III SA/Wa 617/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Owsiak, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), Asesor WSA Kamil Kowalewski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2022 r. sprawy ze skargi F.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zawieszenia obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług oddala skargę Pismem z 30 lipca 2021 r. F.S. (Strona, Skarżący) zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej NUS) o zawieszenie obowiązku zapłaty podatku VAT za czynsz dzierżawny za wydzierżawioną nieruchomość do czasu rozstrzygnięcia przez sąd cywilny sporu dotyczącego wypowiedzenia umowy dzierżawy przez dzierżawcę przed terminem, na który umowa jest zawarta. Skarżący (będący wydzierżawiającym nieruchomość gruntową) nie wyraził zgody na wypowiedzenie umowy przez dzierżawcę przed upływem terminu, na który umowa dzierżawy została zawarta. W związku z tym wstrzymał się z wystawianiem faktur i zainicjował postępowanie sądowe celem odzyskania należnego czynszu dzierżawnego. Skarżący podkreślił, że odzyskanie tych kwot pozwoliłoby mu na kontynuowanie działalności gospodarczej i zwiększyło dochody państwowe o należne z tego tytułu podatki. Postanowieniem z [...] września 2021 r., wydanym na podstawie art. 216 i art. 165a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej Op), NUS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zawieszenia obowiązku zapłaty podatku od towarów i usług. Zaskarżonym postanowieniem z [...] grudnia 2021 r., wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Op, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej DIAS) utrzymał w mocy postanowienie NUS. DIAS wyjaśnił, że przepisy ustaw podatkowych nie przewidują możliwości ubiegania się o zawieszenie obowiązku zapłaty podatku. Możliwe jest wyłącznie odroczenie terminu płatności zobowiązania, na podstawie art. 67a § 1 pkt 1 i 2 Op. Skarżący od grudnia 2020 r. do lipca 2021 r. nie wykazał żadnej sprzedaży, podatku należnego oraz kwoty do zapłaty. Nie posiada również żadnych zaległości podatkowych. Z tych powodów odroczenie terminu płatności byłoby w przypadku Strony bezprzedmiotowe. Z tych powodów prawidłowym rozstrzygnięciem była odmowa wszczęcia postępowania w następstwie wniosku złożonego przez Stronę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona wniosła o uwzględnienie jej sprzeciwu wobec odmowy organów administracji podatkowej, wsparcia i umożliwienia zgodnego z prawem odzyskania należności wynikających z niezgodnie z prawem rozwiązanej umowy. Skarżący wyjaśnił, że nie ubiega się o ulgę w spłacie zobowiązań lecz o wydanie decyzji wyrażającej zgodę na wystawienie faktury VAT z jednoczesnym zawieszeniem obowiązku wpłaty podatku do czasu rozstrzygnięcia przez sąd cywilny słuszności roszczeń związanych z zerwaniem umowy dzierżawy. DIAS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej Ppsa) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa). Stosownie zaś do treści art. 134 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 Ppsa. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Analiza skargi prowadzi do wniosku, że Strona oczekuje, iż będzie mogła wystawiać faktury VAT z tytułu trwającej, jej zdaniem, umowy dzierżawy, zaś organ, w formie decyzji, zawiesi pobór podatku należnego z wystawionych przez Skarżącego faktur do czasu, aż otrzyma on zapłatę zaległych czynszów dzierżawnych (wraz z należnym podatkiem VAT) w następstwie korzystnego dlań orzeczenia sądu powszechnego. Otóż należy z całą mocą podkreślić, że przepisy prawa podatkowego nie przewidują możliwości wystawiania faktur z zawieszeniem poboru wykazanego w nich podatku. Wręcz przeciwnie, art. 108 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022 r., poz. 931 ze zm., dalej Uptu) przewiduje obowiązek zapłaty podatku wykazanego w fakturze. Ów obowiązek obciąża wystawcę faktury. Skarżący musi mieć na uwadze, że stosownie do art. 120 Op, organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Nie mogą zatem w sposób dowolny modyfikować treści prawa stanowionego i np. uznać, że w określonych sytuacjach przyjmą, iż treść powołanego art. 108 ust. 1 Uptu nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego. Organ podatkowy nie może również sam tworzyć dodatkowych warunków stosowania przepisów podatkowych. Z tych zasadniczych względów argumentacja wniosku, uzupełniona w odwołaniu oraz w złożonej skardze jest nieuprawniona. Skarżący oczekuje bowiem jawnego i rażącego naruszenia jednej z podstawowych zasad ogólnych postępowania podatkowego, a mianowicie zasady praworządności. Zważywszy, że przepisy prawa podatkowego nie przewidują wydania decyzji lub jakiegokolwiek innego aktu o żądanej przez Stronę treści, prowadzenie postępowania podatkowego było bezcelowe. Skoro nie można w żaden sposób uwzględnić wniosku, który sformułował Skarżący, jedynym możliwym wyjściem było wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Organ próbował powiązać treść żądania z przepisami obowiązującego prawa i z tego tylko powodu rozważył możliwość ubiegania się przez Stronę z ulgi podatkowej. Nie było to jednak działanie wbrew wnioskowi Strony, lecz usilne poszukiwanie jakiejkolwiek możliwości załatwienia sprawy, wykluczenia wszelkich ewentualności, które byłyby choć pod pewnymi względami zbieżne z treścią żądania. Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że wydanie decyzji zgodnej z oczekiwaniami Skarżącego było niemożliwe. Gdyby organ próbował taką decyzję wydać, to byłaby to i tak decyzja nieważna stosownie do art. 247 § 1 pkt 2 i 3 Op, czyli wydana bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa. W przepisach obowiązującego prawa nie ma bowiem unormowania, które pozwalałby zawiesić obowiązek zapłaty podatku z wystawionej faktury. Jest natomiast przepis, który taki obowiązek bezwarunkowo przewiduje, tj. art. 108 ust. 1 Uptu. Zważywszy więc na fakt, że postępowanie w przedmiocie złożonego wniosku było bezcelowe, NUS słusznie wydał postanowienie w oparciu o art. 165a § 1 Op, zaś DIAS w sposób prawidłowy i zgodny z prawem utrzymał je w mocy na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 219 Op. Z tych wszystkich powodów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.