III SA/Wa 581/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA Jakub Pinkowski (spr.), Asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2005 r. sprawy ze skargi W. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 roku Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił W. G. , zwanemu dalej Skarżącym, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2004 roku o nr [...], na mocy której organ ten odmówił – po wznowieniu postępowania - uchylenia decyzji Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2003 roku o nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego położonego w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W.z dnia [...] sierpnia 2004 roku, zawierająca prawidłowe pouczenie o terminie wniesienia odwołania, została doręczona Skarżącemu w dniu [...] sierpnia 2004 roku. Oznacza to, że termin do złożenia środka odwoławczego upłynął, zgodnie z art. 223 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005r. Nr 8, poz. 60, dalej Op), w dniu [...] września 2004 roku. Tymczasem Skarżący złożył swoje odwołanie w kancelarii Izby Skarbowej w dniu [...] września 2004 roku. Jak podkreślił Dyrektor Izby Skarbowej, nie zawierało ono wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Wniosek wraz z odwołaniem złożony został do organu podatkowego dopiero w dniu [...] listopada 2004 roku. Jako przyczynę niedochowania terminu do złożenia odwołania Skarżący podał zaburzenia koncentracji i stosowanie silnych leków psychotropowych. Tymczasem, podniósł organ podatkowy, zgodnie z art. 162 Op, warunkiem przywrócenia terminu do wykonania określonej czynności jest wniesienie prośby o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu z jednoczesnym dopełnieniem tej czynności, jeżeli tylko zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia z dnia [...] grudnia 2004 roku i zasądzenie kosztów postępowania, i wskazał, że właśnie w jego przypadku przesłanka braku winy jest całkowicie – z uwagi na chorobę psychiczną – spełniona. Jego zdaniem organ podatkowy błędnie przyjął, że brak winy miałby u niego, osoby chorej od 2001 roku, miejsce jedynie w przypadku, gdyby nastąpiło pogorszenie jego stanu zdrowia. Stało się tak, ponieważ organ "utożsamia permanentny stan choroby psychicznej ze stanem pozwalającym normalnie funkcjonować". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, powtarzając co do zasady argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie wskazał, iż w niniejszej sprawie przyczyną uchybienia terminowi był stan zdrowia Skarżącego, który – zgodnie z przedłożonym zaświadczeniem lekarski z dnia [...] listopada 2004 roku – jest objęty leczeniem od 2001 roku, a zatem przyczyna uchybienia terminowi nie ustała, co więcej istniała cały czas w trakcie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 roku. Na rozprawie pełnomocnik Skarżącego wyjaśniła, że jest on chory od 1978 roku, a jego choroba przebiega w fazach, które w różny sposób oddziałują na jego życie. Uchybienie terminu związane było z tą fazą, podczas której Skarżący odczuwa stany depresyjne. Po stanach tych następują okresy, w których nie występują objawy choroby. W takim właśnie czasie złożony został wniosek z dnia [...] listopada 2004 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej ppsa), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w tym zakresie należy stwierdzić, że odpowiada ono prawu. Zgodnie z art. 162 § 1 Op w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zainteresowany powinien wnieść (art. 162 § 2 Op) podanie o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni licząc od dnia ustania przyczyny jego uchybienia, dopełniając jednocześnie czynności, dla której ten termin był określony. Ważne jest, iż art. 162 § 3 Op wyraźnie stanowi, że nie jest dopuszczalne przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2, tj. podania o przywrócenie terminu. Wreszcie, zgodnie z 162 § 4 Op, przepisy powyższe stosuje się do terminów procesowych. W świetle postanowień zawartych w art. 162 Op uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni, licząc od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym wypadku wniesienie odwołania); strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W badanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Skarżący wniósł odwołanie w dniu [...] września 2004 roku, mimo iż termin do złożenia środka odwoławczego upłynął, zgodnie z art. 223 § 1 Op, w dniu [...] września 2004 roku. Skarżący w każdym razie tego nie kwestionował ani w skardze, ani na rozprawie. Skarżący podważa natomiast zasadność uznania przez organ podatkowy, że nie uprawdopodobnił on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jak podkreśla się w orzecznictwie (por. np. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996r., str. 295) oraz orzecznictwie (por. np. wyroki NSA: z 14 stycznia 2000r. w/s I SA/Gd 794/99 - Lex nr 40381; z 2 lutego 2000r. w/s SA/Sz 2125/98 - Lex nr 39797; z 19 września 2000r. w/s I SA 1072/00 - Lex nr 55307) samo wniesienie prośby przez zainteresowanego nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej, koniecznym jest bowiem także uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, powódź, pożar albo nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Podkreśla się, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 stycznia 1972 r. sygn. akt II CRN 448/71 (OSP i KA 1972/7-8/144) jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2000 roku w/s V SA 2320/01 (Lex nr 109300) z treści samego przepisu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Skarżący niestety tego nie uczynił. Jego odwołanie złożone w kancelarii Izby Skarbowej w dniu [...] września 2004 roku nie zawierało wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Wniosek ten wraz z odwołaniem Skarżący złożył do organu podatkowego dopiero w dniu [...] listopada 2004 roku, tj. po doręczeniu mu postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2004 roku o nr [...], stwierdzającego, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminu. W tych warunkach trudno nie zauważyć, że skoro w dniu [...] września 2004 roku nie istniały przyczyny uniemożliwiające wniesienie odwołania, bowiem w tym dniu odwołanie zostało złożone, to również nie istniały przyczyny nie do przezwyciężenia, które uniemożliwiałyby Skarżącemu złożenie w tym samym dniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołań - stosownie do wymogu art. 162 § 2 Op. W każdym razie Skarżący w żaden sposób, ani występując z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu [...] listopada 2004 roku, ani w toku postępowania sądowo-administracyjnego, nie wykazał, że jego choroba, nie będąc przeszkodą do złożenia odwołania, stanowić mogła przesłankę determinującą niezłożenie wniosku o przywrócenie terminu. Co więcej, zdaniem Sądu, jeśli wziąć pod uwagę, że choroba na którą cierpi Skarżący, niezależnie, czy od 1978 roku, jak wskazał jego pełnomocnik na rozprawie, czy od 2001 roku, jak sam podnosił w skardze, nie stanowiła przeszkody w bieżącym prowadzeniu działalności gospodarczej oraz występowaniu w postępowaniu podatkowym, to jednocześnie nie mogła być nagłą chorobą, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W tych warunkach Dyrektor Izby Skarbowej w W.słusznie przyjął, że Skarżący, powołując się na te chorobę, nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Dodatkowo przypomnieć należy, że zgodnie z art. 162 § 3 Op nie jest dopuszczalne przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2, tj. podania o przywrócenie terminu. Jeżeli przyjąć, że Skarżący składając w dniu [...] września 2004 roku odwołanie od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia z dnia [...] sierpnia 2004 roku, mógł i powinien był złożyć wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, to termin do dokonania tej czynności upłynął [...] września 2004 roku. Dyrektor Izby Skarbowej w W. zatem nie mógł uwzględnić jego wniosku w tej kwestii z dnia [...] listopada 2004 roku. 7-dniowy termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu jest terminem prekluzyjnym i nie podlega przywróceniu – na co wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lutego 2001 roku w/s III SA 551/00 (Lex nr 47458) – tym samym zatem uchybienie tegoż terminu musiało skutkować oddaleniem wniosku o przywrócenie terminu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o przepisy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - orzekł jak w sentencji wyroku.