III SA/Wa 636/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Sp z.o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od kwietnia do lipca 2014 r. postanawia odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca M. Sp. z o.o., na urzędowym formularzu PPPr złożyła do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uzasadniając, że obecnie nie posiada żadnych oszczędności, a trudna sytuacja Spółki uniemożliwia poniesienie wydatków związanych z wpisem od skargi. Na dzień 30 listopada 2016r. Skarżąca poniosła stratę 156.059,30 zł. Skarżąca wskazał, że bilans oraz rachunek zysków i strat nie został sporządzony, jednak niezwłocznie po sporządzeniu zostanie przedłożony w Sądzie. Skarżąca wskazała, że nie posiada nieruchomości oraz posiada ruchomości o znikomej wartości. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego Skarżącej wynosi 5.000 zł. Spółka posiada środki trwałe o wartości 10.351,83 zł, a za 2016 r., osiągnęła stratę w kwocie 156.059,30 zł. Skarżąca wskazała, że na rachunkach bankowych posiada 19,53 zł oraz minus 812.548,77 zł. Wskazał też, że w kasie posiada gotówkę w wysokości 4.959,73 zł, a na rachunku bankowym Spółki zabezpieczono kwotę 4.892.355 zł. Skarżąca posiada otwarty limit kredytowy w banku [...] w wysokości 850.000zł., który spłaca z bieżącej działalności. Na wezwanie referendarza sądowego, do sprawy III SA/Wa 635/17, Skarżąca nadesłała wyciągi z rachunków bankowych, bilans oraz rachunek zysków i strat za 2013, 2014 i 2015 r., spis wierzycieli oraz wysokość wierzytelności, deklaracje VAT-7 za miesiące od lipca do grudnia 2016 r. oraz zeznania podatkowe CIT-8 za 2014 i 2015r. Skarżąca natomiast nie nadesłała, mimo wezwania, odpisu bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2016r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Referendarz sądowy może zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oznacza w rzeczywistości swoistą formę kredytowania podmiotów zobowiązanych do uiszczenia tych kosztów. W stosunku do postępowań odnoszących się do podmiotów, powołanych do prowadzenia działalności gospodarczej, z natury rzeczy mającą przynosić dochody, udzielanie przez Państwo kredytu w tej formie znajduje uzasadnienie tylko w sytuacjach "nadzwyczajnych". Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy się kierować rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego (w trzech sprawach III SA/Wa 136/17, III SA/Wa 635/17 oraz III SA/Wa 636/17 wynoszącą 30.626 zł, 1.738 zł i 8.561 zł.) jak i stan faktyczny przedmiotowej sprawy uznać należało, iż skarżąca spółka nie wykazała, że nie jest obecnie w stanie zgromadzić środków celem uiszczenia kosztów sądowych. Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy podniosła, że nie ma środków na poniesienie kosztów sądowych / wpisu należnego od skargi. Jednakże będąc wezwana do przedstawienia dokumentów źródłowych obrazujących jej sytuację majątkową, (przy sprawie III SA/Wa 136/17) wszystkich wymaganych dokumentów nie przedstawiła. Skarżąca nie przedstawiła bilansu oraz rachunku zysków i strat za 2016r. wskazując, że dokumenty te nie zostały jeszcze sporządzone. Ze znajdującego się w aktach sprawy zeznania podatkowego za 2015 r. CIT-8 wynika, że Skarżąca osiągnęła przychód w kwocie 22.988.063,93 zł., a w 2014r. przychód w kwocie 18.190.134,1 zł. Ze sporządzonego natomiast na dzień 30 listopada 2016 r. rachunku zysków i strat wynika, że w 2016 r. Skarżąca uzyskała przychód w kwocie 14.014.396,48 zł. Z kolei z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że Skarżąca nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i dokonuje dostaw towarów np. w grudniu 2016 r. na kwotę 2.581 zł oraz nabycia towarów i usług na kwotę 42.296 zł. Ponadto nadesłany wyciąg z rachunku bankowego w [...] wskazuje, że na rachunek Skarżącej wpływają znaczne kwoty przykładowo: 20 lutego 2017 r. 30.000 zł, 13 lutego 2017 r. 60.000 zł, 6 lutego 2017 r. 50.000 zł, 3 lutego 2017 r. 50.000 zł, 2 lutego 2017 r. 100.000 zł. Odnosząc się natomiast do argumentacji Skarżącej, że za ostatni rok obrotowy poniosła stratę z działalności, należy stwierdzić, że nie jest to okoliczność z powodu której należy przyznać Skarżącej prawo pomocy. Jak bowiem zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r. (I FZ 260/08) strata jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami i nie oznacza braku środków finansowych (zob. też postanowienie NSA z 1 sierpnia 2013 r., I FZ 327/13). To przede wszystkim przychody obrazują rozmiar prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej i jego zdolność finansową. Z nadesłanych natomiast dokumentów wynika, że Skarżąca nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, wręcz przeciwnie uzyskuje z tego tytułu przychody. Z przedstawionego zeznania podatkowego CIT – 8 wynika, że za 2015 r. Skarżąca uzyskała przychód w kwocie 22.988.063,93 zł i uzyskała dochód k kwocie 155.396,65 zł. Ze sporządzonego na 30 listopada 2016 r. rachunku zysków i strat wynika natomiast, że Skarżąca za niepełny 2016 r. uzyskała przychód w kwocie 14.014.396,46 zł i poniosła stratę w kwocie 156.059,30 zł. Natomiast odnosząc się do informacji zawartej w piśmie z 28 lutego 2017 r. (przy sprawie III SA/Wa 136/17), że Skarżąca złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku, należy stwierdzić, że nie jest to okoliczność przesądzająca o konieczności przyznania prawa pomocy. Stwierdzić zatem należy, że Skarżąca nie spełniła przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., który wymaga wykazania braku dostatecznych środków. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.