III SA/Wa 633/14

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za I kwartał 2013 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący J.M. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Wskazał, że nie dysponuje obecnie żadnym dochodem, gdyż spółka, w której pełnił funkcję prezesa zarządu zaprzestała wykonywania działalności, a sąd oddalił wniosek o ogłoszenie jej upadłości. Od czerwca 2013 r. spółka nie wypłacała wynagrodzenia. Posiadane oszczędności Skarżący przeznaczył na wydatki związane z urodzonym w czerwcu [...] r. dzieckiem. Skarżący jest osobą bezrobotną, będącą na utrzymaniu żony, obciążoną alimentami w kwocie 1.600 zł. Małoletni syn jest pod opieką [...] . Miesięczny koszt leków wynosi 400 zł. Żona Skarżącego otrzymuje zasiłek macierzyński w wysokości 5.000 zł, który wydatkowany jest na utrzymanie dwójki dzieci oraz pokrycie bieżących wydatków, w tym na spłatę kredytów w kwocie 2.000 zł. Przez ostatnie sześć miesięcy Skarżący leczył się [...] . Wszelkie próby podjęcia pracy zarobkowej nie przyniosły rezultatu. Do majątku zaliczył udział w domu mieszkalnym, obciążonym hipoteką na rzecz banku oraz tytułem zabezpieczenia alimentów. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżący wskazał, że komplet dokumentów przekazał do sprawy III SA/Wa 113/14. W sprawie tej wyjaśnił mianowicie, że nie posiada jeszcze wszystkich informacji o wysokości dochodu osiągniętego w 2013 r. Nie posiada rachunków bankowych. Skarżący utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 711,39 zł, który nie pokrywa nawet zobowiązań alimentacyjnych. Wskutek zastraszania przez osoby trzecie, szantażu ekonomicznego oraz niemożności realizowania zobowiązań zdiagnozowano u Skarżącego [...] . Skarżący przedstawił zestawienie bieżących wydatków wśród których wymienił kredyt hipoteczny i konsumpcyjny, energię elektryczną, gaz, śmieci, TV, telefony, zajęcie komornicze, język angielski dziecka, utrzymanie młodszego syna i leczenie starszego, wydatki żywnościowe i ogólnobytowe. Skarżący otrzymuje również wsparcie rzeczowe od pozostałej rodziny. Nadesłał zeznania podatkowe, informację PIT-11A, decyzję o uznaniu Skarżącego za osobę bezrobotną, zestawienie bieżących wydatków, akt notarialny o ustanowieniu hipoteki, wyciągi bankowe, zaświadczenie o stanie zdrowia. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy może być zatem przyznane temu, kto z przyczyn od siebie niezależnych nie może podołać obowiązkowi ponoszenia kosztów postępowania. Przepis ten nakłada na stronę obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanki wskazanej w powołanym przepisie. Jest ona więc zobligowana do przedstawienia w sposób czytelny swojego stanu finansowego, prezentując przy tym w sposób niebudzący wątpliwości źródła swojego utrzymania, jak również ponoszone przez siebie wydatki. W tym celu strona powinna złożyć na urzędowym formularzu oświadczenie o stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym, do czego obliguje ją przepis art. 252 § 1 i § 2 p.p.s.a. Jednakże, gdy oświadczenie to okaże się być niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, to zgodnie z art. 255 p.p.s.a., strona obowiązana jest złożyć na wezwanie Sądu, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe. Konstrukcja tego przepisu zakłada więc obowiązek jej współpracy z Sądem. Niedopełnienie tego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 § 1 p.p.s.a. Jest to bowiem rodzaj dodatkowego postępowania dowodowego, w którym Sąd ma możliwość uzupełnienia wniosku oraz określenia w sposób pełny i klarowny stanu majątkowego strony. Postępowanie uzupełniające przeprowadzone w niniejszej sprawie (na podstawie materiałów przesłanych do sprawy III SA/Wa 113/14) okazało się niewystarczające do sprawdzenia, czy twierdzenie Skarżącego o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Skarżący oświadczył mianowicie, że źródłem utrzymania jego rodziny jest zasiłek dla bezrobotnych oraz wynagrodzenie żony. Łącznie jest to kwota ok. 4.246 zł. Tymczasem same tylko koszty związane z kredytem hipotecznym i konsumpcyjnym, energią elektryczną, gazem, wywozem śmieci, TV, telefonami, zajęciem komorniczym, językiem angielskim dziecka pochłaniają kwotę ok. 3.520 zł. Do tego dochodzą jeszcze wydatki na utrzymanie młodszego syna i leczenie starszego, wydatki żywnościowe i ogólnobytowe. Ich wysokość Skarżący określił na kwotę ok. 1.400 zł. Z zestawienia tych kwot wynika, iż zadeklarowane wydatki przewyższają uzyskiwany dochód, zaś Skarżący nie wykazał innych – poza zasiłkiem dla bezrobotnych oraz wynagrodzeniem żony - źródeł ich finansowania. Powyższej różnicy Skarżący nie wyjaśnił. Co prawda powołał się na wsparcie otrzymywane od pozostałej rodziny, niemniej zastrzegł, że ma ono charakter rzeczowy, a nie finansowy. Referendarz sądowy powziął także wątpliwości co do zupełności przesłanych wyciągów bankowych. Otóż Skarżący przedłożył jedynie wyciągi z rachunku należącego do jego żony, oświadczając, iż sam takowego nie posiada. Tymczasem z analizy przepływów na rachunku bankowym żony wynika, że na rachunek ten zarówno wpływały, jak i z niego wypływały środki na rachunek, którego posiadaczem jest właśnie Skarżący ([...]). Jego historii Skarżący nie przedstawił. Podobnie jak nie przedstawił historii innego jeszcze rachunku należącego do jego żony, a mianowicie [...] . Na ten właśnie rachunek przelano środki w styczniu br. Poza tym w grudniu 2013 r., styczniu i lutym 2014 r. rachunek bankowy żony Skarżącego zasiliły wpłaty dokonane z rachunku bankowego, którego posiadacza określono jako "H. M. reprezentowany(a) przez M. M. ", zaś tytuł wpłaty oznaczono jako "zasilenie" lub "z". Wpłaty te opiewały na kwoty odpowiednio 4.900 zł, 2.100 zł i 2.500 zł. Wobec powyższych niejasności referendarz sądowy uznał, iż Skarżący nie wykazał, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie, nawet jeśli suma samych tylko wpisów od skarg należnych w czterech zawisłych przed tutejszym Sądem sprawach (III SA/Wa 113, 409, 633 i 877/14) wynosi 2.000 zł. Brak pełnej i wyczerpującej informacji na temat jego sytuacji majątkowej nie pozwala bowiem ustalić, jak w rzeczywistości się ona kształtuje oraz, czy Skarżący rzeczywiście nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.