III SA/Wa 628/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-05-06

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna przebywająca w areszcie śledczym, pozbawiona środków finansowych i posiadająca zajęty majątek, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna przebywająca w areszcie śledczym, która nie posiada środków finansowych, ma zajęty rachunek bankowy i udział w nieruchomości, a jej sytuacja finansowa nie ulegnie w najbliższym czasie zmianie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd powinien uwzględnić fakt przebywania strony w izolacji i brak możliwości zarobkowania, a także możliwość cofnięcia prawa pomocy w przypadku zmiany sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżący P. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na fakt przebywania w areszcie śledczym od 2009 r., zajęcie przez urząd skarbowy wszystkich środków na rachunku bankowym oraz zajęcie nieruchomości. Skarżący nie posiada innych środków ani możliwości zarobkowania, a jego schorowana matka utrzymuje się z emerytury. Skarżący zobowiązał się do przesłania dokumentów podatkowych za pośrednictwem adwokata.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący P. F. zwrócił się o zwolnienie od kosztów postępowania, powołując się na fakt zajęcia majątku oraz rachunku bankowego. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w którym wyjaśnił, że od 2009 r. pozostaje w areszcie śledczym. Wskazał, że z kont urząd skarbowy zabrał mu wszystkie środki. Zajął także nieruchomość. Skarżący nie ma żony, ani rodzeństwa którzy mogliby mu pomóc. Ma jedynie 76-letnią schorowaną matkę, która utrzymuje się z emerytury i która mu pomaga wpłacając pieniądze na tzw. "wypiskę". Skarżący nie ma możliwości zaciągnięcia pożyczki, kredytu, ani też zdobycia jakiejkolwiek kwoty na opłacenie kosztów sądowych. Do majątku zaliczył udział w nieruchomości, zajętej przez bank oraz urząd skarbowy oraz udział w nieruchomości rolnej. Do czasu zatrzymania Skarżący osiągał dochód w wysokości 2.000 zł brutto. Z racji osadzenia Skarżący nie dysponuje żadnymi dokumentami podatkowymi. Zobowiązał się jednak do ich przesłania za pośrednictwem swojego adwokata i za aprobatą Prokuratury Okręgowej. Rachunek bankowy Skarżącego jest zajęty, zaś on nie posiada wyciągów. Skarżący wskazał, że nie jest mu znane źródło finansowania wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika. Niewykluczone że zapłaciła za to jego matka. Skarżący nie wie także kto opłacił koszty sądowe należne w dwóch innych sprawach, a wynoszące prawie 10.000 zł. Zobowiązał się jednak, że informacje na ten temat prześle jego adwokat. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy miał na względzie to, iż dwoma postanowieniami z 11 kwietnia 2011 r. zwolniono Skarżącego od kosztów sądowych w sprawach III SA/Wa 227/10 i III SA/Wa 228/10. Argumentowano wówczas, że Skarżący przebywa w areszcie śledczym i nie ma dostępu do rachunków bankowych, w rezultacie nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Jakkolwiek fakt przyznania Skarżącemu prawa pomocy w innych sprawach, nie obliguje referendarza sądowego do powielenia zapadłych uprzednio rozstrzygnięć, niemniej przy ocenie jego zdolności ponoszenia kosztów niniejszego postępowania – rozstrzygnięcia te referendarz sądowy obowiązany jest uwzględnić. Z nadesłanych informacji wynika, że od 2009 r. Skarżący przebywa w areszcie śledczym. Jak oświadczył nie posiada żadnych pieniędzy, a należący do niego udział w nieruchomości gruntowej został zajęty, podobnie zresztą jak rachunek bankowy. W świetle tych danych zasadne jest zwolnienie Skarżącego od kosztów sądowych. Taki właśnie zakres zwolnienia podyktowany jest faktem pozostawania Skarżącego w izolacji i brakiem przesłanek ku temu, że w najbliższej przyszłości ta sytuacja ulegnie zmianie. Poza tym możliwość zareagowania na ewentualną zmianę sytuacji finansowej Skarżącego stwarza Sądowi przepis art. 263 p.p.s.a., przewidujący cofnięcie przyznania prawa pomocy. Referendarz sądowy uwzględnił również to, iż poza obowiązkiem uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, na Skarżącym spoczywa także obowiązek opłacenia tychże kosztów w trzech innych sprawach (III SA/Wa 626, 627 i 659/11). Łączna wartość samych tylko wpisów od skarg wynosi 22.732 zł. Ubocznie jedynie referendarz sądowy zauważa, że nie wyciągnął negatywnych dla Skarżącego konsekwencji z faktu nienadesłania – mimo złożonych w tym zakresie deklaracji – zeznań podatkowych, dokumentów potwierdzających dokonane zajęcia, informacji o osobie, która opłaciła wpisy od skarg w sprawach III SA/Wa 227/10 i III SA/Wa 228/10. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło