III SA/Wa 64/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-02-04
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który dysponuje stałymi dochodami z emerytury, dochodami z wynajmu oraz znacznym majątkiem nieruchomym, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku dla siebie i rodziny. W przypadku skarżącego, który dysponuje stałymi dochodami z emerytury i wynajmu, a także znacznym majątkiem nieruchomym, częściowe zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione, jeśli uiszczenie pełnego wpisu sądowego mogłoby zakłócić jego miesięczną gospodarkę finansową. Jednakże, ze względu na posiadane dochody i majątek, nie można przyznać mu pełnego zwolnienia od kosztów.Stan faktyczny
Skarżący A. B. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dotyczącą podatku od środków transportowych i jednocześnie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wykazał, że wraz z żoną utrzymują się z emerytur i dochodów z wynajmu, a także jest właścicielem kilku nieruchomości. Mimo wezwania, nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów, takich jak wyciągi z rachunków bankowych czy spis zobowiązań.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od wpisu od skargi powyżej kwoty 200,- zł oraz odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych postanawia 1) zwolnić skarżącego od wpisu od skargi powyżej kwoty 200,- zł 2) odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
1. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, wnioskowanym w tej sprawie, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmuje wnioskowane przez stronę zwolnienie od kosztów sądowych oraz – ponadto - ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego.
2. Wnioskiem zawartym w treści skargi z 17 grudnia 2007 r. A.B. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 17 stycznia 2008 r. skarżący nadesłał wypełniony formularz PPF, orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, zeznanie podatkowe za 2005 i za 2006 r., informację o odliczeniu wydatków mieszkaniowych w 2005 r. W treści formularza PPF z 29 stycznia 2008 r. skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, ze prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, posiada dom o pow. 400 m.kw., mieszkanie o pow. 50 m.kw., oraz inne nieruchomości "1600/2320". Ponadto skarżący poinformował, że utrzymują się – wraz z żoną – z emerytur w wysokości – odpowiednio – 1142,- zł i 678,- zł oraz z dochodów z wynajmu w kwocie 121,50 zł.
3. Skarżący nie wskazał w treści wniosku o przyznanie prawa pomocy żadnych okoliczności, które uniemożliwałyby mu pokrycie występujących w sprawie kosztów sądowych. Przeciwnie, wskazał, ze dysponuje – wraz z żoną – stałym dochodem z tytułu pobieranych emerytur oraz dodatkowym dochodem z tytułu wynajmu. Ponadto, jest właścicielem – jak wskazał – domu o powierzchni 400 m.kw. i mieszkania o powierzchni 50 m.kw., niezależnie od posiadania nieruchomości oznaczonej "1600/2320".
4. Skarżący nie wykonał ponadto wezwania referendarza sądowego i nie nadesłał ani wyciągów z rachunków bankowych, ani nie przedstawił spisu swoich zobowiązań i należności. Z tych powodów referendarz sądowy miał podstawy, żeby uznać, iż skarżący nie zasługuje na udzielenie mu prawa pomocy.
5. Badając jednak akta administracyjne sprawy, których przedmiotem było postępowanie w sprawie o określenie podatku w kwocie ponad 17 tys zł, referendarz sądowy stwierdził, że w niektórych dokumentach zostały zawarte informacje o jego kondycji majątkowej i zdolnościach zarobkowych skarżącego. W piśmie z 6 sierpnia 2007 r. skarżący wskazał, że od 2000 r. nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, wcześniej przebywał na rencie inwalidzkiej z orzeczeniem o całkowitej niezdolności o pracy, a obecnie przebywa na emeryturze. Stwierdzenia o podobnej treści skarżący zawarł w piśmie z 2 grudnia 2004 r. i z 8 grudnia 2003 r.
6. Referendarz sądowy zauważa, że skarżący uzyskuje, podobnie jak jego żona – stały dochód z tytułu emerytury we wskazanych wysokościach. Dodatkowym źródłem utrzymania są dochody z najmu. W sumie, na miesięczne wydatki, skarżący, wraz z małżonką, dysponuje kwotą prawie 2 tys. zł. Jednocześnie nie zostały wskazane w treści wniosku żadne okoliczności, które zmniejszałyby zdolność skarżącego do dysponowania posiadaną kwotą przychodów. Jedyna okolicznością miarkującą jego zdolność do uczestniczenia w wymaganych kosztach sądowych w kwocie ok. 500,- zł są – jak wskazał - "niskie dochody", które jednakże przekraczają, biorąc pod uwagę także dochody małżonka – czterokrotnie wysokość wymaganego wpisu sądowego. Także ze względu na pozostałe, wykazane składniki majątkowe, którymi strona dysponuje, jak dom o powierzchni 400,- m.kw., mieszkanie – 50 m.kw., i inne nieruchomości "1600/2320", nie sposób uznać, by zaliczała się do osób skrajnie ubogich.
Wobec braku okoliczności utrudniających skarżącemu gospodarowanie wykazanymi środkami finansowymi, należało ocenić możliwości skarżącego partycypowania w ponoszeniu kosztów sadowych poprzez jego wykazaną sytuację majątkową i finansową. Mając na uwadze przeciętne koszty utrzymania osoby należało uznać, że uiszczenie pełnego wymaganego wpisu sądowego może zakłócić miesięczną gospodarkę finansowa skarżącego, zwłaszcza, że termin na dokonanie opłaty wynosi 7 dni od wezwania. Nie oznacza to jednak braku jakiejkolwiek możliwości uczestnictwa w kosztach postępowania, choćby z tego względu, że skarżący dysponuje dodatkowymi źródłami przychodów, poza emeryturą. Zresztą podejmując decyzję o prowadzeniu sporu sądowego powinien liczyć się z koniecznością uczestniczenia, choćby częściowego, w kosztach postępowania, zwłaszcza, że wykazany status majątkowy, fakt uzyskiwania stałych dochodów i odstęp czasowy miedzy wniesieniem skargi a wezwaniem o wpis – umożliwia mu to.
Z tych powodów referendarz sądowy, uznał zdolność skarżącego do ponoszenia kosztów sądowych w wysokości wyrażonej w sentencji i na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło