III SA/Wa 613/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-22
Skład orzekający: Krystyna Kleiber, Jolanta Sokołowska, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, może jednocześnie zakwestionować część rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji dotyczącą określenia kwoty nadwyżki do rozliczenia w następnym okresie rozliczeniowym, co prowadzi do sprzeczności między sentencją a uzasadnieniem decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez Dyrektora Izby Celnej, przy jednoczesnym zakwestionowaniu części rozstrzygnięcia dotyczącej nadwyżki do rozliczenia, stanowi naruszenie wymogów uzasadnienia decyzji (art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 O.p.) w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta sprzeczność uniemożliwia ocenę zarzutu naruszenia art. 234 O.p. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za październik 2006 r. z tytułu sprzedaży samochodu osobowego przed jego pierwszą rejestracją w kraju. Organ pierwszej instancji określił zobowiązanie, które następnie zostało uchylone przez Dyrektora Izby Celnej i przekazane do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu Naczelnik Urzędu Celnego określił zobowiązanie w wyższej kwocie. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jednakże w uzasadnieniu zakwestionował część rozstrzygnięcia dotyczącą nadwyżki do rozliczenia. Skarżący zarzucił naruszenie szeregu przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku akcyzowym, w tym sprzeczność decyzji organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz orzekł, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz G. K. kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2012 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za październik 2006 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz G. K. kwotę 757 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Izby Celnej w W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia
2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika
Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], którą określono G. K. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą A K (zwany dalej
jako "Skarżący") zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za październik
2006 r. w wysokości 3.543,00 zł z tytułu sprzedaży samochodu osobowego przed
jego pierwszą rejestracją w kraju. Decyzje te zapadły w następującym stanie
faktycznym.
Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r. wszczął
postępowanie podatkowe wobec Skarżącego w przedmiocie sprzedaży pojazdów
przed pierwszą rejestracją w kraju, w okresach rozliczeniowych od stycznia 2005 r.
do grudnia 2007 r.
Organ pierwszej instancji, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego
decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w
podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży samochodu osobowego marki Volvo V70 o nr
VIN W1SW53K212062689 przed jego pierwszą rejestracją w kraju okres
rozliczeniowy październik 2006 r. w wysokości 1.552,00 zł, wraz z odsetkami za
zwłokę. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, iż z materiałów zgromadzonych w sprawie
wynikało m.in., że Skarżący w miesiącu październik 2006 r. dokonał sprzedaży ww.
samochodu osobowego przed jego pierwszą rejestracją na terytorium kraju oraz nie
złożył z tego tytułu deklaracji podatkowej.
Skarżący, pismem z dnia 7 września 2009 r. wniósł odwołanie od decyzji
Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2009 r., wnosząc o połączenie
wszczętych wobec niego postępowań do wspólnego rozpoznania, stwierdzenie
nadpłaty w podatku akcyzowym oraz zwrot nadpłaconego podatku akcyzowego
łącznie z należnym oprocentowaniem od dnia zapłaty tego podatku do dnia zwrotu
tych kwot na jego konto, a także o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i
ponowne rozpatrzenie sprawy w oparciu o cały materiał, w tym dokumenty zapłaty
podatku przy imporcie lub zakupie, a będących w posiadaniu Urzędu Celnego.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. uchylił w całości
decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia
przez ten organ.
W uzasadnieniu wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik
Urzędu Celnego powinien przeprowadzić postępowanie z zastosowaniem
prawnowspólnotowej wykładni prawa krajowego. Organ pierwszej instancji powinien
zatem ustalić wartość rynkową podobnego samochodu używanego w Polsce i kwotę
rezydualnego podatku zawartego w jego cenie, tak aby móc ustalić podatek
akcyzowy należny od samochodu sprzedanego przed pierwszą rejestracją na
terytorium kraju. Organ odwoławczy wskazał, że ze względu na funkcję gwarancyjną
przepisu art. 90 TWE, zgodnie z którym niedopuszczalne jest nakładanie wyższych
podatków od tych nakładanych na podobne produkty krajowe oraz sposób ustalania
podatku akcyzowego od samochodów używanych, który obowiązuje w kraju, a
którego punktem wyjścia jest zadeklarowana cena pojazdu, podstawą wyliczenia
należnego podatku akcyzowego powinna być cena transakcyjna pojazdu. Dyrektor
Izby Celnej stwierdził również, że jedynie górną granicę tego podatku powinna
stanowić kwota podatku akcyzowego zawarta w wartości rynkowej podobnych
pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w Polsce, czyli rezydualny
podatek akcyzowy. Podkreślił, że organ pierwszej instancji powinien ustalić, biorąc
pod uwagę § 7 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia
stawek podatku akcyzowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 87, poz. 825, dalej jako
"rozporządzenie z dnia 22 kwietnia 2004 r.") - w brzmieniu obowiązującym w dacie
sprzedaży przedmiotowych samochodów osobowych, czy obliczona w sposób
prawidłowy kwota podatku nie przewyższa rezydualnej wartości podatku akcyzowego
zawartego w cenie podobnych samochodów zarejestrowanych na terytorium kraju.
Organ odwoławczy wskazał ponadto na treść art. 79 ustawy z dnia 23 stycznia
2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 29, poz. 257, dalej jako "u.p.a."),
zgodnie z którym podatnik ma prawo do obniżenia kwoty akcyzy o kwotę akcyzy
zapłaconą przy nabyciu wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych, związaną ze
sprzedażą opodatkowaną lub zapłaconą od importu. Podkreślił, że nie można było
odmówić Skarżącemu skorzystania z tego prawa z powodu niezłożenia przez niego,
w trakcie prowadzonego postępowania przez organ pierwszej instancji wniosku
o obniżenie, ponieważ przepis art. 79 u.p.a. nie przewiduje żadnych ograniczeń.
Naczelnik Urzędu Celnego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia
[...] marca 2011 r. określił Skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku
akcyzowym za październik 2006 r. z tytułu sprzedaży przedmiotowego samochodu
osobowego, przed jego pierwszą rejestracją w kraju w kwocie 3.543 zł.
Po obniżeniu, na mocy art. 79 u.p.a., przedmiotowej kwoty o kwotę akcyzy
zapłaconą z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego organ
pierwszej instancji ustalił kwotę należną do zapłaty w wysokości 0.00 zł oraz kwotę
nadwyżki do rozliczenia w następnym okresie rozliczeniowym w wysokości 2.538 zł.
W uzasadnieniu stwierdził, że Skarżący mimo ciążącego na nim obowiązku
nie złożył deklaracji dla podatku akcyzowego oraz nie obliczył i nie zapłacił akcyzy od
transakcji sprzedaży samochodów osobowych przed pierwszą rejestracją na
terytorium kraju za październik 2006 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji organu pierwszej instancji Skarżący
zarzucił wydanej decyzji naruszenie art. 139 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks
postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej jako
"k.p.a "), art. 234 i art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
(Dz. U Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako "O.p.") oraz art. 10 ust. 1 u.p.a.
Skarżący wniósł o uwzględnienie faktycznych cen transakcyjnych będących
podstawą obowiązku w podatku akcyzowym, a także o uchylenie decyzji i zwrot
nadpłaty. Wskazał, że decyzja powinna być wydana w trybie art. 226 O.p. Zauważył
ponadto, że w niektórych z zaskarżonych przez niego decyzji znalazło się
stwierdzenie "stwierdzić kwotę należną do zapłaty w wysokości". W związku z tym
wniósł o zmianę decyzji poprzez zmianę stwierdzenia na sformułowanie: "Kwotę
naliczonej akcyzy rozliczyć w ramach całkowitego rozliczenia obowiązku
akcyzowego zgodnie z Deklaracjami AKC".
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. utrzymał w mocy
decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przytoczył przepisy będące
podstawą rozstrzygnięcia dla zawisłego w sprawie sporu tj. art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 1
ust. 3 pkt 1 u.p.a. i stwierdził, opierając się ponadto na przepisach ustawy z dnia 23
kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej jako
"k.c."), że to komisant, jako podmiot dokonujący w ramach zawartej umowy komisu
sprzedaży samochodu osobowego jest podatnikiem podatku akcyzowego w
rozumieniu art. 80 ust. 2 pkt 1 u.p.a. Organ odwoławczy przytoczył także treść art. 10
ust. 1 pkt 1, art. 75 ust. 3 u.p.a. i § 2 ust. 1, § 7 ust. 2 i ust. 3, a także wskazał na
wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 17 lipca 2008 w sprawie
C-426/07.
Dyrektor Izby Celnej dokonał następnie ponownych wyliczeń dotyczących
należnego w sprawie podatku akcyzowego i odnosząc się do zarzutów
podniesionych przez Skarżącego w odwołaniu zauważył, że podatek akcyzowy
uregulowany w u.p.a. jest częścią ogólnego, wewnętrznego systemu opodatkowania
towarów i w związku z tym należy go poddawać ocenie z uwzględnieniem art. 90
TWE. Co następuje za tym, w ocenie organu odwoławczego Naczelnik Urzędu
Celnego dokonał prawidłowej wykładni powołanych przepisów prawa krajowego i
przy wykładni tych przepisów uwzględnił treść art. 90 TWE.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej organ pierwszej instancji prawidłowo przyjął,
że za podstawę opodatkowania do obliczenia wartości podatku rezydualnego należy
przyjąć cenę rynkową podobnego pojazdu na rynku krajowym, a nie cenę zakupu
pojazdu, która została zapłacona w nabyciu wewnątrzwspólnotowym. Organ
odwoławczy podkreślił także, iż organy podatkowe obu instancji nie określały w
niniejszej sprawie podstawy opodatkowania, gdyż ta została przyjęta z faktury VAT,
jak również nie dokonywały wyceny wartości przedmiotowego samochodu, a jedynie
ustaliły średnią wartość rynkową podobnych pojazdów, posługując się narzędziami
umożliwiającymi zobiektywizowane ustalenie jego wartości w oparciu o takie kryteria
jak: marka samochodu, rok produkcji, pojemność skokowa silnika, moc silnika,
miesiąc pierwszej rejestracji za granicą, przebieg, stan pojazdu. Z uwagi na to
Dyrektor Izby Celnej uznał zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 1 u.p.a. za
bezpodstawny.
Dyrektor Izby Celnej przytoczył ponadto treść art. 79 § 1 O.p. - dotyczącego
postępowania w sprawie nadpłaty i wskazał, że w przedmiotowej sprawie złożony
wniosek nie wszczynał postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku
akcyzowego, gdyż został złożony w czasie trwania postępowania podatkowego.
Wskazał także, iż w przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowanie art. 75 § 1
O.p., gdyż brak było możliwości - w trybie przepisów O.p. dotyczących nadpłaty - do
wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty.
W konkluzji Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ
pierwszej instancji działał na podstawie przepisów prawa.
Na koniec Dyrektor Izby Celnej powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 listopada 2008r. sygn. akt I SA/Po 981/08
stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia kwoty
nadwyżki do rozliczenia w następnym okresie rozliczeniowym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na
powyższą decyzję organu odwoławczego Skarżący wniósł o jej uchylenie oraz o
zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 72 - 80 O.p. - decyzja utrzymuje w mocy postanowienie organu I instancji,
ale decyzja pomija milczeniem stwierdzoną nadpłatę, zaś decyzja organu I instancji
stwierdza powstanie nadpłaty w podatku akcyzowym i przeniesienie nadwyżki w
kwocie 2,538,- zł na następne okresy rozliczeniowe,
2) art. 22 pkt 3 i 4 u.p.a. - albowiem skarżona decyzja odmawia stwierdzenia
powstałej nadpłaty, co nakazuje ten przepis,
3) art. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym -
albowiem w rozstrzygnięciu jak pojawia się kwota nadpłaty, organ odmawia jej
stwierdzenia i zwrotu,
4) zastosowania do wyliczenia akcyzy należnej stawek i zasady określania tej
stawki, które uznane zostały przez TSUE za niezgodne z przepisami europejskimi.
5) art. 212 O.p. - albowiem zaskarżona decyzja jest sprzeczna z decyzją tego
samego organu, wydanego w tym samym postępowaniu w dniu 16 sierpnia 2010 r.,
6) art. 215 § 1 O.p. - albowiem organ na żądanie strony nie chciał sprostować
oczywistych błędów rachunkowych,
7) art. 212 i art. 234 O.p. - albowiem zaskarżona decyzja jest sprzeczna z
poprzednią decyzją tego samego organu, w tej samej sprawie, a na dodatek została
wydana na niekorzyść Skarżącego,
8) art. 120, art. 121, art. 122, art. 125 O.p. - albowiem rozstrzygnięcia w decyzji
są oparte na uznaniowości, a nie przepisach prawa,
9) art. 139 § 1 i 3 O.p. - albowiem postępowanie trwa już 3 lata, a ustawodawca
zakreślił termin jedynie na 2 miesiące.
W związku z powyższym Skarżący wniósł o:
1) uchylenia zaskarżonego postanowienia,
2) zwrot kosztów postępowania sądowego,
3) zwrot kosztów poniesionych dla obrony swych praw,
4) zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym z odsetkami od dnia wpłaty do dnia
zwrotu.
5) zakreślenia terminu Izbie Celnej zakończenia postępowania podatkowego.
Jednocześnie Skarżący wniósł o ukaranie pracowników Izby Celnej A.
R. i R. M. oraz R. P. z Urzędu Celnego w
W. z powodu bezpodstawnego łamania prawa, czym został narażony na
poważne koszty i ewidentne straty, przez konieczność zatrudnienia księgowego tylko
do spraw rozliczania decyzji powstałych z przeprowadzenia jednej kontroli oraz
niczym nie uzasadnionej opieszałości urzędu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał stanowisko
wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty są
zasadne.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych
decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30
sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2012 r., poz. 270) - dalej jako "p.p.s.a.", sprawowana jest w oparciu o kryterium
zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez
organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia
bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź
przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie,
albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 §
1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności jeżeli zachodzą przyczyny
określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w art. 247 ustawy
Ordynacja podatkowa (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy nadto wskazać, iż w myśl
art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest
związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń
prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią
zaskarżonych decyzji.
Z wyżej wskazanych względów niedopuszczalne jest orzekanie przez Sąd
w przedmiocie wniosków złożonych przez Stronę w skardze, dotyczących ukarania
pracowników organów podatkowych oraz o zwrocie nadpłaty.
W ocenie Sądu bezzasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia
przepisów art. 22 ust.3 i 4 u.p.a.
W sprawie bezspornym jest, iż Skarżący w ramach prowadzonej działalności
gospodarczej przyjął do sprzedaży komisowej i następnie jako komisant odsprzedał
w miesiącu październiku 2006 r. samochód osobowy używany marki samochodu
osobowego marki Volvo V70 przed jego pierwszą rejestracją na terytorium kraju.
Skarżący w związku z dokonaną sprzedażą nie składał we właściwym urzędzie
celnym stosownych deklaracji w zakresie podatku akcyzowego, nie obliczał i nie
uiszczał podatku akcyzowego od powyższej transakcji sprzedaży.
Okolicznością bezsporną jest również, że sprzedaż przedmiotowego
samochodu podlegała opodatkowaniu podatkiem akcyzowym na mocy u.p.a. Przepis
art. 4 ust. 1 tej ustawy stanowi, że opodatkowaniu akcyza podlega między innymi
sprzedaż wyrobów akcyzowych na terytorium kraju. Zgodnie z art. 80 u.p.a. akcyzie
podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z
przepisami o ruchu drogowym.
W ocenie Sądu organ odwoławczy dokonał prawidłowej wykładni przepisów
prawa krajowego mających zastosowanie w sprawie. Przy wykładni tych przepisów
uwzględnił treść art. 90 akapit pierwszy TWE, który sprzeciwia się podatkowi
akcyzowemu w zakresie, w jakim ta kwota podatku nakładana na pojazdy używane
starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które
wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w
wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w
państwie członkowskim.
Ponadto należy podkreślić, że Dyrektor Izby Celnej w W. nie
"szacował" w przedmiotowej sprawie podstawy opodatkowania, gdyż ta została
przyjęta z faktury VAT, jak również nie dokonywał wyceny wartości przedmiotowego
samochodu, a jedynie ustalił średnią wartość rynkową podobnych pojazdów,
posługując się narzędziami umożliwiającymi zobiektywizowane ustalenie jego
wartości w oparciu o takie kryteria jak: marka samochodu, rok produkcji, pojemność
skokowa silnika, moc silnika, miesiąc pierwszej rejestracji za granicą, przebieg, stan
pojazdu.
Dyrektor Izby Celnej w W. w pierwszej kolejności wyliczył należną
kwotę podatku akcyzowego w odniesieniu do dokonanej przez Skarżącego w okresie
rozliczeniowym październik 2006 r. sprzedaży samochodu osobowego przed jego
pierwszą rejestracją w kraju zgodnie z obowiązującymi w dniu powstania obowiązku
podatkowego przepisami ustawy o podatku akcyzowym oraz rozporządzeniem
Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku
akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.). Wyliczenie należnego podatku
akcyzowego z tytułu sprzedaży samochodu osobowego marki Volvo V70 przed jego
pierwszą rejestracją w kraju, znajduje się na str. 8/9 zaskarżonej decyzji.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż uwzględniając wyrok TSUE
w sprawie C-426/07, organ odwoławczy do obliczenia średniej wartości rynkowej
podobnego pojazdu dla wskazania rezydualnej kwoty akcyzy zawartej w jego cenie
posłużył się notowaniami rynkowymi zamieszczonymi w elektronicznej wersji
informatora "System wyceny wartości pojazdów EUROTAXGLASS'S" o skróconej
nazwie "CARWERT" - aplikacja służąca do wykonywania wycen wartości pojazdów
używanych, wykorzystywana przy wycenie pojazdów przez rzeczoznawców techniki
samochodowej.
W oparciu o ustalone na podstawie dowodów zgromadzonych w aktach
rozpatrywanej sprawy kryteria jak marka, model, rok produkcji, pojemność silnika,
przebieg, miesiąc dopuszczenia do ruchu oraz przybliżony stan techniczny pojazdu
organ odwoławczy ustalił średnią wartość rynkową podobnych samochodów
osobowych co sprzedany przez Skarżącego w miesiącu powstania obowiązku
podatkowego, tj. w październik 2006 r.
Notowania ustalone w oparciu o ww. system dotyczą modelowego auta
sprzedawanego przez handel samochodowy, a więc obejmuje podatek VAT
i podatek akcyzowy zawarty w cenie samochodu. Zatem w celu ustalenia podstawy
opodatkowania podatkiem akcyzowym a następnie wartości rezydualnej akcyzy,
zawartej w cenie podobnego samochodu osobowego sprzedawanego na terytorium
kraju, uzyskane notowanie zostało pomniejszone o podatek VAT i akcyzę zawartą
w notowaniu - str. 11 zaskarżonej decyzji.
Ustalony w ten sposób rezydualny podatek akcyzowy zawarty w cenie
podobnych samochodów, zarejestrowanych wcześniej na terenie kraju dla
samochodu osobowego marki Volvo V70 został ustalony w kwocie 3.543,00 zł.
Po porównaniu wartości rezydualnego podatku akcyzowego z wyliczonym
należnym podatkiem akcyzowym Dyrektor Izby Celnej przyjął, iż kwota należnego
podatku w świetle art. 90 TWE winna być określona w wysokości niedyskryminującej,
odpowiadającej rezydualnemu podatkowi akcyzowemu.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, w tym
O.p., przy określeniu przez Dyrektora Izby Celnej w W. wysokości
zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres rozliczeniowy
październik 2006 r. w kwocie 3.543,00 zł, z tytułu sprzedaży przed pierwszą
rejestracją w kraju ww. samochodów osobowych.
Natomiast art. 22 ust. 3 i 4 u.p.a. dotyczy importu wyrobów akcyzowych, a nie
sprzedaży samochodów osobowych przed ich pierwszą rejestracją na terytorium
kraju, nie miał więc zastosowania w sprawie.
Jak już wskazano wcześniej, zarówno w toku postępowania przed organami,
jak i w skardze, nie jest kwestionowane, iż podatnikiem podatku akcyzowego
w rozumieniu art. 80 ust. 1 i 2 u.p.a. jest komisant. Należy zaznaczyć, że w art. 4 ust.
5 ustawy wyrażono zasadę jednokrotnego opodatkowania podatkiem akcyzowym,
zgodnie z którą, jeśli należna (prawidłowo obliczona) akcyza została zapłacona od
czynności opodatkowanej na wcześniejszym etapie obrotu, to przy następnej
czynności nie powinien powstać obowiązek podatkowy. Zasada ta jednak została
wyłączona w stosunku do opodatkowania samochodów osobowych, gdyż według art.
80 ust. 1 u.o.p.a. samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju
podlegają akcyzie, a podatnikami w świetle art. 80 ust. 2 pkt 1 u.p.a. są podmioty
dokonujące każdej kolejnej sprzedaży takiego samochodu przed jego pierwszą
rejestracją, tj. jeśli samochód taki będzie przedmiotem kolejnych sprzedaży i innych
czynności opodatkowanych, z czym mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, to
w każdym przypadku powstanie obowiązek podatkowy aż do momentu rejestracji.
Dla uniknięcia jednakże wielokrotnego obciążania podatkiem akcyzowym, w
art. 79 u.p.a., wprowadzono dla podatników prawo do obniżenia kwoty o tę kwotę
akcyzy, która została zapłacona przy nabyciu danego wyrobu akcyzowego
niezharmonizowanego, związaną ze sprzedażą opodatkowaną albo zapłaconą od
importu. Wymaga podkreślenia, iż podstawową cechą podatku akcyzowego jest jego
jednofazowość rozumiana jako jednokrotność opodatkowania. Wyjątek od niej
stanowi przepis art. 80 ust. 1 u.p.a. dla sprzedaży przed pierwszą rejestracją
samochodów osobowych. Celem zaś wprowadzenia regulacji z art. 79 ustawy był
zamiar ustawodawcy uniknięcia wielokrotnego opodatkowania akcyzą w przypadku
wyrobów niezharmonizowanych w przypadkach wielofazowgo poboru tego podatku.
Nie może zatem ten zapis być rozumiany jako przywilej podatnika, z którego może
on korzystać jedynie w ściśle określonych sytuacjach przy składaniu miesięcznych
deklaracji. Zawarte w art. 79 u.p.a. sformułowanie "podatnik ma prawo do obniżenia"
wskazuje na uprawnienie podatnika do skorzystania z takiej możliwości. Uprawnienie
to podatnik może zrealizować poprzez złożenie deklaracji sporządzonej w wykonaniu
obowiązku z art. 80 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 18 ust. 1 i art. 19 ust. 1 u.p.a. Obowiązek
ten występuje w przypadkach wyraźnie określonych w ustawie. Jeśli obowiązku tego
nie wykona, tj. ani nie złoży deklaracji lub nie zapłaci podatku, organy podatkowe po
przeprowadzeniu stosownego postępowania określają ten podatek w decyzji.
Niewątpliwie odliczenie kwoty akcyzy zapłaconej z tytułu wcześniejszej czynności
opodatkowanej mającej za przedmiot ten właśnie wyrób akcyzowy, może nastąpić
wtedy, jeśli zapłata tej akcyzy jest udokumentowana fakturą albo potwierdzeniem
zapłaty - także w sytuacji, gdy od wcześniejszej czynności zapłaty dokonał inny
podatnik. Obowiązek podatkowy określa ustawodawca w związku z tym musi on być
realizowany w takiej wysokości, w jakiej go określił.
W rozstrzyganej sprawie organ podatkowy drugiej instancji uznał, że
Skarżącemu przysługiwało prawo do obniżenia podatku akcyzowego o kwotę
podatku uiszczonego na wcześniejszym etapie obrotu.
Wobec powyższego organ zobowiązany był do określenia kwoty podatku
w prawidłowej wysokości, to jest w wysokości uwzględniającej pomniejszenie
podatku akcyzowego o tę kwotę akcyzy, która została zapłacona przy nabyciu
danego wyrobu akcyzowego niezharmonizowanego, związaną ze sprzedażą
opodatkowaną albo zapłaconą od importu. Do powyższych zasad organ pierwszej
instancji, jak i organ odwoławczy zastosował się, obniżając kwotę zobowiązania
podatkowego w podatku akcyzowym za październik kwotę akcyzy zapłaconą
w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym przedmiotowego samochodu
osobowego.
Co do podniesionego zarzutu naruszenia art. 79 O.p. Sąd uznał, iż jest on
niezasadny. Zgodnie z tym przepisem postępowanie w sprawie nadpłaty nie może
zostać wszczęte w czasie trwania postępowania podatkowego lub kontroli
podatkowej oraz w okresie między zakończeniem kontroli a wszczęciem
postępowania - w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy postępowanie
lub kontrola.
Z kolei zarzuty naruszenia przez organ podatkowy art. 120, art. 121 oraz art.
122 Ordynacji podatkowej, nie znajdują potwierdzenia w zebranym w sprawie
materiale dowodowym. Organy orzekające w sprawie działały na podstawie
przepisów prawa, które zostały powołane w decyzjach obu instancji. Podatnikowi
zapewniono czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem
zaskarżonej decyzji umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i
materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 125 oraz art. 139 § 1 i § 3 O.p. Sąd
może jedynie stwierdzić, iż nie podlegają one rozpatrzeniu w tym postępowaniu,
bowiem pozostają bez wpływu na merytoryczną zasadność wydanych w sprawie
decyzji. Nie dotyczą bowiem istoty sprawy.
Nie uzasadniono w skardze zarzutu naruszenia art. 215 § 1 O.p., a Sąd
z urzędu nie dopatrzył się naruszenia powyższego przepisu w sprawie.
Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 212 O.p. zgodnie, z którym
organ podatkowy związany jest decyzją od chwili jej doręczenia.
Dyrektor Izby Celnej zarówno w decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. jak
i zaskarżonej decyzji prezentował identyczne stanowisko co do tego, iż podstawę
opodatkowania stanowi faktyczna cena transakcyjna wynikająca z faktury, a nie
wartość szacunkowa.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia zakazu reformations in peius,
wyrażonego w treści art. 234 O.p. to należy podkreślić, że istota tego zakazu polega
na tym, że organ odwoławczy nie może zmienić rozstrzygnięcia zawartego w decyzji
organu pierwszej instancji na niekorzyść odwołującego się. Natomiast zakaz ten nie
ma zastosowania przy rozpatrywaniu przez organ pierwszej instancji w postępowaniu
toczącym się w wyniku uchylenia przez organ odwoławczy decyzji i przekazania
sprawy do ponownego rozpatrzenia. Należy wskazać, że Naczelny Sąd
Administracyjny w uchwale z dnia 4 maja 1998r. sygn. akt FPS 2/98 (publ. ONSA
1998, nr 3, poz. 79 ) wydanej na tle art. 139 k.p.a. wyjaśnił, że przepis ten nie ma
zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez organ pierwszej instancji
w postępowaniu toczącym się w następstwie kasacyjnej decyzji organu
odwoławczego, wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu
orzekającego w niniejszej sprawie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego
wyrażone w powołanej uchwale na gruncie przepisu art. 139 k.p.a. należy odnieść
również do art. 234 O.p.
W ocenie Sądu zasadnie natomiast strona wskazała w skardze, iż Dyrektor
Izby Celnej utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji jednocześnie
zakwestionował rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w zakresie dotyczącym
określenia kwoty nadwyżki do rozliczenia w następnym okresie rozliczeniowym.
Powyższe znajduje potwierdzenie w treści uzasadnienia decyzji Dyrektora
Izby Celnej, gdzie pomimo utrzymania w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej
instancji organ odwoławczy ponownie określił wysokość zobowiązania podatkowego
w kwocie 3.543 zł oraz należną kwotę do zapłaty, obniżając o zapłaconą kwotę
akcyzy w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu, a jednocześnie
pominął zawarte w sentencji organu pierwszej instancji rozstrzygnięcie w zakresie
określenia nadwyżki do rozliczenia w następnym okresie rozliczeniowym w kwocie
2.538 zł. uznając, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do stwierdzania
nadwyżki do rozliczenia w następnym okresie rozliczeniowym.
Mając na względzie wskazane sprzeczności zawarte w zaskarżonej decyzji
polegające na, z jednej strony, utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji,
a z drugiej, kwestionowanie przez organ odwoławczy części rozstrzygnięcia
Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W., zasadna jest podniesiona w skardze
wątpliwość co do charakteru rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
W ocenie Sądu powyższe stanowi naruszenie wymogów jakie winno spełniać
uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji tj. art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 O.p w sposób
mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jednocześnie w związku ze wskazaną sprzecznością pomiędzy sentencją
decyzji Dyrektora Izby Celnej, a jej uzasadnieniem, tym samym stanowisko organu
odwoławczego co do części decyzji organu pierwszej instancji dotyczącej określenia
kwoty nadwyżki do rozliczenia w następnym okresie rozliczeniowym jest
niejednoznaczne, co uniemożliwia we wskazanym powyżej zakresie dokonanie
oceny zarzutu naruszenia art. 234 O.p.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Celnej uwzględni ocenę
prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu wyroku, w szczególności wydając
ponownie decyzję sporządzi jej uzasadnienie faktyczne i prawne odpowiadające
treścią wydanemu rozstrzygnięciu.
Na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję
i na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzekł, iż nie podlega ona wykonaniu w całości.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło