III SA/Wa 63/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-03-16
Skład orzekający: Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony bez przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych, które są niezbędne do oceny możliwości płatniczych strony?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedłożyła wyciągów z rachunków bankowych, które są niezbędne do oceny jej możliwości płatniczych. Brak tych dokumentów uniemożliwia sądowi rzetelną ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawcy i wykazanie przesłanek do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca E. W. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, wskazując na swoją trudną sytuację materialną (bezrobotna, samotnie wychowująca dziecko, utrzymywana przez rodziców). Mimo wezwania, nie przedłożyła wyciągów z rachunków bankowych, które były niezbędne do oceny jej możliwości płatniczych. Sąd uznał, że brak tych dokumentów uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. W. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Skarżąca E. W. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, iż jest osobą bezrobotną, samotnie wychowującą dziecko, zamieszkującą i pozostającą na utrzymaniu rodziców. We wspólnym gospodarstwie domowym jest jeszcze brat. Jedyną pracującą osobą jest ojciec, który z umowy o pracę osiąga 2.500 zł dochodu. Do majątku Skarżąca zaliczyła udział w zabudowanej nieruchomości. Podała, iż otrzymuje alimenty (450 zł), dodatek 500+ i zasiłek rodzinny.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, że obecnie uczestniczy w kursie [...] . Powtórzyła, że mieszka z rodzicami. Oświadczyła, że nie ma możliwości pobrania wyciągów bankowych. Skarżąca przedłożyła zeznania podatkowe, decyzję uznającą za osobę bezrobotną, decyzję o utracie statusu, wyrok, decyzje przyznające świadczenia.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Instytucja ta ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed Sądem osobom, które nie osiągają żadnych dochodów, lub też osobom o bardzo niskich dochodach, które z uwagi na swą trudną sytuację materialną nie są w stanie ponosić kosztów związanych z postępowaniem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2015 r., I FZ 488/14).
Z tego też względu osoby znajdujące się w takiej sytuacji mają prawo ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 2 P.p.s.a.) lub w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie), gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej postanowieniu poprzez "wykazanie" należy rozumieć swoiste przekonanie Sądu co do zasadności przyznania prawa pomocy, objawiające się w szczególności przedstawieniem np. dokumentów, oświadczeń pozwalających Sądowi na pełny wgląd w sytuację majątkową osoby wnioskującej, która następnie poddana zostaje weryfikacji, celem zbadania, czy występują przesłanki konieczne do przyznania tego prawa.
Skoro skorzystanie z prawa pomocy wiąże się - jak to już podkreślono wyżej - z wystąpieniem szczególnych okoliczności, to w ocenie referendarza sądowego dokonanie rzetelnej oceny ich wystąpienia w niniejszej sprawie nie jest możliwe. Przede wszystkim wśród nadesłanych dokumentów zabrakło wyciągów z rachunków bankowych, które – jak sama przyznała – Skarżąca posiada w [...] i [...] .
Tymczasem wyciągi takie są niezbędne dla oceny możliwości płatniczych strony poprzez zobrazowanie jakiego rzędu wpływy pieniężne osiąga i w jakich wysokościach następuje ich dystrybucja. Inaczej mówiąc wyciąg bankowy daje rzeczywisty obraz operacji dokonywanych na rachunku (wpływy i obciążenia), a więc przedstawia rzeczywistą płynność finansową jego właściciela.
Skoro zatem w niniejszej sprawie wyciągów z kont bankowych, Skarżąca nie przedłożyła, to tym samym trudno jest ocenić jej zdolność do dysponowania zgromadzonymi na nich środkami finansowymi. Zwłaszcza, że jedynym kosztem sądowym, do którego uiszczenia Skarżąca jest zobowiązana na tym etapie postępowania jest wpis od skargi w kwocie 100 zł.
Z tego względu uznać należało, że Skarżąca nie wykazała, iż jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło