III SA/Wa 626/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2018 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych UZASADNIENIE: Skarżący M. G. , wniósł do Sądu, na urzędowym formularzu PPF, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, Skarżący wskazał, że nie posiada środków finansowych na poniesienie opłaty. W związku z decyzją i wszczęciem postępowania egzekucyjnego Skarżący zmuszony był zamknąć działalność gospodarczą. W ostatnich miesiącach prowadzona działalność gospodarcza nie generowała praktycznie żądnego zysku. Skarżący wskazał, że żyje samotnie w wynajmowanym mieszkaniu i nie ma nikogo na utrzymaniu. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Posiada wierzytelność na [...] zł, jednak postępowanie zostało umorzone przez komornika z powodu bezskuteczności. Skarżący tytułem wynagrodzenia za pracę uzyskuje [...] zł miesięcznie. Do wydatków Skarżący zaliczył: wynajęcie mieszkania – 1.000 zł oraz żywność i artykuły higieniczne – 500 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dodatkowych dokumentów i informacji obrazujących sytuację majątkową strony, Skarżący oświadczył, że nie posiada otwartych rachunków bankowych i nie korzysta z pomocy społecznej. Nadesłał zeznania podatkowe za 2016 i 2017 r., kartę przychodów pracownika za 2018 r., Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego 6.507 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie występują podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Przystępując do rozważań należy przede wszystkim wskazać, że przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek wykazania (podkr. własne), tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, s. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest zatem uprawnieniem, dla którego realizacji strona obowiązana jest dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje bądź złożyć na wezwanie Sądu (referendarza sądowego) dokumenty służące ich weryfikacji. Możliwość wezwania strony do złożenia takich informacji bądź dokumentów (z której to możliwości skorzystano w niniejszej sprawie) daje przepis art. 255 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 23 grudnia 2005 r., II FZ 794/05, niepubl.). Z przedstawionych przez Skarżącą informacji wynika, że łączne miesięczne dochody Skarżącego wynoszą 1.500 zł natomiast łączne miesięczne wydatki Skarżącego na wynajęcie mieszkania żywność i środki higieniczne wynoszą 1.500 zł. Ponadto Skarżący nie posiada żadnego majątku z wyjątkiem nieściągalnej wierzytelności. Jednakże Skarżący będąc zobowiązany do nadesłania dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową wszystkich dokumentów nie nadesłał. Skarżący wskazał jedynie, że nie posiada otwartych rachunków bankowych, jednak nie nadesłał dokumentów o ich zamknięciu. Nie nadesłał też żadnych rachunków miesięcznych opłat (np. za wynajęcie mieszkania, zakupu żywności itp.) ograniczając się jedynie do ogólnego stwierdzenia, że miesięczne koszty wynoszą 1.000 zł za wynajęcie mieszkania i 500 zł na żywność i środki czystości. Ponadto z nadesłanych zeznań podatkowych wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej Skarżący w 2017 r. uzyskał przychód [...] zł, a w 2016 r. przychód w kwocie [...] zł. miał zatem możliwość w stosownym czasie zabezpieczyć sobie środki na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Wobec tego należało przyjąć, że Skarżący nie wykazał, że nie jest wstanie zgromadzić środków na uiszczenie wpisu sądowego od skargi, będącego obecnie jedynym kosztem postępowania. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.