III SA/Wa 618/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hieronim Sęk, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi S. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 i 2005 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz S. L. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaskarżonym postanowieniem, działając na podstawie art. 162 § 1 i § 2 oraz art. 163 § 2 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 z późn. zm. – powoływanej dalej jako "O.p."), odmówił S. L. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...].07.2008 r. w sprawie odpowiedzialności za zaległości podatkowe S. S.C. Z.L. i Spółka W.. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...].07.2008r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wydał decyzję o odpowiedzialności Pana S. L. za zobowiązania podatkowe spółki cywilnej, w której był udziałowcem. Decyzja, podwójnie awizowana, została uznana za doręczoną w dniu 14 sierpnia 2008 r. Skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia w dniu 1.10.2008r. (osobiście w kancelarii [...] Urzędu Skarbowego W.). Wskazał, że w okresie od 1.08.2008r. do 31.08.2008r. przebywał na urlopie wypoczynkowym tj. poza stałym miejscem zamieszkania i nie miał fizycznej możliwości odebrania przesyłki pocztowej zawierającej skarżoną decyzję. O jej istnieniu dowiedział się w dniu 22.09.2008r., kiedy to odebrał upomnienia z dnia 12.09.2008r. UP [...] i UP [...]. Z kolei odbioru tej decyzji dokonał 25 września 2008 r. osobiście. Na tej podstawie stwierdził, że nieodebranie decyzji nastąpiło bez jego winy. Rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie: 1) uchybienie terminowi, 2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie (7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi), 3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi, 4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały tylko dwie z czterech przesłanek tj. uchybienie terminowi oraz dokonanie czynności, dla której uchybiony termin był przewidziany. Organ odwoławczy uznał, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy. Wyjaśnił, że wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga bowiem wykazania, iż mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody, uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Organ odwoławczy wskazał, że Skarżący odbierał pisma wystosowane w toku postępowania przez organ podatkowy (w szczególności postanowienie o wszczęciu postępowania z dnia 7.03.2008r., które odebrał w dniu 28.03.2008r.). Strona miała zatem świadomość, iż toczy się wobec niej postępowanie podatkowe i winna była oczekiwać, iż wydana zostanie decyzja podatkowa. Skarżący mógł więc wyjeżdżając na urlop wypoczynkowy trwający cały miesiąc zawiadomić o tym organ podatkowy lub upoważnić do odbioru korespondencji zaufane osoby - czego nie uczynił, godząc się tym samym z ryzykiem niepodjęcia w czasie urlopu adresowanej do niego korespondencji. Dyrektor Izby Skarbowej ponadto nadmienił, iż wniosek o przywrócenie terminu złożony został w dniu 1.10.2008r., a urlop wypoczynkowy, na który powołała się Strona jako przeszkodę do złożenia w terminie ustawowym odwołania, skończył się w dniu 31.08.2008 r. Tak więc Strona nie podjęła po powrocie z urlopu żadnych działań zmierzających do pozyskania wiedzy o tym, na jakim etapie znajduje się prowadzone wobec niej postępowanie podatkowe. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy uznał, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedotrzymaniu terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...].07.2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że we wniosku o przywrócenie Skarżący wskazał na otrzymanie upomnień wzywających do zapłaty należności wynikających z ww. decyzji, przy czym - jak wyjaśnia - upomnienia odebrał w dniu 22.09.2008r., a wniosek o przywrócenie terminu złożył w dniu 1.10.2008r. W ocenie organu odwoławczego skoro przyczyną uchybienia terminowi była niewiedza o wydaniu decyzji, to przyczyna ta ustała z chwilą doręczenia upomnień. Siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (liczony od 23.09.2008r.) upłynął w dniu 29.09.2008r. W związku z powyższym organ odwoławczy wywiódł, że nie została spełniona również druga z przesłanek wymienionych w art. 162 § 2 O.p., gdyż wniosek Strony o przywrócenie terminu nie został złożony w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi. Skarżący pismem z dnia 9 marca 2009 r. wniósł o uchylenie w całości postanowienie z dnia [...].2.2009r. Dyrektora Izby Skarbowej i wydanie orzeczenia zgodnie z żądaniem zawartym w odwołaniu od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...].07.2008 r., ewentualnie o jego uchylenie w całości, i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: 1) nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia tej sprawy. 2) sprzeczność istotnych ustaleń Dyrektora Izby Skarbowej z treścią dokumentów zebranych w tej sprawie. 3) naruszenie prawa materialnego tj. artykułów 148, 149, 150, 162 i 223 § 2 pkt 1 O.p. - poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi wskazał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało pomimo nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia jego wniosku. W aktach tej sprawy znajduje się postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...].06.2008r. mocą którego Naczelnik wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy "na dzień [...] sierpnia 2008r." Postanowienie to Skarżący otrzymał pocztą na początku lipca 2008r. i na jego podstawie nabrał przekonania, że decyzja w jego sprawie zostanie wydana właśnie w dniu [...].08.2008r. Zdaniem Skarżącego wydając skarżone postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej nie wziął więc pod uwagę faktu istnienia postanowienia z dnia [...].06.2008r. - choć obowiązek taki obciążał organ - bez względu na fakt, czy okoliczność ta była przez niego podniesiona w odwołaniu z dnia 1.10.2008r. czy też nie. Skarżący podniósł, że po otrzymaniu w/w postanowienia z dnia [...].06.2008r. nabrał przekonania, że jego sprawa nie zostanie załatwiona wcześniej niż [...] sierpnia 2008r. W takim też przekonaniu udał się na urlop wypoczynkowy z którego wrócił w ostatnich dniach sierpnia 2008 r. Skarżący oświadczył, że gdyby w sprawie wydana została decyzja w dniu [...].08.2008r. to jej doręczenie nastąpiłoby we wrześniu 2008r., a więc w czasie, gdy był już w domu. W rzeczywistości to organ podatkowy wprowadził Skarżącego w błąd, i to organ ponosi absolutną winę za pozbawienie Skarżącego prawa do zaskarżenia błędnej merytorycznie i krzywdzącej Skarżącego decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. Skarżący wskazał, że podniesiony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zarzut jakoby nie uprawdopodobnił on braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania od w/w decyzji, jest bezzasadny i chybiony. Skarżący raz jeszcze podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odwołaniu z 1.10.2008r., w którym wnosił o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Zdaniem Skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej dokonał ustaleń, które pozostają w oczywistej sprzeczności z treścią zebranego w tej sprawie materiału dowodowego. Skarżący odnosząc się do stwierdzenia Dyrektora Izby Skarbowej o nie dotrzymaniu terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji, oświadczył, że Dyrektor Izby Skarbowej nieprawidłowo ustalił początek biegu terminu. Jego zdaniem nieprawdą jest, aby zaskarżona w odwołaniu decyzja z dnia [...].07.2008r. otrzymał w dniu 22 września 2008r. Wskazał, że w dniu 22 września 2008r. otrzymał pocztą upomnienia, a nie decyzję od której mógłbym się odwołać. Decyzję tę, a konkretnie jej kserokopię – odebrał w dniu 25 września 2008r. będąc osobiście w Urzędzie Skarbowym. W aktach tej sprawy fakt ten jest odnotowany. Tak więc za początek terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania należało przyjąć dzień 25 września 2008r. Z najdalej posuniętej ostrożności procesowej zgłosił on wniosek alternatywny o przywrócenie terminu do przywrócenia terminu na złożenie odwołania od decyzji z dnia [...].07.2008r. Wniosek taki uzasadnił tymi samymi faktami, które podał w niniejszej skardze. Złożenie więc przez niego takiego wniosku - wraz z odwołaniem - w dniu 1.10.2008r. czyni zadość wymogom określonym w art. 162 § 2 O.p. Powiadomienie Skarżącego o istnieniu upomnień w dniu 22.09.2008r. - nawet w sytuacji gdyby w upomnieniach tych była prawidłowo przywołana przedmiotowa decyzja - nie dawało mu żadnych podstaw do złożenia merytorycznego odwołania, skoro treść tej decyzji poznał w dniu 25 września 2008 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Skarga jest zasadna. W rozpoznanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Ocena legalności postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu opiera się przede wszystkim na zbadaniu, czy prawidłowo organ uznał, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki przywrócenia terminu, określone w art. 162 § 1 i § 2 O.p., a także czy Strona dochowała terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z wymienionymi przepisami, w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem wniosku należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. W realiach przedmiotowej sprawy sporne pozostają dwie kwestie a mianowicie uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu oraz dochowanie 7 dniowego terminu do dokonania czynności, dla której termin został uchybiony. Zgodnie z aktami administracyjnymi sprawy Skarżący jako przyczynę uchybienia terminu podał fakt, iż otrzymał w dniu 20 czerwca 2008 r. postanowienie od organu, iż termin załatwienia sprawy wyznacza się "na dzień [...] sierpnia 2008 r." Mając taką informację udał się w dniach od 1 do 31 sierpnia 2008 r. na urlop. Argument ten, w ocenie Sądu, uprawdopodabnia, że uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło bez winy Strony. Z postanowienia wydanego przez organ wynika, że sprawa ma być załatwiona właśnie w dniu [...] sierpnia 2008 r. Zatem skarżący mógł oczekiwać, że nie będą podejmowane żadne działania przed tą datą i w tym przekonaniu udać się na urlop. Przy czym należy zauważyć, iż organ nie wyznaczył zakresu czasowego załatwienia sprawy "od do", tylko " na dzień". Twierdzenie, że przepisy Ordynacji podatkowej stanowią inaczej jest bez znaczenia, w świetle brzmienia wydanego postanowienia przez organ pierwszej instancji. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. A w tym postępowaniu widać, iż strona bierze czynny udział, podejmuje działania w oparciu o informacje przekazywane od organu, zatem dochowuje staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Odnosząc się do kwestii dochowania terminu do złożenia odwołania, w ocenie Sądu, należy uznać, iż termin ten został dochowany. Co prawda skarżący otrzymał upomnienia do zapłaty podatku w dniu 22 września 2008 r., nie mniej jednak decyzję otrzymał w dniu 25 września 2008 r. Skoro przepis o przywróceniu terminu zobowiązuje stronę do dokonania czynności procesowej, w niniejszej sprawie złożenia odwołania, to na podstawie upomnień skarżący nie jest w stanie napisać merytorycznego odwołania, które korespondowałoby z treścią decyzji. Zatem odebranie, zresztą w krótkim czasie, decyzji umożliwiło sporządzenie odwołania. Reasumując organ podatkowy dokonał błędnej oceny zebranego stanu faktycznego poprzez pominięcie treści postanowienia z dnia [...] czerwca 2008 r. a także przyjęcie jako daty ustania przyczyny uchybienia terminu w dniu 22 września 2008 r., w związku z czym wydał postanowienie naruszające przepisy procesowe i prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając na podstawie art. 152 tej ustawy, iż nie podlega ona wykonaniu, zaś na podstawie art. 200 cyt. ustawy orzekł o kosztach postępowania.