III SA/Wa 632/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi J. U. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego oddala skargę Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. prowadził wobec Skarżącego postępowanie egzekucyjne. Tytuł wykonawczy wystawiony został przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. i obejmował należność z tytułu grzywny w celu przymuszenia, związanej z nałożonym na Skarżącego obowiązkiem rozbiórki budynku. Zawiadomieniem z 25 maja 2007 r. organ egzekucyjny zajął wierzytelność Skarżącego z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. Skarżącemu zawiadomienie o zajęciu wierzytelności wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono 12 czerwca 2007 r. Skarżący złożył do Dyrektora Izby Skarbowej L. pismo z 15 czerwca 2007 r., zatytułowane "Skarga na czynności egzekucyjne". Wyjaśnił, iż przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie toczą się dwie sprawy w przedmiocie rozbiórki budynku gospodarczego. Wynik tych spraw będzie miał znaczenie, ponieważ w przypadku korzystnego dla Skarżącego rozstrzygnięcia niezasadne byłoby prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych i wstrzymanie dalszego prowadzenia egzekucji do zakończenia spraw sądowych. Podniósł, iż zasadnym powinno być co najmniej zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Pismem z 6 lipca 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej wezwał Skarżącego do sprecyzowania, czy jego wniosek należy rozpatrzyć jako: wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, czy też skargę na czynności egzekucyjne. Skarżący stwierdził, że jego podanie należy traktować jako wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz jako skargę na czynności egzekucyjne (pismo z 30 lipca 2007 r.) Dyrektor Izby Skarbowej wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego przekazał do rozpoznania organowi egzekucyjnemu, a postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. oddalił skargę na czynności egzekucyjne. Natomiast postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Wyjaśnił, że stosownie do art. 23 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 36, poz. 161 z późn. zm.), dalej: "u.p.e.a.", jako organ wyższego stopnia w stosunku do naczelnika urzędu skarbowego pełni nadzór nad egzekucją administracyjną. Zgodnie jednak z art. 23 § 6 i 7 u.p.e.a. czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ, dotyczące należności pieniężnych innych niż pozostające we właściwości urzędów skarbowych, dyrektor izby skarbowej może wstrzymać wyłącznie za zgodą wierzyciela. Ponieważ egzekwowana należność pozostawała we właściwości Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ nadzoru związany jest stanowiskiem wierzyciela, który postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. odmówił wyrażenia zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W świetle powyższego Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż nie miał podstaw do uwzględnienia argumentów Skarżącego i wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu na to postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił błędne przyjęcie braku podstaw do wstrzymania postępowania egzekucyjnego, gdy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie toczą się sprawy, których wynik ostatecznie przesądzi o legalności lub nielegalności budowy. W ocenie Skarżącego prowadzenie postępowania egzekucyjnego było przedwczesne, ponieważ w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia powyższych spraw, niepotrzebnie poniesie straty. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. Minister Finansów zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. Wyjaśnił, powołując się na art. 23 u.p.e.a., że brak zgody wierzyciela - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego obligował Dyrektora Izby Skarbowej do odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Zmiana tego rozstrzygnięcia przez Ministra Finansów, wobec jednoznacznego stanowiska wierzyciela oraz ww. przepisu, stanowiłaby naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W skardze złożonej na to postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego albo o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Tak jak w zażaleniu zarzucił błędne przyjęcie, iż nie było podstaw do wstrzymania postępowania egzekucyjnego mimo, że aktualnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie toczą się dwie sprawy sądowe, których wynik przesądzi ostatecznie o legalności lub nielegalności budowy. Skarżący powtórzył argumentację o szkodzie, jaką poniesie przez przedwczesną egzekucję, gdyby wynik tych spraw był dla niego korzystny. Jego zdaniem za uchyleniem zaskarżonego postanowienia lub wstrzymaniem postępowania egzekucyjnego przemawia również okoliczność, że przestał być właścicielem gospodarstwa rolnego, a tym samym przedmiotowego budynku gospodarczego. Skarżący gospodarstwo przekazał na rzecz syna, na dowód czego załączył kserokopię aktu notarialnego z 5 grudnia 2007 r. (Repertorium [...]). Skarżący uważał, że w tej sytuacji Minister Finansów powinien wstrzymać lub zawiesić postępowanie egzekucyjne. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wyjaśnił, że kwestie dotyczące postępowania sądowego w sprawie budynku, a także przeniesienia na syna prawa własności nieruchomości, na której budynek jest postawiony, nie podlegają merytorycznemu rozpatrzeniu w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 23 § 7 u.p.e.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kontroli Sądu poddane zostało rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, obejmującego należność – grzywnę w celu przymuszenia, której wierzycielem był Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z.. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym stosowanym w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Na Skarżącego nałożona została w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym w celu doprowadzenia do realizacji nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. Wynika to z uzasadnienia postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz tytułu wykonawczego, w którym jako podstawę prawną należności wskazano postanowienie tego organu z [...] lutego 2006 r. W rozpatrywanej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego, zgodnie ze swoją właściwością rzeczową obejmującą egzekucję należności pieniężnych, egzekwował zatem grzywnę nałożoną w odrębnym, prowadzonym przez inny organ, postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku o charakterze niepieniężnym. Grzywna w celu przymuszenia, egzekwowana wobec Skarżącego, nie jest należnością należącą do właściwości urzędu skarbowego. Dyrektorowi Izby Skarbowej – organowi nadzoru, przysługuje wynikające z art. 23 § 6 u.p.e.a. uprawnienie do czasowego, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez naczelnika urzędu skarbowego. Jednakże uprawnienie to doznaje ograniczenia w sytuacji, gdy w postępowaniu egzekucyjnym egzekwowana jest należność nie należąca do właściwości urzędu skarbowego. Zgodnie bowiem z art. 23 § 7 u.p.e.a. dyrektor izby skarbowej może wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności pieniężnych niż pozostające we właściwości urzędów skarbowych wyłącznie za zgodą wierzyciela [podkreślenie Sądu]. Prawidłowo przepis ten zastosowano w rozpatrywanej sprawie. Zgoda wierzyciela jest zatem podstawowym warunkiem, od którego spełnienia uzależniona jest w ogóle możliwość badania istnienia przesłanek wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Brak takiej zgody wyklucza wstrzymanie tego postępowania bez względu na jakiekolwiek okoliczności podnoszone przez zobowiązanego na uzasadnienie jego wniosku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, do którego Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się o zajęcie stanowiska co do wniosku Skarżącego, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. odmówił wydania zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącego. W tej sytuacji Dyrektor Izby Skarbowej mógł jedynie odmówić wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Podjęcie odmiennego rozstrzygnięcia nie było możliwie w świetle jednoznacznej treści wskazanego wyżej art. 23 § 7 u.p.e.a. Słusznie zatem zarówno Dyrektor Izby Skarbowej, jak i Minister Finansów wskazywali brak zgody Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako przeszkodę uniemożliwiającą uwzględnienie żądania Skarżącego. Stanowisko wierzyciela było wiążące dla organu nadzoru i faktycznie przesądzało o sposobie rozpatrzenia wniosku Skarżącego. Związanie stanowiskiem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego spowodowało, iż okoliczności podnoszone przez Skarżącego na uzasadnienie wniosku wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, nie mogły być wzięte pod uwagę przez organy orzekające w rozpatrywanej sprawie. Okoliczności tych nie mógł również uwzględnić Sąd, który oceniał legalność zaskarżonego postanowienia Ministra Finansów. Zdaniem Sądu postanowienie to, a także poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, nie naruszają prawa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd skargę oddalił.