III SA/Wa 621/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi S. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc oraz określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 2003 r. postanawia - przyznać Skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej - Zarządzeniem z 12 marca 2008 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 1.000 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W odpowiedzi skarżący złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. Wnioskodawca oświadczył, iż nie posiada żadnego majątku w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Oświadczył ponadto, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Postanowieniem z 11 kwietnia 2008 r. Referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazał, iż nie doszukał się w lakonicznej treści formularza PPF okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Stwierdził ponadto, iż w niniejszej sprawie wydano już postanowienia odmawiające skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca nie wykazał natomiast okoliczności, które pozwalałyby na odmienną ocenę jego wniosku. Pismem z 29 kwietnia 2008 r. pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, iż przywołane przez Referendarza sądowego wcześniejsze orzeczenia w sprawie kosztów, zapadły w znacznej odległości czasowej i w innym stanie faktycznym. Podniósł, iż skarżący złożył oświadczenia o stanie majątkowym, które powinny zostać poddane ponownej analizie. Pismem z 9 maja 2008 r. Sąd wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. W odpowiedzi wnioskodawca oświadczył, iż zarówno on, jak i jego żona są osobami bezrobotnymi, bez prawa do zasiłku. Zajmują lokal w domu teściów. Nie płacą za media, gdyż wszelkie wydatki związane z utrzymaniem budynku ponoszą teściowie. Wnioskodawca oświadczył, iż bieżące wydatki pokrywa z nieregularnych dochodów uzyskiwanych z prac dorywczych (w wysokości ok. 200-300 zł miesięcznie). Skarżący wskazał ponadto, iż na wynajęcie pełnomocnika zaciągnął przed trzema laty pożyczkę u teściów. W załączeniu wnioskodawca przesłał kopie decyzji Starosty P. wydane dla skarżącego i jego żony dotyczące przyznania im statusu osób bezrobotnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej - P.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na podstawie art. 245 § 1 P.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącego oraz jej zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością wpisu od skargi kasacyjnej, który w rozpoznawanej sprawie wynosi 1.000 zł. Analizując sytuację materialną wnioskodawcy zauważyć należy, iż wypełnia ona przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Ocena ta, odmienna od dokonanej postanowieniami z 2 lipca 2007 r., 11 września 2007, wynika z faktu iż na obecnym etapie postępowania skarżący złożył oświadczenia pozwalające na dokonanie takiej właśnie oceny. Z materiału zgromadzonego w sprawie oraz z oświadczeń wnioskodawcy wynika bowiem, iż zarówno on, jak i jego żona są osobami bezrobotnymi, bez prawa do zasiłku. Zajmują lokal w domu teściów. Nie płacą za media, gdyż wszelkie wydatki związane z utrzymaniem budynku ponoszą teściowie. Z kolei bieżące wydatki na wyżywienie, lekarstwa i ubrania wnioskodawca pokrywa z nieregularnych dochodów uzyskiwanych z prac dorywczych (w wysokości ok. 200-300 zł miesięcznie). Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi kasacyjnej. Biorąc pod uwagę całość przedstawionej wyżej argumentacji Sąd, na podstawie przepisów art. 243 §1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.