III SA/Wa 614/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas, , po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2007 r. postanowił: - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym w zakresie - W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III wzywające do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, M. W. (dalej - "Skarżący") wniósł pismo zatytułowane odwołaniem, do którego załączył wypełniony formularz PPF. Pismo to, zgodnie z jego treścią, zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Skarżący, z uwagi na jednorodność spraw o sygn. akt III SA/Wa 611-615/10, wskazał na możliwość prowadzenia w tym zakresie jednego postępowania. We wniosku Skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem. Posiadają dom o pow. 35 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 1200 m². Dysponują również oszczędnościami w wysokości 10.000 zł. Syn Skarżącego posiada I grupę inwalidzką i otrzymuje rentę. Łączny dochód małżonków z tytułu emerytury oraz umowy o pracę wynosi 3.969,62 zł miesięcznie. Referendarz sądowy postanowieniem z 12 kwietnia 2010 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, stwierdzając iż nie wystąpiły przesłanki niezbędne do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie na ww. postanowienie skarżący podniósł, iż poniesie koszty sądowe w sprawach, nie jest jednak dla niego zrozumiałe dlaczego do rozpatrzenia jednej umowy treści umowy został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w każdej z pięciu spraw. Wskazał na możliwość prowadzenia w tym zakresie jednego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z dnia 12 kwietnia 2010 r. Jest ono traktowane – pod względem skutków prawnych – jako nieistniejące. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W odniesieniu do meritum sprawy Sąd zauważa, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, iż na takiej osobie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J.P. Tarno, Prawo..., str. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, nie publ.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż skarżący nie mają dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przy rozpoznawaniu niniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy należało wziąć również pod uwagę, że na Skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia wpisów sądowych w wysokości po 100 zł również w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 611/10, III SA/Wa 612/10, III SA/Wa 613/10, III SA/Wa 615/10. Skarżący łącznie powinien we wszystkich sprawach uiścić 500 zł tytułem wpisów sądowych. Okoliczności przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z akt pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącego nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Wskazać przy tym należy, iż Skarżący nie jest pozbawiony źródeł utrzymania. Skarżący i jego żona uzyskują stałe dochody w wysokości ok. 4.000 zł brutto miesięcznie. Ponadto z oświadczenia Skarżącego wynika, że jego rodzina dysponuje oszczędnościami w wysokości 10.000 zł, posiada dom oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1200 m². W ocenie sądu wysokość dochodów skarżącego pozwala mu na wygospodarowanie kwoty 100 zł na uiszczenie wpisu sądowego w przedmiotowej sprawie i nie spowoduje uszczerbku w utrzymaniu koniecznym Skarżącego i jego rodziny. W ocenie Sądu osiągany dochód (umowa o pracę) oraz posiadane oszczędności w wysokości 10.000 zł pozwala mu uiścić koszty sądowe, które na tym etapie sprawy wynoszą 100 zł. Kierując się zasadami doświadczenia życiowego należało stwierdzić, że uiszczenie przez Skarżącego należnego wpisu nie wpłynie negatywnie na zaspokajanie jego potrzeb. Na marginesie Sąd wyjaśnią, że zgodnie art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są między innymi skarga (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Ponadto każda decyzja stanowi odrębny przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego, od którego pobierany jest stosowny wpis sądowy. Sąd, mając na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.