III SA/Wa 616/10

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania kontrolnego w sprawie wydania wyniku kontroli w podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł Skarżący A. C. zwrócił się o zwolnienie z obowiązku jego zapłaty. Powołał się na fakt spłaty zadłużenia z tytułu podatku VAT, składek ZUS oraz grzywny zasądzonej przez Sąd. 2. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF. Wyjaśnił że źródłem utrzymania jego i jego żony jest działalność gospodarcza. W miesiącach styczeń-luty 2010 r. Skarżący osiągnął przychód w wysokości 1.531,38 zł. Koszty jego uzyskania wyniosły zaś 945,78 zł. Konta Skarżącego w dwóch bankach zostały zajęte. Zaległości w podatku i ZUS są egzekwowane w formie gotówki przez poborców. Dodatkowo Skarżący posiada zadłużenie egzekwowane przez komornika w wysokości ok. 32.000 zł. Skarżący nie może przedstawić wyciągów z konta firmowego żony gdyż jeden wyciąg kosztuje 20 zł dziennie. Skarżący nie posiada żadnego majątku. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje jeszcze studiujący syn. Skarżący przedłożył deklaracje VAT-7, zeznania podatkowe, zaświadczenie o częściowej zapłacie grzywny, zaświadczenia o zaległościach, wyciąg bankowy, dokumenty potwierdzające wysokość wydatków. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: 3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 4. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. 5. Skarżący wniósł o zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Jakkolwiek w formularzu PPF nie wypełnił on rubryki 4, to jednak referendarz sądowy przyjął, że granice swojego żądania Skarżący zakreślił w piśmie z 25 marca 2010 r. inicjującym postępowanie o przyznanie prawa pomocy. W piśmie tym wprost wskazał, że wnosi o "zwolnienie z uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł". W tej sytuacji referendarz sądowy odstąpił od wezwania Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku, uznając, że wiążący jest dla niego zakres żądania wytyczony we wspomnianym wyżej piśmie. 6. Wniosek Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Referendarz sądowy nie miał bowiem możliwości całościowego wglądu w sytuację majątkową Skarżącego, a to z tego powodu, że brak jest pełnej informacji o dochodach żony Skarżącego. Tymczasem - jak należy wnioskować - to właśnie jej dochód jest w głównej mierze źródłem pokrycia wydatków rodziny. W miesiącach styczeń-luty 2010 r. Skarżący osiągnął bowiem przychód w wysokości 1.531,38 zł, zaś koszty jego uzyskania wyniosły 945,78 zł. Oznacza to że w tym okresie uzyskał dochód w wysokości 585,60 zł. Skarżący nie przedstawił wyciągów z konta firmowego żony, powołując się na wysokie koszty z tym związane. Gdyby nawet dać wiarę tym wyjaśnieniom, zauważyć należy, że istnieją inne jeszcze możliwości zobrazowania kondycji finansowej – choćby za pomocą deklaracji VAT-7, zestawienia wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania. Wiedza na temat wysokości dochodów żony Skarżącego jest o tyle istotna, że w latach ubiegłych (podobnie zresztą jak Skarżący) osiągnęła ona znaczne obroty finansowe. Tytułem przykładu wskazać należy, że w 2008 r. przychód kształtował się na poziomie ponad 696.000 zł, a koszty podatkowe wyniosły ponad 659.000 zł. Niewykluczone, że także w chwili obecnej żona Skarżącego aktywnie uczestniczy w obrocie gospodarczym. Skoro zatem Skarżący obecnie potrzebuje pomocy w realizacji swoich praw (w tym przypadku w postaci uiszczenia wpisu od skargi), to koniecznym jest ocena, czy pomoc udzielana przez żonę nie wystarczy dla zabezpieczenia tej potrzeby. Dopiero stwierdzenie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy żony Skarżący nie jest w stanie ponieść tego kosztu bez uszczerbku utrzymania koniecznego jego i jego rodziny, pozwalałoby rozstrzygnąć o przyznaniu pomocy z budżetu państwa. Skarżący nie przedstawił także informacji na temat wydatków związanych ze studiami syna oraz tego kto wydatki te ponosi. Nie udokumentował faktu spłacania ciążących na nim zobowiązań z tytułu podatku VAT i składek ZUS. Nie negując zasadniczo tego, że wpłat tych Skarżący dokonuje bezpośrednio do rąk poborcy skarbowego, trudno jest jednocześnie przyjąć, że taka forma zapłaty nie jest w żaden sposób dokumentowana – choćby w postaci pokwitowania. Dysponowanie takim pokwitowaniem leży także w dobrze pojętym interesie Skarżącego. W przeciwnym razie nie byłby on w stanie wykazać, że rzeczywiście zaległość podatkową uregulował. Nadto Skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego fakt egzekwowania przez komornika sądowego zadłużenia w wysokości 32.000 zł. Jest to o tyle istotne, że w swoim piśmie z 25 marca 2010 r. w ogóle o takim zadłużeniu nie wspomniał. Reasumując stwierdzić należy, że Skarżący nie wykazał, iż zachodzą przesłanki do zastosowania wobec niego prawa pomocy w żądanym zakresie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.