III SA/Wa 620/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi K. R. M., G.M. sp. j. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od maja do grudnia 2004 r. postanawia - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji - W skardze na powołaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. "K.l" R. M., G. M. Sp. j. z siedzibą w K. (dalej - "Skarżąca" lub "Spółka), zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Uzasadniając wniosek podniosła, że wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej zagwarantuje, że obowiązek nałożony decyzją, poddany nadzorowi sądowoadministracyjnemu, będzie zgodny z przepisami prawa. Zdaniem Skarżącej, istnieją uzasadnione podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wstrzymanie wykonania decyzji stanowić będzie ochronę interesu publicznego, gdyż pozwoli uniknąć konieczności poniesienia przez Skarb Państwa kosztów postępowania egzekucyjnego. Skarżąca argumentowała, że jej sytuacja ekonomiczna uległa znacznemu pogorszeniu wskutek zastosowania środków egzekucyjnych, bowiem decyzji organu pierwszej instancji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Dalsza egzekucja z jej majątku, zanim sprawa zostanie rozstrzygnięta w postępowaniu sądowoadministracyjnym, doprowadzi do upadku spółki. Tym samym nawet orzeczenie uchylające decyzję, po tym jak zostanie wykonana nie doprowadzi do zniwelowania negatywnych konsekwencji. Zaznaczyła, iż potwierdzeniem jej trudnej sytuacji są okoliczności przywołane we wniosku dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych załączonym do skargi. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy załączonym do skargi wskazała, iż wszczęcie postępowań egzekucyjnych doprowadziło do konieczności zaniechania prowadzonej przez Skarżącą działalności co spowodowało ogromne zadłużenie z tytułu niespłaconych kredytów oraz niezapłaconych wobec kontrahentów zobowiązań. I tak Stacja Paliw w K. (o wartości 1.552.535,89 zł) jest przedmiotem zabezpieczenia spłaty kredytu zaciągniętego w [...] BP w kwocie 1.605.277,12 zł. Kredyt ten, na podstawie wezwania banku z 6 lipca 2010 r., został postawiony w stan natychmiastowej wykonalności (z odsetkami - 1.793.582,92 zł). Z kolei środki transportu zajęte w 2009 r. zostały sprzedane w 2010 r. Kwota uzyskana ze sprzedaży - 32.915,00 zł została zajęta przez Naczelnika US w M.. Zajęcie kont bankowych Skarżącej pozbawiło ją możliwości dokonywania zakupów paliw, a tym samym wszelkich wpływów z ich sprzedaży. Skarżąca podała, że w 2009 r. wysokość zajętych wierzytelności z rachunków bankowych wyniosła 49.560,80 zł. Z kolei w 2010 r. w postępowaniu egzekucyjnym wyegzekwowano 42.752,06 zł oraz dodatkowo 11.998,59 zł. Udziały w M. w wysokości 7.256.000 zł zostały także zajęte przez organy egzekucyjne. Skarżąca posiada zadłużenie wobec dostawców w wysokości 4.941.053,83 zł. Spłaca także kredyt w [...] BANK w wysokości 519.882,31 zł. Skarżąca podniosła również, że jej sytuacja finansowa uniemożliwia wzięcie kredytu (pożyczki) na uiszczenie kosztów sądowych. Wysokość kapitału zakładowego Skarżącej wynosi 6.791.308,11 zł, natomiast wartość środków trwałych 1.345.912,63 zł. Strata za 2009 r. wyniosła 955.974,12 zł. Skarżąca wskazała, że na rachunku bankowym w [...] BP C. posiada zadłużenie w wysokości 1.605.277,12 zł oraz w [...] Bank O. zadłużenie w wysokości 519.882,31 zł. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, że jej należności wynoszą 635.226,75 zł, zaś zobowiązania 4.531.415,53 zł. Należności te zajęły organy podatkowe. W okresie 1.12.2009 – 31.12.2010 Skarżąca nie regulowała kredytu zaciągniętego w [...]. W okresie tym do banku wpływały jedynie należności od kontrahentów, które bank zaliczał na spłatę kredytu. Łącznie wpłynęło 123.901,22 zł. Podobnie rzecz się miała z kredytem zaciągniętym w [...] BANK. Kwota kredytu zmieniła się wskutek sprzedaży – za zgodą banku – środków transportowych za kwotę 231.000 zł. Część tej kwoty oraz wpływów od kontrahentów bank przekazał na konto urzędu skarbowego i na konto kontrahenta. Skarżąca poinformowała, że posiadała i nadal posiada trzy rachunki bankowe. Podała kwotę wynagrodzenia wypłaconą na rzecz pełnomocnika (11.427,50 zł). Wskazała że wynagrodzenie to sfinansowała ze środków ze sprzedaży towarów oraz z wpłat gotówkowych od kontrahentów niezajętych przez organy podatkowe. Skarżąca przedłożyła zeznania podatkowe za 2009 r., zestawienie przychodów i kosztów za 2010 r., deklaracje VAT-7, zestawienie zobowiązań i należności, zawiadomienia o zajęciu, wyciągi bankowe, dokumenty uprawdopodabniające zadłużenie wobec dostawców. Postanowieniem z dnia 6 maja 2011 r. referendarz sądowy przyznał Skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 5.000 zł oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej - P.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wolters Kluwer 2009, s. 206). Użyty w art. 61 § 3 P.p.s.a. zwrot "sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności" oznacza, że orzeczenie uwzględniające taki wniosek ma charakter fakultatywny, a więc może, lecz nie musi być wydane nawet w wypadku, gdy w sprawie występują przesłanki przewidziane w tym przepisie, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie zaskarżonego aktu. W ocenie Sądu, okoliczność, na którą powołuje się pełnomocnik Skarżącej, a mianowicie zagrożenie, że na skutek dalszej egzekucji Spółka zostanie postawiona w stan upadłości, nie świadczy jeszcze o zaistnieniu przesłanek do wstrzymania wykonania aktu administracyjnego. Pogorszenie sytuacji finansowej podmiotu na skutek prowadzonej egzekucji jest normalnym i zakładanym przez ustawodawcę skutkiem. W związku z tym, bez zaistnienia dodatkowych okoliczności nie może być ono rozpatrywane w kategorii szkody ani trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie takich okoliczności mogłoby polegać na uprawdopodobnieniu, że w konkretnej sytuacji wyegzekwowanie zobowiązań podatkowych na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, spowoduje szkodę inną niż tylko pomniejszenie majątku o kwotę tych zobowiązań lub wywoła skutki niemożliwe do odwrócenia przez zwrot tych kwot, w sytuacji gdyby w wyniku kontroli sądowej okazało się, iż decyzje podatkowe ustalające ich wysokość były wadliwe. Podkreślenia wymaga fakt, iż złożony przez Skarżącą wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, który miał świadczyć o jej złej kondycji majątkowej, został rozpoznany pozytywnie w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 5.000 zł, gdyż referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Analiza sytuacji majątkowej Skarżącej wskazuje, iż pomimo prowadzonej egzekucji wobec Skarżącej w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą – dokonuje zarówno dostaw towarów, jak i ich zakupu i to w niemałym zakresie. Przykładowo w deklaracji za styczeń 2011 r. wartość dostaw Skarżącej wyniosła 183.175 zł, zaś zakupów 167.296 zł (netto). Z zestawienia przychodów i kosztów za 2010 r. wynika, iż Skarżąca poniosła w tymże roku stratę w kwocie 584.170 zł, osiągając przy tym przychody w wysokości 11.730.641 zł oraz ponosząc koszty ich uzyskania w wysokości 12.314.812 zł. Należy też podnieść, iż w 2010 r. mimo trudnej sytuacji finansowej zadłużenie Skarżącej uległo zmniejszeniu. W trakcie minionego roku do banków wpłynęła bowiem kwota ponad 350.000 zł. Sąd wskazuje, że Skarżąca nie wykazała, by prowadzenie egzekucji spowodowałoby dla niej trudne do odwrócenia skutki czy groźbę wystąpienia znacznej szkody. Wskazać także należy, iż egzekwowanie zaległości podatkowych powoduje dolegliwość w postaci "uszczerbku finansowego", który, ponoszony przez Skarżącą przy regulowaniu zobowiązań podatkowych - nawet znacznych - nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody w konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji we wskazywanej we wniosku o wstrzymanie wykonania formie, czy też, spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżący może otrzymać zwrot uiszczonych kwot. (por.: postanowienie NSA Z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11) W ocenie Sądu, przedstawione we wniosku okoliczności nie wypełniają, określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Należy również wyjaśnić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, niepubl.). Dlatego też Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania Skarżącej o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.