana dalej Spółką, Stroną lub Skarżącą), wniosła od powyższej decyzji odwołanie. W odwołaniu zarzuciła naruszenie § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U Nr 152, poz. 1478) oraz rozporządzenia MF przez jego błędną interpretację. Zarzuciła również naruszenie przepisów procesowych, w tym art. 120, art. 121, art. 122 oraz 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( tj. Dz. U z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako Ordynacja), poprzez niepodjęcie niezbędnych działań w celu dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego. Naruszenie art. 210 § 1 pkt 4 i 6 Ordynacji polegało na braku powołania właściwej podstawy prawnej. Strona podniosła zarzut, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. nie powołał się na żaden konkretny dokument z którego wynikałoby, że zasada wzajemności w odniesieniu do zwrotu podatku od towarów i usług nie obowiązuje w stosunkach między Rzeczpospolitą Polską, a Japonią. Strona podniosła, że zgodnie z treścią pisma Ministra Finansów z dnia 24 października 2001 r. (sygn. PP2-813-829/01/EP) Japonia znajduje się na liście krajów, które stosują zasadę wzajemności. Z wyjaśnień pracowników [...] Urzędu Skarbowego W. wynika, że w lipcu 2007 r. skierowane zostało pismo informujące, że spółki z Japonii, Chorwacji, i RPA nie mogą już uzyskać zwrotu podatku od towarów i usług w Polsce. Z przywołanych pism nie wynika źródło z którego Ministerstwo Finansów czerpie wiedzę od kiedy i w jakim zakresie zasada wzajemności nie obowiązuje. Strona powołała się również na wewnętrzne pisma Ministerstwa Japonii, z których ma wynikać, że Japonia dokonuje zwrotu podatku konsumpcyjnego podmiotom z Polski. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2009 r. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej wytłumaczył, że zasada wzajemności powinna być rozmieniana w ten sposób, iż zwrot podatku dokonywany jest podmiotom z krajów trzecich, które stosują zwrot podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze wobec podmiotów polskich. Zgodnie z powyższą regulacją zwrot kwoty podatku od towarów i usług podmiotom z państw trzecich nieposiadającym siedziby na terytorium kraju, z tytułu zakupu towarów i usług w kraju jest możliwy, o ile władze podatkowe tych państw dokonują zwrotu podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze polskim podatnikom niezarejestrowanym na ich terytorium. Ustalenie, czy zasada wzajemności jest stosowana przez państwa trzecie, które zadeklarowały chęć jej realizacji, leży w gestii państwa dokonującego zwrotu w oparciu o przedmiotową zasadę. Ustalenia takie są dokonywane przez Ministerstwo Finansów w oparciu o informacje przekazane za pośrednictwem polskich placówek dyplomatycznych. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że pismo Ministerstwa Finansów z dnia 24 października 2001r. faktycznie nie zawiera jakichkolwiek danych w tym zakresie. Pismo to jedynie wskazuje, iż Ministerstwo Finansów, po otrzymaniu informacji z Ministerstwa Spraw Zagranicznych dotyczących wykazu krajów trzecich, w których jest dokonywany zwrot podatku VAT polskim podmiotom niezarejestrowanym na terytorium tych krajów, przekaże informacje w tym zakresie Izbie Skarbowej w W.. Dopiero w piśmie z dnia 31 stycznia 2002r. Ministerstwo Finansów przedstawiło listę krajów stosujących wobec Polski zasadę wzajemności. W poz. 13 ww. listy została umieszczona Japonia. Analizując ustalenia Ministerstwa Finansów w zakresie państw trzecich realizujących względem RP zasadę wzajemności, nie sposób pominąć pisma Ministerstwa Finansów z dnia 25 lipca 2007 r. w którym przedstawiono zaktualizowaną listę tych państw. Dla przedmiotowej sprawy znaczenie ma fakt, iż odnośnie Japonii nie zajęto stanowiska, wskazując jedynie, że między innymi w tym zakresie informacja zostanie przekazana odrębnym pismem, z uwagi na prowadzoną korespondencję mającą na celu aktualizację spełnienia zasady wzajemności między innymi przez ten kraj. Wyniki tych ustaleń Ministerstwo Finansów przedstawiło w piśmie z dnia 10 marca 2008r. stwierdzając, iż z informacji otrzymanych od polskich placówek dyplomatycznych wynika, że zasada wzajemności o której mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia MF przez Japonię nie została spełniona. Z uwagi na fakt, że w 2007 r. status Japonii w zakresie realizacji zasady wzajemności był niejasny, w tym czasie trwały bowiem ustalenia, które nie potwierdziły spełnienia przez ten kraj zasady wzajemności. Skoro zaś ustalenia prowadzone były w 2007 r., a tylko ich wynik przedstawiono w 2008 r., uznać należy, iż dotyczą one również okresu objętego przedmiotowym wnioskiem. Powyższe dowodzi nietrafności argumentów pełnomocnika Spółki odnośnie naruszenia przez organ pierwszej instancji dyspozycji § 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom, w zakresie spełnienia przez Japonię zasady wzajemności. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że Spółka nie dołączyła do akt sprawy korespondencji prowadzonej przez jej pełnomocnika z Ambasadą Japonii w Polsce jak też i z Ambasadą RP w Japonii w zakresie stosowanej przez Japonię zasady wzajemności, co uniemożliwiło Dyrektorowi Izby Skarbowej ustosunkowanie się do ich treści. Ponadto zdaniem organu podatkowego, nie stanowi skutecznego przeciwdowodu dla dokumentów urzędowych, jakimi są pisma Ministerstwa Finansów powołanie się na informacje przekazane - w drodze poczty elektronicznej - przez przedstawiciela Ambasady Japonii w Polsce, z których wynika, że władze japońskie zwracają polskim podmiotom podatek konsumpcyjny zapłacony w Japonii. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że z zacytowanego w odwołaniu fragmentu pisma Kierownika Referatu Ekonomicznego Ambasady RP w Japonii, również przekazanego za pośrednictwem poczty elektronicznej nie wynika, aby notatka japońskiego Ministerstwa Finansów, w ocenie polskiego Ministerstwa Finansów, pozwalała na jednoznaczne stwierdzenie spełnienia zasady wzajemności. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji poprzez niewystarczające zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych związanych ze zwrotem podatku od towarów i usług. Jak wynika z akt sprawy Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. prowadził postępowanie na okoliczność ustalenia uprawnienia Strony do otrzymania zwrotu podatku. Skutkiem przeprowadzonych czynności było stwierdzenie, że kraj siedziby Spółki nie realizuje zasady wzajemności, o jakiej mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia MF, a tym samym podmiot ubiegający się o zwrot podatku nie jest uprawnionym do jego otrzymania. Spółka pismem z dnia 4 lutego 2010 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W skardze zarzuciła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W., naruszenie: 1. przepisu § 3 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz.U. Nr 152, poz. 1478) oraz rozporządzenia z dnia 23 czerwca 2004r. poprzez jego błędną interpretację; 2. przepisu art.122 oraz art.187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacji poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego; 3. art. 121 Ordynacji poprzez nie prowadzenie postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy; 4. przepisu art. 125 § 1 Ordynacji poprzez prowadzenie postępowania w sprawie w sposób przewlekły. Spółka wskazała, że nie zgadza się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej w W., że w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług, Japonia nie stosuje zasady wzajemności. Z informacji przekazanych przez Skarżącą wynika, iż japońskie władze skarbowe dokonują zwrotu japońskiego podatku konsumpcyjnego podatnikom z Polski. Po sporządzeniu przez Ministerstwo Finansów pisma z dnia 31 stycznia 2002r. (sygn. PP2-813-829-1/01/EP), w którym Japonia była wymieniona wśród krajów objętych zasadą wzajemności, Japonia nie zmieniła przepisów prawa podatkowego w zakresie zwrotów podatku konsumpcyjnego podmiotom pochodzącym z innych krajów niż Japonia, w tym z Polski. Pełnomocnik otrzymał za pośrednictwem Spółki wyjaśnienia japońskiego biegłego rewidenta księgowego, potwierdzające istnienie na gruncie przepisów japońskiego prawa podatkowego zasady wzajemności pomiędzy Polską, a Japonią. Pełnomocnik Skarżącej zwrócił się w piśmie z dnia 19 września 2009r. (wysłanym pocztą elektroniczną w dniu 19 września 2009r.) do Ambasady Japonii w Polsce z prośbą o potwierdzenie, iż w omawianym przypadku zasada wzajemności rzeczywiście nie obowiązuje. Zgodnie z ustnymi informacjami przekazanymi przez przedstawiciela Ambasady Japonii w Polsce, władze japońskie zwracają polskim podmiotom podatek konsumpcyjny zapłacony w Japonii. Pełnomocnik zwrócił się również do Ambasady Rzeczpospolitej Polski w Japonii z prośbą o potwierdzenie, że zasada wzajemności jest spełniona. W dniu 30 września 2009r. pełnomocnik Spółki otrzymał (pocztą elektroniczną) od Radcy, Kierownika Referatu Ekonomicznego Ambasady Rzeczpospolitej Polskiej w Japonii następujące wyjaśnienia: "w maju 2007 roku na prośbę Ministerstwa Finansów nasza placówka zwróciła się do japońskiego ministerstwa finansów z prośbą o wyjaśnienie regulacji krajowych w zakresie zwrotu podatku konsumpcyjnego podmiotom zagranicznym przez władze fiskalne Japonii. Ministerstwo Finansów Japonii przygotowało obszerną notatkę w tej sprawie, która została przez nas przekazana do Ministerstwa Finansów w Warszawie. Choć zdaniem strony japońskiej przy obecnym stanie prawnym zasada wzajemności jest zachowana przez Japonię, w opinii polskiego Ministerstwa Finansów wyjaśnienia przekazane przez stronę japońską nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie spełnienia zasady wzajemności". Pełnomocnik Strony wystąpił do Ambasady Rzeczpospolitej Polski w Japonii z prośbą o przekazanie notatki sporządzonej przez Ministerstwo Finansów w Japonii. Ambasada Rzeczypospolitej Polski odmówiła udostępnienia Pełnomocnikowi Spółki powyższego dokumentu. W związku z tym, Ambasada Japonii w Polsce zwróciła się do Ambasady Rzeczpospolitej Polskiej w Japonii z prośbą o przekazanie kopii pisma sporządzonego przez Ministerstwo Finansów Japonii i wyjaśnienia na jakiej podstawie Ministerstwo Finansów w Polsce uznało, iż zasada wzajemności nie obowiązuje pomiędzy Polską, a Japonią. W opinii bowiem strony japońskiej zasada wzajemności jest spełniona. W dniu 22 października 2009 r. pełnomocnik Spółki został poinformowany przez przedstawiciela Działu Ekonomii i Współpracy Gospodarczej Ambasady Japonii w Polsce, iż strona japońska ponownie rozpoczęła rozmowy z Ministerstwem Finansów w Polsce w celu wyjaśnienia kwestii obowiązywania zasady wzajemności pomiędzy Polską, a Japonią. Strona japońska nadal podtrzymuje, iż w związku z tym, że polskim podmiotom przysługuje zwrot podatku konsumpcyjnego w Japonii, to japońskim podmiotom również powinno przysługiwać prawo do otrzymania zwrotu podatku od towarów i usług zapłaconego w Polsce. Podsumowując dokonane ustalenia pełnomocnik Skarżącej wskazał, że zwrot podatku powinien przysługiwać podmiotom z Japonii, ponieważ Japonia dokonuje zwrotu podatku konsumpcyjnego podmiotom z Polski. W konsekwencji, Dyrektor Izby Skarbowej wydając zaskarżaną decyzję naruszył postanowienia przepisów § 3 pkt. 2 rozporządzenia z dnia 23 kwietnia 2004 r. oraz art.121 Ordynacji poprzez nie prowadzenie postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych i nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej powinien wskazać w decyzji podstawę prawną, z której jasno wynikałoby zaprzestanie obowiązywania tej zasady po 2002 r. czego jednak nie uczynił. Dyrektor Izby Skarbowej powołał się jedynie na pismo Ministerstwa Finansów z dnia 25 lipca 2007 r., (którego treść została potwierdzona w pismach Ministerstwa Finansów wydanych w 2008 roku), w którym Japonia nie została wymieniona wśród krajów spełniających zasadę wzajemności. Spółka nie została jednak jasno poinformowana kiedy zasada wzajemności pomiędzy Polską a Japonią przestała obowiązywać. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 § 1 i 2 ustawy 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 256 poz. 1269). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem. Skarga analizowana według wskazanych reguł jest uzasadniona. Zdaniem Sądu, decyzje organów podatkowych obu instancji, o uchylenie których występowała Skarżąca, naruszyły prawo i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest to, czy w 2007 r. pomiędzy Polską, a Japonią obowiązywała zasada wzajemności w zakresie zwrotu podatku od towarów i usług. Przepis § 3 ust. 2 rozporządzenia MF, stosowanego w tej sprawie stanowił bowiem, że zwrot podatku VAT w odniesieniu do podmiotów z terytorium państw trzecich, przysługuje na zasadzie wzajemności. Przepis ten został wprowadzony do systemu krajowego jako implementacja Trzynastej Dyrektywy Rady z dnia 17 listopada 1986 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do podatków obrotowych – warunki zwrotu podatku od wartości dodanej podatnikom mniemającym siedziby na terytorium Wspólnoty (86/560/EWG)(DZ. U UE. L z dnia 21 listopada 1986 r.). W art.2 ust 1 przewidziano, że Państwo Członkowskie zwraca każdemu podatnikowi nie mającemu siedziby na terytorium Wspólnoty podatek od wartości dodanej pobrany od świadczonych usług lub dostarczonego majątku ruchomego na terytorium kraju przez innego podatnika lub pobrany z tytułu przywozu towarów do kraju, o ile te towary i usługi są wykorzystywane do celów transakcji określonych w VI Dyrektywie lub świadczy usługi, w których podatek jest płatny wyłącznie przez odbiorcę usług. W art. 2 ust 2 Dyrektywy wskazano, że Państwa Członkowskie mogą uzależnić dokonywanie zwrotu określonego w ust. 1 od zagwarantowania przez państwa trzecie porównywalnych korzyści odnoszących się do podatków obrotowych. Przepis art. 2 ust. 2 Trzynastej Dyrektywy objęty był pytaniem prejudycjalnym w sprawie C-335/05, z którym wystąpił Finanzegericht Köln. Orzeczenie wydane w tej sprawie stwierdziło, że art. 2 ust 2 XIII Dyrektywy Rady 86/560/EWG z dnia 17 listopada 1986 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do podatków obrotowych – warunki zwrotu podatku od wartości dodanej podatnikom mniemającym siedziby na terytorium Wspólnoty, należy interpretować w ten sposób, że przyznana państwom członkowskim na mocy tego przepisu możliwość uzależnienia zwrotu podatku VAT, zapłaconego tytułem podatku naliczonego przez podatników nie mających siedziby na terytorium Wspólnoty od zagwarantowania przez państwa trzecie porównywalnych korzyści w dziedzinie podatków obrotowych może być stosowana względem wszystkich państw trzecich w tym tych państw, które jako strony układu ogólnego w sprawie handlu usługami mogą się powoływać na zawartą w art. 11 ust 1 tego porozumienia klauzulę największego uprzywilejowania. Skoro państwa umożliwiające własnym podmiotom gospodarczym odzyskanie podatku obrotowego (od wartości dodanej) mogą umożliwiać tę czynność poprzez umowy międzynarodowe bądź zagwarantowanie korzyści podmiotom z innych państw poprzez własne przepisy, zdziwienie Sądu budzi uzyskanie danych do tej sprawy poprzez placówki dyplomatyczne, ale w sposób nieformalny (faksy, e’maile, notatki) skoro istnieje droga dyplomatyczna na równorzędnym szczeblu to jest Ministra Finansów lub poprzez Ministra Spraw Zagranicznych bowiem Polskę i Japonię łączą stosunki dyplomatyczne. Nie jest bowiem ważne co czyni konkretna placówka graniczna w Japonii tylko co powinna uczynić ta placówka, zgodnie z obowiązującymi w Japonii zasadami. W ocenie Sądu, ustalenia organów obu instancji w powyższym zakresie zostały dokonane z naruszeniem przepisów art. 121 § 1, art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji. Nie podjęto bowiem wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również nie prowadzono postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Należy przyznać rację Skarżącej, że odmawiając zwrotu podatku za 2007 r. organ I instancji nie powołał się na żaden dowód, który stanowiłby podstawę faktyczną decyzji. Rozstrzygnięcie tego organu oparte zostało jedynie na informacjach uzyskanych za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w W., że zasada wzajemności w odniesieniu do zwrotu podatku od towarów i usług w stosunkach pomiędzy Polską, a Japonią nie obowiązuje. Informacje te nie znajdują natomiast żadnego odzwierciedlenia w materiale zgromadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Organ odwoławczy swoje ustalenia oparł na pięciu pismach Ministerstwa Finansów, których kopie załączono do akt sprawy dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Z pisma Ministerstwa Finansów z 25 lipca 2007 r. wynika, że na liście państw dokonujących zwrotu podatku VAT nie figuruje Japonia, przy czym okoliczność ta będzie jeszcze ustalano. Następnie w piśmie z 10 marca 2008 r. i z 29 października 2008 r. Ministerstwo Finansów potwierdziło, że z analizy informacji uzyskanych z polskich placówek dyplomatycznych m.in. w Japonii wynika, iż zasada wzajemności nie została spełniona. Należy zwrócić uwagę, że w toku postępowania, Skarżąca powoływała się na pisma Ministra Finansów z 24 października 2001 r. nr PP2-813-839/01/EP oraz z 31 stycznia 2002 r. nr PP2-813-829-1/01/EP, z których wynikało, iż zasada wzajemności pomiędzy Polską a Japonią jest stosowana. Organ odwoławczy nie zakwestionował istnienia tych pism. Stwierdził jedynie, iż pisma te nie odnoszą się do okresu, którego dotyczy wniosek o zwrot podatku. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nie wynika również w oparciu o jakie źródło dowodowe przyjęto, że przesłanka wynikająca z treści § 3 ust. 2 rozporządzenia MF nie została spełniona. W ocenie Sądu, odmowa zwrotu podatku za wszystkie miesiące 2007 r., w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest co najmniej przedwczesna. Z powołanych pism Ministerstwa Finansów w żaden sposób nie wynika bowiem, że w okresie, którego dotyczy wniosek, tj. w miesiącach od stycznia do grudnia 2007r., zasada wzajemności pomiędzy Polską i Japonią nie obowiązywała chociażby co do części tego okresu. Z pism tych można jedynie wywnioskować, że w 2001 r. i 2002 r. zasada wzajemności obowiązywała, z kolei w drugiej połowie 2007 r. pojawiły się w tej kwestii wątpliwości. Z pisma Ministerstwa Finansów z 25 lipca 2007r. wynika, iż w tym zakresie prowadzona była korespondencja mająca na celu aktualizację spełnienia zasady wzajemności, m.in. w odniesieniu do Japonii. Dopiero z pism Ministerstwa Finansów z 10 marca 2008 r. i 29 października 2008 r. można ewentualnie wywodzić, że zasada wzajemności nie obowiązuje. Jednak nadal nie ustalono konkretnej daty, od której, zasada ta w stosunkach pomiędzy Polską, a Japonią nie obowiązuje i z jakiego dokumentu to wynika. Nie można więc było z góry założyć, że zwrot podatku VAT nie przysługuje Skarżącej za wszystkie miesiące 2007 r. W konsekwencji, przyjęcie na podstawie powyższych informacji, że w okresie od stycznia do grudnia 2007 r. zasada wzajemności w stosunkach z Japonią nie obowiązywała, uznać należy za dowolne, a zatem dokonane z naruszeniem przepisów art. 121 § 1, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej, przy czym naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skutkowało bowiem odmową zwrotu podatku VAT. Sąd uznał również za zasadny zarzut Skarżącej, że opisane wyżej działania organów podatkowych obu instancji nie budzą zaufania i nie mogą być uznane za prawidłowe, gdyż sprawa zwrotu podatku VAT, w świetle § 6 ust. 2 rozporządzenia MF, powinna być rozpatrzona przez organ podatkowy I instancji w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego rozpatrzenie sprawy zwrotu podatku VAT zajęło natomiast rok i trzy miesiące. W tym okresie, choć prowadzono postępowanie wyjaśniające nie zgromadzono wystarczających dokumentów, które w sposób jasny uzasadniałyby odmowę, bądź zwrot podatku VAT Spółce. Nie można w związku z tym przyjąć, że organy podjęły wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu, uzasadnienia decyzji obu instancji nie spełniają przesłanki z art. 124 Ordynacji, który to przepis, nakazuje organom podatkowym, wyjaśnić stronie postępowania zasadność przesłanek, którymi kierowały się organy przy załatwianiu sprawy. Opieszałość organu podatkowego I instancji, niewątpliwie naruszyła także zasadę szybkości postępowania, wyrażoną w art. 125 § 1 Ordynacji. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy podatkowe, obowiązane będą ponownie zebrać i ocenić materiał dowodowy w zakresie obowiązywania zasady wzajemności pomiędzy Polską i Japonią w 2007 r. uwzględniając okoliczność, że niemożność uzyskania od Ministra Finansów konkretnych wyjaśnień, co do daty w jakiej zasada wzajemności przestała obowiązywać, nie może być interpretowana na niekorzyść Skarżącej. Z uwagi na wskazane naruszenia przepisów postępowania, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c), uchylił zaskarżoną decyzję. O zakresie w jakim decyzja nie może być wykonana, Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na mocy art. 200, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r., w sprawie wynagrodzenia za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. z dnia 3 października 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło