III SA/Wa 592/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-04-22

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stronie, która posiada już ustanowionego pełnomocnika z wyboru, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Stronie, która posiada już ustanowionego pełnomocnika z wyboru (adwokata), nie można przyznać prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, nawet jeśli pełnomocnik ten nie pobiera wynagrodzenia. Prawo pomocy w tym zakresie jest możliwe tylko dla strony, która nie ma żadnego profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże trudną sytuację materialną uniemożliwiającą poniesienie tych kosztów.
Stan faktyczny
Skarżąca K.K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wskazała na swoją trudną sytuację materialną jako osoba bezrobotna samotnie wychowująca córkę. Mimo posiadania mieszkania o znacznej wartości, jej dochody z zasiłku dla bezrobotnych nie pokrywały kosztów utrzymania, w tym rat kredytu hipotecznego. Skarżąca posiadała już ustanowionego pełnomocnika z wyboru.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata Skarżąca K.K. reprezentowana przez adwokata M. G. , na urzędowym formularzu PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że jest osobą bezrobotną i samotnie wychowuje córkę (ur. w [...] r.). Oświadczyła, że korzysta z pomocy społecznej w zakresie dożywiania. Wskazała, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych, bowiem kwota uzyskiwana z tytułu zasiłku dla bezrobotnych nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Skarżąca posiada mieszkanie o powierzchni 51,51 m² o wartości około 320.000 zł. Z tytułu zasiłku dla bezrobotnych uzyskuje 717,30 zł. Do kosztów miesięcznego utrzymania Skarżąca zaliczyła: ratę kredytu hipotecznego – 1.770 zł., ratę za łóżko – 30,76 zł., przedszkole – 200 zł, czynsz – 360 zł, telefon – 40 zł, TV i Internet – 55 zł, energię elektryczną – 100 zł, leki dla dziecka – 60 zł, ubrania – około 100 zł, ubezpieczenie mieszkania – 20 zł, porozumienie wynikające z postanowienia (sygn. [...] ) – 550 zł.. Do wniosku Skarżąca dołączyła decyzję Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy U. przyznającej świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup żywności w styczniu 2016 r. w wysokości 300 zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na podstawie akt sprawy oraz przeprowadzonego wywiadu środowiskowego został ustalony dochód rodziny w przeliczeniu na osobę 510,51 zł. Ponadto na wezwanie referendarza Skarżąca przedłożyła zeznanie podatkowe PIT-37, z którego wynika, że w 2015 r. Skarżąca uzyskała dochód w kwocie 68.055,64 zł. Przedłożyła również wyciągi z rachunku bankowego, na które wpływa świadczenie z urzędu pracy w kwocie 717,30 oraz kwoty 100 zł (18 grudnia 2015 r.) i 300 zł (15 lutego 2016r.) od M.K. . Pełnomocnik Skarżącej wyjaśnił natomiast, że w maju 2015 r. Skarżąca utraciła pracę. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a, prawo pomocy może zostać przyznane stronie na jej wniosek w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i 3 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w zakresie częściowym jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 246 § 3 P.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. (...). W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Okoliczności przedstawione przez Skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z nadesłanych dokumentów pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek natomiast o przyznanie prawa pomocy w zakresie przyznania adwokata został rozpoznany odmownie ponieważ Skarżąca korzysta już z usług profesjonalnego pełnomocnika z wyboru – adwokata M.G. . Adwokat M. G. złożył wprawdzie oświadczenie (k. 24), że nie pobierał i nie pobiera wynagrodzenia za prowadzenie sprawy, jednakże, stosownie do art. 246 § 3 P.p.s.a. nie jest możliwe ustanowienie pełnomocnika na zasadzie prawa pomocy stronie, która ma pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Odnośnie natomiast wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazać trzeba, że Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. W maju 2015 r. utraciła pracę i obecnie jest osobą bezrobotną. Utrzymuje siebie i córkę z zasiłku dla bezrobotnych oraz zasiłków otrzymywanych w ramach pomocy społecznej. W ocenie starszego referendarza sądowego Skarżąca obecnie nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych należnych w sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 246 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło