III SA/Wa 58/18

Dnia 6 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Q. sp. z o.o. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Q. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2014 r. postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Q. Sp. z o.o. (zwana dalej: "Skarżąca", "Spółka") pismem z dnia 6 grudnia 2017 r. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2014 r. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek Skarżąca wskazała, że w wyniku wydania zaskarżonej decyzji Spółce zostało określone zobowiązanie podatkowe w podatku VAT w wysokości [...] zł. Zobowiązanie podatkowe dotyczy rozliczeń VAT za maj 2014 r., a zatem dodatkowo obejmuje odsetki od zaległości podatkowej w kwocie ok. 120.000zł. W konsekwencji, wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z powstaniem zobowiązania podatkowego i egzekucji od Skarżącej kwoty prawie [...] zł. Mając na uwadze rozmiar działalności gospodarczej Skarżącej, kwota zobowiązania podatkowego wynikająca z zaskarżonej decyzji znacznie przekracza jej możliwości majątkowe. Wykonanie decyzji naraża Skarżącą na niebezpieczeństwo poniesienia szkody i trudnych do odwrócenia skutków w postaci utraty płynności finansowej, a co za tym idzie upadłości i finalnie likwidacji. Skarżąca zaznaczyła, iż jej sytuacja finansowa wypełnia przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi bowiem do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody Skarżącej oraz trudnych do odwrócenia skutków w postaci stanu upadłości. Skarżąca wskazała, że jej sytuacja w ostatnich latach uległa gwałtownemu pogorszeniu. W 2015 r. Skarżąca poniosła stratę w wysokości [...] zł, w 2016 r. – [...] zł, a w 2017 r. – [...] zł Wynika to w szczególności z faktu prowadzenia sporów z organami podatkowymi (również za okres: czerwiec – październik 2014 r. oraz listopad 2014 r. - marzec 2015 r.) paraliżujących działalność Skarżącej. Wniosek Skarżącej nie ma na celu uniknięcia spłaty należności budżetu państwa, a jedynie wstrzymanie wykonania spornej decyzji do czasu jej prawomocności. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego uniemożliwi Skarżącej regulowanie jej bieżących zobowiązań, w szczególności z tytułu pożyczek, wynoszących na dzień składania skargi [...] zł. Mając na względzie powyższe, wykonanie zaskarżonej i spornej decyzji uniemożliwi Skarżącej regulowanie powyższych zobowiązań i spowoduje ich natychmiastową wymagalność, a to skutkować będzie stanem upadłości Skarżącej i zakończeniem przez nią działalności gospodarczej. Skarżąca jest spółką stanowiącą rodzinną działalność gospodarczą. W konsekwencji, jest ona jedynym źródłem utrzymania dla wspólników oraz ich rodzin. Wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi nie tylko do zaprzestania działalności przez samą Skarżącą, ale również istotnie wpłynie na majątkową sytuację osób, dla których dochody z jej działalności są zasadniczym źródłem utrzymania. Skarżąca stanowi źródło utrzymania nie tylko jej wspólników, ale również osób w niej zatrudnionych. Zaprzestanie działalności gospodarczej przez Skarżącą na skutek utraty płynności finansowej wiązałoby się również z utratą pracy przez zatrudnionych w niej pracowników. Wysoce prawdopodobna upadłość Skarżącej, pociągająca za sobą zwolnienie zatrudnionych pracowników zdaniem Skarżącej wypełnia, wobec tego przesłankę trudnych do odwrócenia skutków z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nawet jeśli wskutek uwzględnienia przez Sąd skargi zaskarżona decyzja zostanie uchylona, a wynikające z niej kwoty zobowiązania podatkowego wyegzekwowanego od Skarżącej zostaną jej zwrócone, przywrócenie działalności gospodarczej Skarżącej i ponowne zatrudnienie zwolnionych wcześniej kluczowych pracowników będzie niemożliwe. Do wniosku załączono szereg dokumentów m.in.: sprawozdania finansowe za 2015 i 2016 r., rachunek zysków i strat za 2017 r. W piśmie z dnia 1 lutego 2018 r. Skarżąca wskazała na okoliczność prowadzenia wobec niej postępowania egzekucyjnego, które może skutkować upadłością Spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04 i z 9 marca 2005 r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że wniosek Skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Z przedłożonych przez Skarżącą dokumentów finansowych wynika, że w 2016r. odniosła ona łączy przychód w kwocie [...] zł, w tym ze sprzedaży w wysokości [...] zł (według sprawozdania finansowego za 2016 r., k.49), zaś w 2017 r. – [...] zł (rachunek zysków i strat, k. 61). Nie posiada udziałów, akcji, ani papierów wartościowych. Jednocześnie posiada zobowiązania długoterminowe w kwocie ponad [...] zł (bilans za 2016 r., k.51), a jej zobowiązania wobec Skarbu Państwa wynoszą łącznie wraz z odsetkami [...] zł (tytuły wykonawcze, k. 124-125). Z powyższego zestawienia wynika zatem, że zadłużenie Spółki wielokrotnie przewyższa jej możliwości finansowe. Następnie należy zauważyć, że Spółka co prawda posiada majątek trwały o znacznej wartości, ale w znakomitej części składają się nań nieruchomości oraz środki trwałe w budowie. Specyfika tych składników majątkowych powoduje, że po pierwsze są one trudno zbywalne (nieruchomości), a ich sprzedaż (czy to przez skarżącą, czy też w trybie egzekucji administracyjnej) w celu pozyskania środków na zaspokojenie należności wynikających z zaskarżonej decyzji wiązać się będzie z nieodwołalną ich utratą, po drugie zaś przerwanie inwestycji przed jej ukończeniem nie spowoduje odzyskania środków już zainwestowanych, a może doprowadzić do utraty źródła potencjalnych przyszłych przychodów. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż kondycja finansowa Spółki została poddana ocenie NSA, który w postanowieniu z dnia 8 czerwca 2017 r. sygn. akt I FZ 110/17 stwierdził, że Spółka nie dysponuje majątkiem, którego wielkość mogłyby pozwolić na spłatę wynikającej z decyzji organu podatkowego należności bez uszczerbku dla interesów ekonomicznych, a nawet bytu gospodarczego Skarżącej. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.