III SA/Wa 623/16

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 14/4/3016 r po rozpoznaniu wniosku K. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /12/2015 r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r p o s t a n a w i a odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj., np. zwolnienie od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) K. O. , dalej jako strona, wnioskiem zawartym w formularzu PPF załączonym do skargi, zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie doradcy podatkowego (dor pod W. G. ) z uwagi na brak środków finansowych. A to wszystko – z powodu braku pracy. W uzasadnieniu wskazał, że: - stał się ofiarą oszustwa; - kilkuletnia współpraca strony z kontrahentem została uznana przez organ za fikcyjną; - dochód firmy z kwoty ok 120 tys. spadł do kwoty 1851 zł; - ma na utrzymaniu dwójkę dzieci ( ur. [...] r. i [...] r.); opłaca alimenty w kwocie 500 zł na trzecie dziecko; - ponoszone koszty obrony zmniejszyły jego gotowość do partycypowania w kosztach postępowania; - z żoną łączy stronę rozdzielność majątkowa; - miesięcznie osiąga ok 154 zł netto dochodu Wezwania referendarza sądowego z 12/2/2016r r o przekazanie dodatkowych informacji o sytuacji życiowej strony, tj. o wskazanie źródeł utrzymania, wysokości dochodów, złożenie deklaracji podatkowych, odpisów wyciągów z rachunków bankowych, kalkulacji kosztów życia, podanie wysokości przychodów osiąganych w ramach działalności gospodarczej, przekazania informacji o sytuacji majątkowej żony i in, skutecznie doręczonego jeszcze 14/3/2016 r (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sądowych) strona nie wykonała. 3) Wobec braku wyjawienia szczegółów dotyczących gospodarki finansowej strony, referendarz sądowy nie może zastosować się w pełni do imperatywu bezkrytycznego przyjmowania twierdzeń wnioskodawcy "beati, qui non viderunt et crediderunt". Zdaniem referendarza sądowego, oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające, do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego i budzi wątpliwości, ponieważ nie wiadomo, skąd strona, przy zadeklarowanym braku dochodów, czerpie środki na koszty codziennego utrzymania, nie wspominając o środkach na poczet wynagrodzenia pełnomocnika. W szczególności, niemożliwym jest pokrywanie kosztów utrzymania czteroosobowej rodziny oraz alimentów na trzecie dziecko w wysokości 500 zł miesięcznie z zadeklarowanego dochodu w wysokości niespełna 200 zł miesięcznie. Zgodnie z art. 255 p.p.s.a strona obowiązana jest złożyć na wezwanie Sądu, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konstrukcja tego przepisu zakłada więc obowiązek współpracy wnioskodawcy z Sądem. Strona powinna uprawdopodobnić swoją deklarowaną sytuację finansową. Zwłaszcza, ze w okolicznościach sprawy i konstrukcji prawa pomocy powstrzymanie się od działania jest działaniem (et non facere facere est), tj działaniu polegającym na niewykazaniu istnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy. Niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji referendarz sądowy uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony. 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, 2 , § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.