III SA/Wa 633/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 i 2008 r. postanawia 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 4.000 zł (cztery tysiące złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący – D.S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że z uwagi na wysokość uzyskiwanych dochodów nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego wysokości 14.432 zł. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką małoletnich dzieci. Do swojego majątku skarżący zaliczył mieszkanie o pow. 70 m². Oświadczył, że posiada oszczędności w wysokości 4.000 zł. Skarżący uzyskuje dochód ze stosunku pracy w wysokości 1.800 zł brutto, a żona skarżącego z tytułu pełnienia obowiązków prezesa zarządu – 5.000 zł brutto miesięcznie. Do wniosku skarżący załączył zaświadczenie o wysokości uzyskiwanego dochodu. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu PPF, okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), skarżący został wezwany do złożenia dodatkowych oświadczeń oraz nadesłania dokumentów dotyczących sytuacji finansowej jego rodziny. W odpowiedzi skarżący nadesłał zeznania podatkowe swoje oraz swojej żony za 2013 i 2014 r., wyciągi z rachunków bankowych, oświadczenie o wysokości miesięcznych dochodów i wydatków rodziny. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącego oraz jego zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 14.432 zł. Oceniając, aktualną sytuację finansową skarżącego, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że powyższa kwota przekracza możliwości finansowe jego rodziny. Nie oznacza to jednak, że skarżący w ogóle nie ma możliwości partycypowania w kosztach wszczętego postępowania sądowego. Z oświadczeń złożonych przez skarżącego wynika, że aktualnie jedynym dochodem skarżącego jest dochód ze stosunku pracy w wysokości 1.320,43 zł netto miesięcznie. Za 2014 r. skarżący uzyskał łączny przychód ze stosunku pracy w wysokości 21.600 zł (PIT-37). Aktualnie skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej. Z zeznania PIT-36L za 2014 r. wynika, że już za ten rok skarżący nie uzyskał żadnego przychodu z tego tytułu (koszty wyniosły natomiast 16.520 zł). Z kolei żona skarżącego otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 4.120 zł netto miesięcznie z tytułu pełnienia funkcji prezesa zarządu oraz 420,19 zł netto z tytułu umowy o pracę. W 2014 r. żona skarżącego prowadziła również działalność gospodarczą (sklep spożywczy). Przychód z tego tytułu za 2014 r. wyniósł 189.294,05 zł, przy kosztach 209.328,28 zł. Aktualnie łączny dochód małżonków wynosi 5.860,62 zł netto miesięcznie. Jednocześnie, jak wynika z przedstawianego przez skarżącego miesięcznego zestawienia dochodów i wydatków czteroosobowej rodziny, miesięczne wydatki rodziny kształtują się na podobnym poziomie. Opłaty za mieszkanie i media wynoszą ok. 800 zł, opłaty za przedszkole 1.200 zł, rata kredytu za mieszkanie 2.000 zł, pozostałe koszty utrzymania 2.000 zł. Tym samym, przedstawione przez skarżącego wydatki, pochłaniają zasadniczo całość uzyskiwanych dochodów. Niemniej jednak, jak zadeklarował sam skarżący, posiada on oszczędności z lat ubiegłych. Aktualnie wynoszą one 4.000 zł. W związku z powyższym, przeznaczenie tych środków na częściowe pokrycie kosztów postępowania nie będzie stanowiło uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego i jego rodziny. W związku z powyższym, wskazać należy, że sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy jedynie w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi – ponad kwotę 4.000 zł. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.