III SA/Wa 596/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-18

Skład orzekający: Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W sytuacji, gdy środki pozostające do dyspozycji strony w całości zostały wydatkowane na utrzymanie rodziny, a kwota wymagalnych kosztów sądowych oraz wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika jest nieproporcjonalnie wysoka w stosunku do jej dochodów, wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając przedstawione informacje za niewystarczające. Strona wniosła sprzeciw, przedstawiając szczegółowe wyjaśnienia dotyczące swojej trudnej sytuacji finansowej, w tym samotnego wychowywania dwóch synów i braku majątku. Sąd ocenił, że dochody strony w całości zostały wydatkowane na utrzymanie rodziny, a kwota kosztów sądowych i wynagrodzenia pełnomocnika jest dla niej nieosiągalna.
Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia w sprawie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 18 września 2013 r. wniosku A. E. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi A. E. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie A. E. (dalej jako "Skarżący") zwrócił się o ustanowienie radcy prawnego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz, w którym zaznaczył, że domaga się również zwolnienia od kosztów sądowych. Podał, że zawiesił działalność gospodarczą. Od kilku miesięcy poszukuje stałej pracy. Dochody uzyskiwane z prac dorywczych wynoszą ok. 1.000 zł i jest to jedyne źródło utrzymania. Skarżący wychowuje samotnie dwóch synów. Nie posiada żadnego majątku. Skarżący wyjaśnił, że nie posiada kopii zeznania podatkowego za 2012 r. Przedstawił natomiast dowód nadania tego zeznania oraz upomnienie w sprawie zapłaty podatku. W 2013 r. dochód Skarżącego z prac dorywczych wyniósł 6.000 zł i w całości został wydatkowany na utrzymanie rodziny. Dochody za ostatnie 3 miesiące wyniosły 3.700 zł i tyle też wyniosły wydatki (opłata za przedszkole 1.200 zł, żywność 1.000 zł, odzież letnia 700 zł, opłata za energię elektryczną 380 zł, leki 120 zł, opłata za "L." 300 zł. Skarżący nie posiada rachunku bankowego. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2013 r. odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uznał, że informacje przedstawione przez Skarżącego są niewystarczające do wydania korzystnego dlań rozstrzygnięcia. Informacje te nie przedstawiają bowiem całościowego obrazu sytuacji finansowej Skarżącego. Skarżący od powyższego postanowienia wniósł sprzeciw. Wskazał, że ma odcięty opływ gazu z uwagi na nieopłacone rachunki, woda jest pobierana z ujęcia własnego, co nie pociąga za sobą ponoszenia kosztów, czynsz nie jest ponoszony (Skarżący zamieszkuje na terenie nieruchomości będącej niegdyś jego własnością, a obecnie stanowiącej przedmiot postępowania sądowego cywilnego i karnego ze skarżącym w roli pokrzywdzonego wobec sfałszowania podpisu skarżącego na umowie sprzedaży tej nieruchomości), edukacja dzieci co do kosztów została opisana we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z uwagi na okres wskazany na złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (7 dni), Skarżący nie był w stanie zwrócić się do organu podatkowego o doręczenie kopii zeznania podatkowego i je otrzymać. W takim stanie rzeczy Skarżący wniósł o zwrócenie się przez Sąd do Urzędu Skarbowego W. z żądaniem przesłania ww. zeznania, którego treść w pełni potwierdzi dane przekazane przez skarżącego. Skarżący podkreślił, że nie prowadzi działalności gospodarczej. W jego ocenie szczególnie nietrafiony jest argument referendarza sądowego, co do jego stanu majątkowego. Wyjaśnił, że przeprowadzony na Skarżącym zabieg operacyjny w S., był finansowany przez fundację charytatywną, co dla Skarżącego, który długo starał się o uzyskanie tego finansowania jest zarzutem wyjątkowo nietaktownym. Skarżącemu przyznano już wcześniej prawo pomocy w zakresie zwolnieniu z opłaty sądowej. Postawił więc pytanie retoryczne, w jaki sposób można uznać, że nie może on ponieść kosztu tej opłaty a będzie w stanie opłacić koszt sporządzenia skargi kasacyjnej, który jest nieporównywalnie większy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Skarżący w niniejszej sprawie ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając – z punktu widzenia powyższej przesłanki - sytuację finansową Skarżącego uznać należy, iż jego wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Z przedstawionych przez Skarżącego informacji wynika, że w 2013 r. dochód Skarżącego z prac dorywczych wyniósł 6.000 zł i w całości został wydatkowany na utrzymanie rodziny. Dochody za ostatnie 3 miesiące wyniosły 3.700 zł i tyle też wyniosły wydatki (opłata za przedszkole 1.200 zł, żywność 1.000 zł, odzież letnia 700 zł, opłata za energię elektryczną 380 zł, leki 120 zł, opłata za "L." 300 zł. Skarżący nie posiada rachunku bankowego. Sąd wziął pod uwagę, że środki pozostające do dyspozycji Skarżącego (3.700 zł za ostatnie 3 miesiące) w całości zostały wydatkowane na utrzymanie rodziny. Zestawienie tej kwoty z kwotą wymagalnych kosztów sądowych (wpis od skargi kasacyjnej 100 zł) oraz kwotą wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika (stawka minimalna w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji 240 zł) pozwala stwierdzić, że Skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 p.p.s.a. stwierdza, że zasadne jest zatem przyznanie Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia w sprawie radcy prawnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło