III SA/Wa 63/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. postanawia 1. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego ponad kwotę 2.000 zł (słownie: dwa tysiące złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca – M. Sp. z o.o., w odpowiedzi na wezwanie od uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 7.694 zł, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku spółka wskazała, że w 2014 r. przychód spółki wyniósł 125.126,30 zł, koszty 176.101,52 zł, strata 50.975,22 zł. W 2013 r. przychód spółki wyniósł 128.175, 89 zł, koszty 50.161,87 zł, dochód 78.014,02 zł. Spółka w dacie wydania zaskarżonej decyzji miała zajęty rachunek bankowy przez komornika. Rachunek ten jest z saldem ujemnym. Skarżąca wyjaśniła, że z uwagi na wygaśniecie koncesji w zakresie prowadzenia gier na automatach lub ich utratę przez podmioty, na rzecz których spółka wykonywała usługi serwisowe, dramatycznie spadły obroty spółki. W roku 2010 spółka uzyskiwała obroty rzędu 1.300.000 zł, a od 2011 r. obroty te spadły do 200.000 – 100.000 zł. Skarżąca wskazała, że w związku z powyższym, w okresie postępowania kontrolnego i podatkowego nie mogła zabezpieczyć środków na wpis sądowy. Wyjaśniła, że posiada niespłacony kredyt w wysokości ok. 920.000 zł należności głównej. Majątek spółki jest zabezpieczony i brak jest możliwości jego spieniężenia. Poza tym wartość majątku nie pokrywa wysokości wpisu sądowego. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu PPPr, okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), wezwano spółkę do: wyjaśnienia, czy prowadzi w dalszym ciągu działalność gospodarczą, nadesłania zeznań podatkowych spółki za 2013 i 2014 r. (za 2014 r., ewentualnie - nadesłania innego dokumentu potwierdzającego wysokość przychodów uzyskanych za ten rok, np. podsumowanie podatkowej księgi przychodów i rozchodów, bilans za I półrocze 2014 r), wskazania i udokumentowania wysokości aktualnych miesięcznych przychodów spółki oraz kosztów ich uzyskania (np. kopia z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za ostatnie trzy miesiące, ewentualnie – kopie z ewidencji sprzedaży i zakupów VAT), nadesłania deklaracji VAT-7 za X, XI, i XII 2014 r.), nadesłania wyciągów z rachunków bankowych spółki za ostatnie trzy miesiące, wskazania i udokumentowania zadłużenia/obciążeń kredytowych spółki, wskazanie źródeł finansowania aktualnie prowadzonej działalności przez spółkę, w szczególności kosztów lokalu, korespondencji, pełnomocnika. W odpowiedzi skarżąca wyjaśniła, że uzyskuje przychody z tytułu czynszu dzierżawnego automatów do gier, co uwidaczniają rejestry sprzedaży za miesiące od października do grudnia 2014 r. oraz deklaracje VAT-7. Spółka załączyła do wniosku wspomniane rejestry sprzedaży VAT, rejestry zakupów VAT, deklaracje VAT-7, kopie zeznania podatkowego za 2013 r., przedstawiła zaewidencjonowane w księgach rachunkowych spółki obciążenia kredytowe. Ponadto wyjaśniła, że z uwagi na wykazane obciążenia oraz zajęcia egzekucyjne rachunków bankowych nie posiada wyciągów z rachunków. Spółka, z uwagi na utratę tytułu prawnego do lokalu, nie ponosi kosztów jego wynajmu. Koszty obsługi księgowej oraz korespondencji spółka ponosi z bieżących przychodów. Z kolei koszty pełnomocnika nie zostały poniesione, bowiem zostały one uwarunkowane od ich orzeczenia przez sąd administracyjny. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W pierwszej kolejności, zauważyć należy, że zasadą jest, iż to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Powyższe oznacza, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W rozpoznawanej sprawie przyznanie skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie nie jest zasadne. Podkreślić bowiem należy, że przyznanie prawa pomocy uwarunkowane jest niemożnością zgromadzenia odpowiednich środków m.in. na wpis sądowy, a nie trudnościami w ich zgromadzeniu. Założeniem tego prawa jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony racji podmiotom, które nie mają obiektywnych możliwości uiszczenia kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania kosztem, którego poniesienie jest niezbędne do prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego jest wpis w kwocie 7.694 zł. W ocenie referendarza sądowego, z oświadczeń i dokumentów dotyczących sytuacji finansowej spółki wynika, że w obecnej sytuacji nie jest ona w stanie uiścić tego wpisu w całości. Zauważyć bowiem należy, że w porównaniu z latami poprzednimi sytuacja finansowa spółka uległa znacznemu pogorszeniu. Przychody spółki wynoszące jeszcze w 2010 r. ponad 1,3 mln złotych, od 2011 r. spadły do ok. 100.000-200.000 zł. Aktualnie spółka uzyskuje przychody z tytułu dzierżawy automatów do gier w wysokości od ok. 12.000 do ok. 13.000 zł miesięcznie, przy czym koszty prowadzenia działalności przewyższają uzyskiwane przychody. Spółka ma zablokowane rachunki bankowe oraz jest zadłużona na ponad 900.000 zł. Niemniej jednak oceniając sytuację finansową spółki, należało przyjąć, że jest ona w stanie w części ponieść koszty postępowania, poprzez uiszczenie wpisu na poziomie 2.000 zł. Skarżąca prowadzi bowiem w dalszym ciągu działalność gospodarczą, z tytułu której uzyskuje wprawdzie niewielkie, ale jednak stałe przychody. Uzyskiwane przychody pozwalają z kolei na przeznaczenie ich części na partycypowanie w kosztach wszczętego postępowania. Z nadesłanych deklaracji VAT-7 oraz rejestru zakupów wynika, że w ramach prowadzonej działalności skarżąca dokonuje nabycia towarów i usług w wysokości ok. 14.000 zł miesięczne. Z analizy rodzaju dokonywanych nabyć, zwłaszcza w zakresie usług gastronomicznych wynika, że duża ich część mogłaby zostać ograniczona, a środki z tego tytułu przeznaczone właśnie na pokrycie części kosztów sądowych w sprawie. Ponadto, przy ocenie sytuacji finansowej skarżącej, jako podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą decydujące znacznie ma fakt, że spółka w dalszym ciągu osiąga przychody. Okoliczność straty z działalności jest jedynie wynikiem bilansowym i nie przesądza o braku środków na chociażby częściowe partycypowanie w kosztach postępowania. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.