III SA/Wa 586/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (spr.), Protokolant Marcin Bącal, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2005 r. sprawy ze skargi B. S., T. Z. , Zakład Stolarski s. c. na decyzję Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na PFRON. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Ministra Polityki Społecznej na rzecz skarżących kwotę [...] zł ([...] złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] listopada 2002r. Zakład Stolarski s.c. S. B., Z. T. wnieśli o umorzenie nieuregulowanych zobowiązań na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych : za rok 1999 – w kwocie [...],zł., za rok 2000 – w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu wskazano, na trudną sytuację finansową firmy, która w ostatnim okresie działalności przynosiła straty i w końcowym efekcie została zlikwidowana z dniem 31 grudnia 2000r. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2004r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił umorzenia należnych wpłat na PFRON w kwocie [...] zł., za okres od stycznia 1999r. do sierpnia 1999r., od października 1999r. do maja 2000r. W ocenie organu okoliczność, iż z powodu trudnej sytuacji finansowej spółka została zlikwidowana, nie może stanowić podstawy do pozytywnego rozpatrzenia wniosku poprzez umorzenie należnych wpłat w związku z art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), dalej powoływanej jako " ord. pod.". Rozstrzygnięcie to, po rozpatrzeniu odwołania strony, zostało utrzymane w mocy zaskarżoną do Sądu decyzją Ministra Polityki Społecznej nr [...] z dnia [...] grudnia 2004r. Organ w oparciu o przepis art. 67§ 1 ord. pod. uznał, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki umorzenia należnych wpłat na PFRON. Powtórzona została argumentacja zawarta w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Jednocześnie ustosunkowując się do zarzutu przekroczenia dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy, stwierdzono, iż uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, ponadto strona miała możliwość złożenia skargi na bezczynność. Organ odwoławczy rozstrzygając sprawę zmuszony był wziąć pod uwagę również ważny interes publiczny - nadmierne uszczuplenie środków funduszu mogłoby doprowadzić do znacznego ograniczenia finansowania zadań w zakresie rehabilitacji i integracji osób niepełnosprawnych w społeczeństwie, w tym między innymi do ograniczenia tworzenia nowych miejsc i utrzymywania istniejących miejsc pracy dla osób niepełnosprawnych w skali całego kraju. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej, zarzucając naruszenie przepisów art. 67 § 1, art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4 oraz art. 122 ord. pod. W ocenie skarżącej organ błędnie przyjął, iż brak jest podstaw do umorzenia wnioskowanych należności. Nie dokonano analizy zgromadzonego materiału dowodowego, nie zbadano również sytuacji finansowej skarżących na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Organ podatkowy wziął pod uwagę tylko i wyłącznie interes publiczny jako przesłankę negatywną do umorzenia należności, pomijając całkowicie sytuację materialno-rodzinną skarżących. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie , podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Artykuł 184 zdanie pierwsze Konstytucji RP stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne, w zakresie określonym w ustawie, sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Na gruncie ustawowym zasada powyższa została wyrażona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Przepis § 2 przywołanego artykułu precyzuje, że kontrola administracji publicznej sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądami administracyjnymi, o których mówi Konstytucja, są – stosownie do art. 2 wyżej powołanej ustawy – Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne. Te ostatnie, w myśl art. 3 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, rozpoznają sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych w pierwszej instancji. W ramach swej właściwości wojewódzkie sądy administracyjne orzekają – na podstawie wyżej wymienionych przepisów oraz art. 1, art. 2, art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 13 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako u.p.p.s.a. – w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Właściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest uzasadniona, znajdującą się w Warszawie, siedzibą organu administracji publicznej, którego decyzja została zaskarżona (art. 13 § 2 u.p.p.s.a.). Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1c u.p.p.s.a. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję w wypadku stwierdzenia takiego naruszenia przepisów o postępowaniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia tego kryterium, należy stwierdzić, iż narusza ona przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W punkcie wyjścia stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja jak również poprzedzająca ją decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia[...] marca 2004r., zostały wydane mimo niewyjaśnienia podstawowej kwestii dotyczącej stanu faktycznego sprawy. Nie ulega wątpliwości, iż wniosek z dnia [...] listopada z 2002r., którego wniesienie spowodowało wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie o umorzenie należnych wpłat na PFRON, złożony został przeze spółkę cywilną - Zakład Stolarski s.c, S.B. , Z. T. Zauważyć należy, iż wniosek ten został podpisany jedynie przez T. Z. W jego uzasadnieniu podniesiono jednocześnie, iż prowadzona działalność gospodarcza została zlikwidowana z dniem 31 grudnia 2000r, a więc na 2 lata przed datą złożenia rzeczonego wniosku (z prezentaty kancelarii PFRON wynika, iż wniosek ten złożony został w dniu [...]listopada 2002r. ) Organ pierwszej instancji nie podejmując w tym zakresie jakichkolwiek czynności wyjaśniających, przyjmując za prawdziwe twierdzenia strony o likwidacji działalności z dniem 31 grudnia 2000r. – czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji - wydał decyzję odmawiającą umorzenia należnych wpłat, wskazując jako stronę Zakład Stolarski s.c. S. B., Z.T. W ten sam sposób postąpił organ II instancji, wydając zaskarżoną do Sądu decyzję, utrzymującą w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Tym samym stwierdzić należy, iż orzekające w sprawie organy uchybiły dyspozycji art. 122 oraz 187 § 1 ord. pod., w sposób, który mógł mieć zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy nie podjęły bowiem niezbędnych działań zmierzających do ustalenia, czy rzeczywiście prowadzona w ramach spółki cywilnej Zakład Stolarski S.B., T. Z. działalność gospodarcza została zlikwidowana z dniem 31 grudnia 2000r. Ustalenie powyższej okoliczności ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Gdyby bowiem przeprowadzone postępowanie wyjaśniające potwierdziło fakt likwidacji spółki cywilnej Zakład Stolarski s.c. S. B., T. Z., to zaskarżoną do Sądu decyzję należałoby uznać za skierowaną do osoby nie będącej stroną w sprawie, co skutkowałoby stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), powoływanej dalej " u.p.p.s.a.", w zw. z art. 247 § 1 pkt 5 ord. pod. Konsekwentnie, również decyzję Prezesa Zarządu PFRON należałoby wyeliminować z obrotu prawnego. Sąd, stosując się do rygorów określonych w art. 141 § 4 zdanie drugie u.p.p.s.a., wskazuje, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym, organ II instancji powinien dokonać jednoznacznego zbadania i ustalenia, czy prowadzona w ramach spółki cywilnej Zakład Stolarski s.c. S. B. , Z. T. działalność gospodarcza została zlikwidowana. W tym celu należy przedsięwziąć odpowiednie czynności procesowe i wykazać się stosowną inicjatywą wypełniając dyspozycję zawartą w art. 122 ord. pod. Postępowanie winno być przeprowadzone z zachowaniem dyspozycji wynikającej z art. 200 § 1 ord. pod. W związku z powyższymi ustaleniami Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 152 u.p.p.s.a. orzekł odpowiednio jak w pkt 1 i 2 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 u.p.p.s.a.