III SA/Wa 639/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku w sprawie rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009, 2010 i 2011 r. postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 100 zł (słownie: sto złotych) 2. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata 3. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący J. R. na urzędowym formularzu PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Uzasadniając wniosek podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji zawodowej i rodzinnej spowodowanej problemami zdrowotnymi. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną, z którą posiada rozdzielność majątkową. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Z oświadczenia wynika również, że Skarżący z tytułu renty uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 1.376,59 zł brutto, a z tytułu zatrudnienia dochód w kwocie 400 zł brutto. Żona Skarżącego z tytułu zasiłku dla bezrobotnych uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 748,40 zł brutto. Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową, Skarżący przedłożył zeznania podatkowe za 2010 i 2011 r. swoje oraz żony. Wezwanie do zapłaty za gaz na kwotę 4.586,95 zł., decyzję o przyznaniu renty oraz decyzje o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący oświadczył, że posiadane dwa rachunki bankowe nie są aktywne z powodu zajęcia przez urząd skarbowy. Do swoich miesięcznych wydatków Skarżący zaliczył opłaty za: gaz – 600 zł, leki – 300 zł oraz energię elektryczną – 200 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 500,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego w kwocie powyżej 100 zł. oraz do przyznania profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat. Zauważyć należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie Skarżący uprawdopodobnił natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie do których uiszczenia jest zobowiązany w całości tj. wpisu sądowego należnego w sprawie. Nie jest także w stanie ponieść kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat. Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Jedyny dochód jaki uzyskuje z tytułu renty wynosi 1.376,59 zł brutto oraz z tytułu zatrudnienia 400 zł brutto. Żona Skarżącego jest osobą bezrobotną i z tego tytułu uzyskuje dochód w postaci zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 748,40 zł brutto. Dochód rodziny jest przeznaczany na bieżące potrzeby, w tym gaz, energię elektryczną, leki. Skarżący jest osobą schorowaną po przebytych dwóch [...] . Choruje także na [...] oraz [...]. Ponadto Skarżący posiada zadłużenie z tytułu opłat za gaz w kwocie 4.586,95 zł. W sprawie należało wziąć pod uwagę również fakt, że Skarżący nie posiada żadnego majątku, który mógłby zostać spieniężony i przeznaczony na uiszczenie wpisu sądowego oraz poniesienie kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika. Z przedstawionych materiałów wynika, że uzyskiwana kwota jest wystarczająca w zasadzie tylko na pokrycie kosztów miesięcznego utrzymania. Jednakże z uwagi na fakt, że Skarżący oraz jego żona posiadają stałe miesięczne dochody oraz okoliczność, że koszty sądowe należy traktować na równi z innymi bieżącymi wydatkami, stwierdzić należy, że Skarżący jest w stanie wygospodarować środki na uiszczenie kwoty 100 zł. Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącego stwierdzić należy, że Skarżący wykazał, że nie jest obecnie w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania, ponieść kosztów sądowych / wpisu od skargi w całości oraz kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat. Jednocześnie podnieść należy, że kwota wpisu od skargi na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem do uiszczenia którego Skarżący jest zobowiązany. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.