III SA/Wa 628/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-08-22
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazuje dochody z działalności gospodarczej, wynagrodzenia żony oraz przychodów z czynszu, a także posiada udziały w nieruchomościach, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony jej pełnomocnik z urzędu w postępowaniu sądowo-administracyjnym, biorąc pod uwagę jej stan zdrowia i koszty leczenia?Ratio decidendi
Referendarz sądowy uznał, że sytuacja życiowa skarżącego, pomimo jego schorzeń i kosztów leczenia, nie wyklucza możliwości wygospodarowania przez niego środków na poczet kosztów postępowania, zwłaszcza że skarżący i jego żona wykazują regularne dochody. W związku z tym, postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w części (powyżej 50 zł) i ustanowić mu adwokata z urzędu, uznając potrzebę profesjonalnej pomocy na etapie skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Skarżący R. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wskazał, że jego rodzina utrzymuje się z dochodów z działalności gospodarczej, wynagrodzenia żony i przychodów z czynszu (łącznie ok. 2081 zł miesięcznie), posiada udziały w nieruchomościach o wartości 55000 zł, ale nie ma oszczędności. Powołał się również na liczne schorzenia i koszty leczenia. Referendarz sądowy, analizując sytuację finansową i zdrowotną skarżącego, uznał, że skarżący nie wykazał całkowitej niemożności poniesienia kosztów postępowania, ale jednocześnie dostrzegł potrzebę ustanowienia pełnomocnika z urzędu.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono Skarżącego od kosztów sądowych w sprawie powyżej 50 zł; 2. Ustanowiono Skarżącemu adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
P O S T A N O W I E N I E Dnia 22/8/2017 r. Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 22/8/2017 r. po rozpoznaniu wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]/12/2015 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zbycia nieruchomości p o s t a n a w i a 1. Zwolnić Skarżącego od kosztów sądowych w sprawie powyżej 50 zł; 2. Ustanowić Skarżącemu adwokata z urzędu;
Strona skarżąca, tj R. K., zwrócił się w formularzu PPF z 28/6/2017 r. i z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu (adwokata).
Poinformował o tym, że: - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i; rodzina utrzymuje się z dochodu z działalności gospodarczej Skarżącego i wynagrodzenia ze stosunku pracy żony oraz przychodów z czynszu (razem ok. 2081 zł); - posiada udziały w nieruchomościach oznaczonych w rubryce 7.2.formularza o wartości (55000 zł). Wskazał ze nie posiada innych wartościowych przedmiotów, ani oszczędności. Przedstawił okoliczności czasowego "odwieszenia" działalności gospodarczej.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 3/7/2017 r strona wskazała, że: - w 2016 r. nie osiągnął dochodów; - uzyskał 3600 zł w 2017 r.; - powołał się na liczne schorzenia i stan zdrowia (pkt 8 pisma z 28/07/2017 r.).
Skarżący zadeklarował przekazanie deklaracji podatkowych, wyszczególnionych faktur, zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia i in.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej P.p.s.a), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wymagalne w sprawie koszty sądowe obejmują wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł.
Zdaniem referendarza sądowego, sytuacja życiowa Skarżącego nie wyklucza wygospodarowania przez niego jakichkolwiek środków na poczet kosztów postępowania, ponieważ zarówno Ska rżący, jak i jego żona wykazują – regularne – dochody.
Należy przy tym zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
Tymczasem z informacji nadesłanych przez Stronę wynika, że może dysponować ona stałym dochodem: z działalności gospodarczej, transakcji "umownych", stosunku pracy żony. Zdaniem referendarza sądowego, wskazana powyżej kwota miesięcznego dochodu, przy zadeklarowanej strukturze i wysokości wydatków nie może być jednak podstawą oczekiwania, że Skarżący wygospodaruje – w pełnej wysokości - środki nie tylko na poczet wymagalnych kosztów sądowych (wpisu od skargi kasacyjnej), ale także na poczet (rynkowych) kosztów działania pełnomocnika. Skarżącego obciążają bowiem nie tylko "zwykłe" koszty podtrzymania egzystencji, ale również – co zasygnalizował w piśmie z 28/7/2017 r. w pkt 8 – niezbędne już koszty poratowania zdrowia.
Wobec powyższych rozważań, nie jest okolicznością uzasadniającą odmowę przyznania prawa pomocy choroba Skarżącego i koszty zaspokojenia potrzeb rodziny.
Decydując o zakresie uczestnictwa Skarżącego w kosztach postępowania referendarz sądowy uwzględnia zarówno przedstawioną kalkulację kosztów życia (rubryka 11 formularza), jak też – z drugiej strony – zdolność Skarżącego w symbolicznym uczestnictwie w kosztach postępowania.
Referendarz sądowy zauważa, że na obecnym etapie postępowania, tj. na etapie skargi kasacyjnej, do toczenia sporu jest niezbędna pomoc profesjonalnego pełnomocnika, zaś Sąd nie rozstrzyga już w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stąd również postulat realizacji "prawa do Sądu" nakazuje uwzględniać potrzebę udziału pełnomocnika w sprawie – niezależnie już od kondycji finansowej rodziny, która, w najbliższym czasie, może nie ulec zmianie.
Z tych powodów, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1 P.p.s.a., art. 245 § 1, § 2 i § 3 P.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło