III SA/Wa 593/13

Dnia 18 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności z drugim członkiem zarządu za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za wrzesień, październik, listopad, grudzień 2010r. postanawia zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych Skarżący – D.S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności z drugim członkiem zarządu za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za wrzesień, październik, listopad, grudzień 2010r. Wraz ze skargą Skarżący złożył, na urzędowym formularzu PPF, wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W osnowie wniosku podniósł, że inwestor nie zapłacił jego firmie za roboty budowlane około 2.000.000 zł. Z tego powodu Skarżący popadł w bardzo ciężką sytuację materialną. Jego firma zawiesiła działalność, a cały majątek zajął komornik. Za zaległość firmy Skarżący został ukarany grzywną, którą spłaca po 500 zł miesięcznie. Stałe dochody Skarżącego wynoszą około 1.600 zł brutto. Troje uczących się dzieci Skarżącego jest na utrzymaniu żony, z którą Skarżący ma rozdzielność majątkową. Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada majątku, innych poza wskazanym przez niego, kont bankowych, ani oszczędności. Skarżący przedstawił zeznanie podatkowe PIT-36L za 2010r., z którego wynikało, iż w 2010r. uzyskał, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, dochód w wysokości 11.826,70zł, zeznanie podatkowe PIT-36L za 2011r. z którego wynikało, że w 2011r. z ww. tytułu poniósł stratę w wysokości 40.379,22 zł oraz zeznanie podatkowe PIT-37 za 2011r., z którego wynikało, że w 2011r. uzyskał, z tytułu wynagrodzenia za pracę, dochód w wysokości 43.559,34 zł. Skarżący przedstawił również zestawienie przychodów i kosztów firmy P.H.U. [...] za 2012r., wyciągi z rachunku bankowego, harmonogram spłat rat kredytu oraz umowę o ustanowieniu rozdzielności majątkowej. Wyjaśnił, że działalność gospodarcza ogranicza się do internetowej wyprzedaży towaru pozostałego po zlikwidowanym sklepie. Wskazał, że ponosi miesięczne wydatki z tytułu czynszu w wysokości 400 zł, zakupu leków w wysokości 100 zł, energii elektrycznej w wysokości 700zł miesięcznie. Skarżący pomaga, w miarę możliwości, w utrzymaniu trojga uczących się dzieci, przeznaczając na to około 2.000 zł. Skarżący oświadczył, że spłaca dwa kredyty bankowe, a raty wynoszą 1.200 zł i 430 zł miesięcznie. Referendarz sądowy WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 10 czerwca 2013r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie Skarżący podniósł, że w powyższym postanowieniu referendarza sądowego wpływy na konto niezasadnie zostały potraktowane jako dochód. Według Skarżącego w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej, nawet w tak obecnie ograniczonym stopniu jak jego, wpływy nie równają się dochodom z uwagi na określone koszty ponoszone przez prowadzącego. W przypadku Skarżącego są to koszty około 600 zł miesięcznie i jednorazowo ponad 700 zł za obsługę księgową. Ponadto prowadząc sprzedaż internetową kupujący ma prawo zwrotu towaru bez podania przyczyny i takie sytuacje są dość częste. Także administrator strony pobiera określoną prowizję za sprzedany towar. Wydatki za styczeń, luty, marzec 2013 r. wyniosły po zsumowaniu około 1900 zł. Według Skarżącego likwidacja nierentownego sklepu spowodowała, że pozostały niezapłacone faktury za towar i czynsz , które Skarżący stara się regulować. Kwota zapłacona za styczeń, luty, marzec 2013 r. to 2.000 zł. Ponadto znaczną część wpływów na konto bankowe Skarżącego stanowiły wpłaty gotówkowe, na które składało się wynagrodzenie ze stosunku pracy otrzymywane w gotówce i dodatkowo pomoc finansowa jego żony. Zdaniem Skarżącego brak mu jakichkolwiek nadwyżek finansowych. Poza dniami wpłat gotówkowych, stan konta nigdy nie przekraczał kwot kilkuset złotowych, a wydatki to absolutne niezbędne minimum. Skarżący oświadczył także, iż pracodawca od kwietnia nie wypłaca mu wynagrodzenia, a Urząd Skarbowy wszczął wobec Skarżącego postępowanie egzekucyjne. Do sprzeciwu dołączono historię rachunku bankowego Skarżącego za styczeń, luty, marzec 2013 r., z której wynika, iż w dniu jej wygenerowania, 30 czerwca 2013r., saldo wynosiło 392,53 zł, a także wezwania do zapłaty oraz zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. WSA w Warszawie zarządzeniem z dnia 18 lipca 2013r. określił wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., zwana dalej "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Sąd przyznaje osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zdaniem Sądu wykładnia systemowa prowadzi do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (por. w J. P. Tarno, Prawo ..., s. 320). W myśl art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą bowiem koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Skarżący złożył wniosek o przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. o zwolnienie z kosztów sądowych. Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis sądowy od skargi w wysokości 500 zł. Na Skarżącym ciąży ponadto obowiązek uiszczenia wpisu w innej, zawisłej przed tutejszym Sądem, sprawie o sygn. akt III SA/Wa 592/13 – również w kwocie 500 zł. Z przedstawionego w toku postępowania w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy formularza PPF oraz z przedłożonych dokumentów i złożonych oświadczeń wynika, że sytuacja majątkowa Skarżącego jest zła. Skarżący uzyskuje stałe miesięczne dochody w kwocie 1.600 zł brutto, natomiast miesięczne wydatki Skarżącego kształtują się na poziomie około 3.000 zł, przy czym kwota ta nie uwzględnia wydatków np. na żywność i odzież. Pozostałe dochody Skarżącego, wynikające z likwidacji sklepu internetowego, są nieregularne. Skarżący opłaca przy tym należności za niezapłacone faktury za towar i czynsz. Skarżący pomaga również w utrzymaniu dzieci, płacąc w miarę swoich możliwości kwotę 2.000 zł. Na dzień 30 czerwca 2013r. na rachunku bankowym Skarżącego znajdowała się kwota 392,53 zł, a innych oszczędności, według oświadczenia, Skarżący nie posiada. Oceniając sytuację majątkową Skarżącego Sąd stwierdza, że powyższe okoliczności uzasadniają przyznanie Skarżącemu prawa pomocy we zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zdaniem Sądu Skarżący nie jest bowiem w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co wypełnia przesłanki do pozytywnego rozpoznania jego wniosku. Podyktowane jest to przede wszystkim koniecznością realizacji, gwarantowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, prawa do sądu. Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 243, art. 245 § 3 i § 4, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 259 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.